Alfavita Newsroom Σε μια εποχή όπου η ψηφιοποίηση των συναλλαγών καλπάζει και το φυσικό χρήμα μοιάζει να οδηγείται προς την κατάργηση, μια απρόσμενη στροφή από κεντρικές τράπεζες και ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναθεωρεί τα δεδομένα. Παρά την κυριαρχία του «πλαστικού χρήματος», οι ειδικοί προειδοποιούν πλέον τους πολίτες για την ανάγκη διατήρησης ενός αποθέματος μετρητών για περιπτώσεις εκτάκτων αναγκών, αναδεικνύοντας τα τρωτά σημεία των ψηφιακών υποδομών.
Το μάθημα από το μπλακ άουτ της Ιβηρικής
Η ανησυχία των αρχών δεν είναι θεωρητική, αλλά βασίζεται σε πρόσφατα, χειροπιαστά παραδείγματα. Η κατάρρευση της ηλεκτροδότησης σε Ισπανία και Πορτογαλία τον Απρίλιο του 2025 αποτέλεσε το απόλυτο «stress test» για τις ψηφιακές κοινωνίες. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, τα συστήματα πληρωμών παρέλυσαν:
Τα ΑΤΜ τέθηκαν εκτός λειτουργίας, εμποδίζοντας την πρόσβαση σε μετρητά.
Τα τερματικά POS αδυνατούσαν να επεξεργαστούν συναλλαγές, καθιστώντας τις κάρτες άχρηστες.
Πολλά καταστήματα αναγκάστηκαν να δέχονται αποκλειστικά φυσικό χρήμα για την πώληση βασικών αγαθών.
Το περιστατικό αυτό ώθησε αξιωματούχους, όπως τον Πολωνό υπουργό Οικονομικών, Andrzej Domański, να επισημάνουν δημόσια τη σημασία της αποταμίευσης σε μετρητά ως δικλείδα ασφαλείας απέναντι σε μελλοντικές ψηφιακές κρίσεις.
Ευρωπαϊκές οδηγίες: «Μετρητά κάτω από το στρώμα»
Πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη εκδώσει συγκεκριμένες οδηγίες προς τους πολίτες τους. Στην Εσθονία, η κεντρική τράπεζα προτρέπει τα νοικοκυριά να διατηρούν απόθεμα χρημάτων που να καλύπτει τις ανάγκες μίας εβδομάδας, υπό τον φόβο κυβερνοεπιθέσεων ή ενεργειακών διακοπών.
Ανάλογη είναι η στάση και στην Ολλανδία, όπου οι συστάσεις κάνουν λόγο για ένα «μαξιλάρι» ασφαλείας επαρκές για τουλάχιστον τρεις ημέρες. Το ποσό αυτό θα πρέπει να είναι σε θέση να καλύψει τα απολύτως απαραίτητα έξοδα, όπως:
Τρόφιμα και νερό.
Φάρμακα και είδη πρώτης ανάγκης.
Έξοδα μεταφοράς.
Η παγκόσμια τάση και η ελληνική πραγματικότητα
Ενώ χώρες όπως η Σουηδία και η Κίνα έχουν σχεδόν εξοβελίσει τα μετρητά μέσω εφαρμογών όπως το Swish ή τα QR codes, η εμπειρία δείχνει ότι η πλήρης απεξάρτηση ενέχει κινδύνους.
Στην Ελλάδα, η δεκαετία 2015-2024 σηματοδότησε μια βίαιη μετάβαση στην ψηφιακή εποχή. Σύμφωνα με μελέτη του ΙΟΒΕ, η χώρα κατέγραψε τη δεύτερη ταχύτερη εξάπλωση καρτών στην ΕΕ των «27». Η άνοδος αυτή τροφοδοτήθηκε από:
Τους κεφαλαιακούς περιορισμούς (capital controls) του 2015.
Την πανδημία και τα διοικητικά μέτρα.
Τη σύνδεση των POS με την ΑΑΔΕ το 2024.
Παρά τη συστηματική μείωση της χρήσης μετρητών στην ελληνική οικονομία, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι η ετοιμότητα παραμένει κλειδί. Η ψηφιακή ευκολία είναι αδιαμφισβήτητη, όμως το φυσικό χρήμα παραμένει το μοναδικό μέσο πληρωμής που λειτουργεί όταν «σβήνουν τα φώτα» της τεχνολογίας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Τέλος τα παλιά διπλώματα: Τι αλλάζει για όλους τους οδηγούς
Διορισμοί εκπαιδευτικών 2026: Το ΦΕΚ με τα νέα πτυχία που «ξεκλειδώνουν» 10.000 μόνιμες θέσεις
