Μια ριζική αλλαγή στον τρόπο που ελέγχονται τα πετρελαιοκίνητα οχήματα στα ΚΤΕΟ φέρνει νέα δεδομένα για χιλιάδες οδηγούς στην Ελλάδα, βάζοντας τέλος σε μια πρακτική ετών όπου ο οπτικός έλεγχος καυσαερίων ήταν συχνά το μοναδικό κριτήριο.
Με τις νέες ρυθμίσεις του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, ο έλεγχος περνά πλέον από την «εικόνα του καπνού» στην εργαστηριακή μέτρηση των μικροσωματιδίων, αλλάζοντας ριζικά το τοπίο για τα diesel οχήματα.
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την αντικατάσταση της απλής μέτρησης θολερότητας με εξειδικευμένη ανάλυση αριθμού μικροσωματιδίων. Στα ΚΤΕΟ θα χρησιμοποιούνται πλέον σύγχρονοι αναλυτές που καταγράφουν με ακρίβεια τις εκπομπές αιθάλης.
Το ανώτατο όριο τίθεται στο 1.000.000 σωματίδια ανά κυβικό εκατοστό (cm³), ενώ ο έλεγχος θα πραγματοποιείται τόσο στους περιοδικούς τεχνικούς ελέγχους όσο και στην Κάρτα Ελέγχου Καυσαερίων, αλλά και σε επιτόπιους ελέγχους από κινητές μονάδες.
Ποια diesel βρίσκονται στο στόχαστρο
Το νέο πλαίσιο αφορά συγκεκριμένα οχήματα που κυκλοφορούν κυρίως στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη, τις δύο περιοχές με τη μεγαλύτερη ατμοσφαιρική επιβάρυνση.
Στον έλεγχο εντάσσονται πετρελαιοκίνητα:
- Euro 5 και Euro 6 με πρώτη ταξινόμηση μετά το 2013
- Euro V και Euro VI με πρώτη ταξινόμηση μετά το 2014
Στην πράξη, πρόκειται για σχετικά σύγχρονα diesel οχήματα που διαθέτουν εργοστασιακά φίλτρα μικροσωματιδίων (DPF).
Το «αδύναμο σημείο»: Το φίλτρο DPF
Στο επίκεντρο της νέας διαδικασίας βρίσκεται το φίλτρο DPF (Diesel Particulate Filter), το οποίο συγκρατεί τα επικίνδυνα σωματίδια της καύσης και τα καίει μέσω διαδικασίας αναγέννησης.
Παρότι η τεχνολογία αυτή μειώνει δραστικά τους ρύπους, το υψηλό κόστος αντικατάστασης —που μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τα 1.500 ευρώ— έχει οδηγήσει αρκετούς οδηγούς σε πρακτικές απενεργοποίησης του φίλτρου μέσω επαναπρογραμματισμού της μονάδας κινητήρα.
Με τη νέα μέτρηση μικροσωματιδίων, ένα όχημα χωρίς ενεργό DPF θα εντοπίζεται άμεσα, ακόμη και αν δεν εκπέμπει ορατό καπνό.
Πρόστιμα, αφαίρεση πινακίδων και αυστηρές κυρώσεις
Το νομικό πλαίσιο είναι ήδη σαφές μέσω του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας. Η κυκλοφορία οχημάτων που υπερβαίνουν τα όρια ρύπων οδηγεί σε:
- πρόστιμο 350 ευρώ
- αφαίρεση άδειας οδήγησης για 30 ημέρες
- αφαίρεση στοιχείων κυκλοφορίας
- επιστροφή πινακίδων μόνο μετά από πιστοποίηση συμμόρφωσης
Σε ορισμένες περιπτώσεις εφαρμόζεται και πρόσθετη κύρωση λόγω χαρακτηρισμού της παράβασης ως αντικοινωνικής συμπεριφοράς.
Η Ελλάδα ακολουθεί πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ολλανδία και η Ελβετία, όπου η μέτρηση μικροσωματιδίων αποτελεί εδώ και χρόνια βασικό εργαλείο ελέγχου.
Τα αιωρούμενα σωματίδια θεωρούνται από τους πιο επικίνδυνους ρύπους για την ανθρώπινη υγεία, καθώς διεισδύουν βαθιά στο αναπνευστικό σύστημα και συνδέονται με σοβαρά καρδιοαναπνευστικά προβλήματα.
Ωστόσο, η καθυστερημένη εφαρμογή στην Ελλάδα σχετίζεται και με τον γηρασμένο στόλο οχημάτων, που παραμένει από τους παλαιότερους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το νέο σύστημα ελέγχου έρχεται σε μια περίοδο όπου το diesel έχει ήδη χάσει τη δυναμική του στην αγορά.
Οι νέες ταξινομήσεις περιορίζονται πλέον σημαντικά, ενώ τα υβριδικά έχουν αναδειχθεί σε κυρίαρχη επιλογή των οδηγών. Έτσι, το βάρος των αυστηρότερων ελέγχων πέφτει κυρίως στον υπάρχοντα στόλο diesel που κυκλοφορεί ήδη στους δρόμους.
