Τι έδειξε η μελέτη
Στην έρευνα συμμετείχαν 12.409 άνθρωποι, με μέση ηλικία περίπου τα 56 χρόνια, οι οποίοι δεν είχαν διαγνωστεί με άνοια όταν ξεκίνησε η μελέτη.
Οι επιστήμονες επικεντρώθηκαν σε τρεις παράγοντες:
την υψηλή αρτηριακή πίεση,
τον διαβήτη,
το κάπνισμα.
Για τις ανάγκες της μελέτης, ως υπέρταση θεωρήθηκε αρτηριακή πίεση πάνω από 140/90 mmHg ή η χρήση φαρμακευτικής αγωγής για τον έλεγχό της.
Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για περίπου 26 χρόνια. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, 3.008 άτομα εμφάνισαν άνοια, ενώ 5.238 άνθρωποι απεβίωσαν χωρίς να έχουν εμφανίσει τη νόσο.
Σχεδόν 13 χρόνια περισσότερα χωρίς άνοια
Το πιο αξιοσημείωτο εύρημα ήταν η διαφορά στη διάρκεια ζωής χωρίς άνοια.
Οι άνθρωποι που δεν παρουσίαζαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες κινδύνου είχαν, κατά μέσο όρο, σχεδόν 13 περισσότερα χρόνια ζωής χωρίς άνοια σε σύγκριση με εκείνους που είχαν και τους τρεις.
Τα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι η κατάσταση της καρδιαγγειακής υγείας στη μέση ηλικία μπορεί να συνδέεται στενά με τη μελλοντική λειτουργία του εγκεφάλου. Η υπέρταση, ο διαβήτης και το κάπνισμα μπορούν να επιβαρύνουν τα αγγεία και, σε βάθος χρόνου, να επηρεάσουν την υγεία του εγκεφάλου.
Διαφορές ανάμεσα σε γυναίκες και άνδρες
Οι ερευνητές παρατήρησαν επίσης διαφορές ανάμεσα στα δύο φύλα. Ανεξάρτητα από το πόσους παράγοντες κινδύνου παρουσίαζαν, οι γυναίκες εμφάνισαν περισσότερα χρόνια ζωής χωρίς άνοια σε σχέση με τους άνδρες.
Αντίστοιχη διαφοροποίηση καταγράφηκε και ανάμεσα στις φυλετικές ομάδες που εξετάστηκαν, με τους λευκούς συμμετέχοντες να εμφανίζουν περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σχέση με τους μαύρους συμμετέχοντες.
Οι διαφορές αυτές δεν σημαίνουν ότι το φύλο ή η φυλετική καταγωγή καθορίζουν από μόνα τους τον κίνδυνο άνοιας. Αντικατοπτρίζουν σύνθετες επιδράσεις βιολογικών, κοινωνικών, οικονομικών και υγειονομικών παραγόντων που μπορούν να επηρεάζουν τη μακροχρόνια υγεία.
Η πρόληψη δεν περιορίζεται σε τρεις παράγοντες
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα δείχνουν συσχέτιση και δεν αποδεικνύουν ότι η αποφυγή της υπέρτασης, του διαβήτη και του καπνίσματος προκαλεί από μόνη της την καθυστέρηση της άνοιας.
Παράλληλα, υπάρχουν και άλλες συνήθειες που μπορούν να συμβάλουν στη συνολική προστασία της υγείας του εγκεφάλου. Η ισορροπημένη διατροφή, η συστηματική σωματική δραστηριότητα και γενικότερα ένας υγιεινός τρόπος ζωής αποτελούν σημαντικά κομμάτια της πρόληψης.
Η λογική είναι απλή: ό,τι προστατεύει τα αγγεία και την καρδιά μπορεί να είναι ωφέλιμο και για τον εγκέφαλο.
Ένας σημαντικός περιορισμός της έρευνας
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν πάντως έναν βασικό περιορισμό. Οι τρεις παράγοντες κινδύνου καταγράφηκαν μόνο στην αρχή της μελέτης και δεν επανεκτιμήθηκαν καθ' όλη τη διάρκεια των 26 ετών.
Αυτό σημαίνει ότι η ανάλυση αποτυπώνει κυρίως τη σχέση ανάμεσα στην αρχική κατάσταση των συμμετεχόντων και στη μετέπειτα πορεία τους. Δεν μπορεί να γνωρίζει με ακρίβεια πώς επηρέασαν τα αποτελέσματα αλλαγές στην αρτηριακή πίεση, στον διαβήτη ή στο κάπνισμα που ενδέχεται να συνέβησαν τα επόμενα χρόνια.
Παρόλα αυτά, τα ευρήματα προσθέτουν ακόμη ένα στοιχείο στην εικόνα που διαμορφώνεται γύρω από την πρόληψη της άνοιας. Η μέση ηλικία φαίνεται να αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική περίοδο για τη φροντίδα της καρδιαγγειακής υγείας, καθώς οι επιλογές και η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου μπορεί να έχουν συνέπειες πολλά χρόνια αργότερα.
