Alfavita Newsroom Μια αθόρυβη αλλά βαθιά αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη στα νερά που συνδέουν τη Μαύρη Θάλασσα με το Βόρειο Αιγαίο. Η μεταβολή δεν φαίνεται με γυμνό μάτι, αλλά καταγράφεται ξεκάθαρα στα επιστημονικά δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη ομάδας Ελλήνων επιστημόνων από το Τμήμα Ωκεανογραφίας και Θαλασσίων Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου Αιγαίου, που δημοσιεύθηκε στο διεθνές περιοδικό Environmental Research Discussions, η εκροή νερών από τη Μαύρη Θάλασσα προς το Αιγαίο μειώνεται σταδιακά.
Η Μαύρη Θάλασσα παραδοσιακά τροφοδοτείται με μεγάλες ποσότητες γλυκού νερού από ποτάμια όπως ο Δούναβης και ο Δνείπερος, δημιουργώντας μια φυσική «υπερχείλιση» προς το Αιγαίο. Αυτή η ροή σχηματίζει ένα επιφανειακό στρώμα χαμηλής αλατότητας που επηρεάζει τη θαλάσσια κυκλοφορία, τη θερμοκρασία και τη βιολογική παραγωγικότητα της περιοχής. Παράλληλα, μεταφέρει θρεπτικά συστατικά, οργανικό φορτίο και, σε ορισμένες περιπτώσεις, ρυπαντές, όπως συνέβη με το φαινόμενο της θαλάσσιας βλέννας στη Θάλασσα του Μαρμαρά.
«Η Μαύρη Θάλασσα λειτουργεί σαν ρυθμιστής ισορροπίας για το Βόρειο Αιγαίο», σημειώνει ο αναπληρωτής καθηγητής Γιάννης Ανδρουλιδάκης, εκ των συγγραφέων της έρευνας. «Σήμερα, ωστόσο, τα δεδομένα δείχνουν ότι η εκροή εξασθενεί. Τα μεγάλα ποτάμια παρουσιάζουν μείωση της παροχής τους λόγω αλλαγών στις βροχοπτώσεις και την εξάτμιση, μειώνοντας το “πλεόνασμα” γλυκού νερού και, κατά συνέπεια, τη ροή προς το Αιγαίο».
Η μεταβολή αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σκηνικό αλλαγών στην Ανατολική Μεσόγειο: αυξάνεται η θερμοκρασία των θαλασσών, ανεβαίνει η στάθμη, και αλλάζουν τα φυσικά ισοζύγια. Το Βόρειο Αιγαίο γίνεται πιο αλμυρό, το επιφανειακό στρώμα χαμηλής αλατότητας εξασθενεί και η θαλάσσια παραγωγικότητα εμφανίζει τάσεις μείωσης, με πιθανές επιπτώσεις στην τροφική αλυσίδα και την αλιεία.
Οι επιστήμονες τονίζουν τη σημασία σταθμών παρακολούθησης και παρακολούθησης μέσω ραντάρ, όπως αυτό στη Λήμνο, για τη συνεχή καταγραφή φυσικών και χημικών παραμέτρων και την έγκαιρη ανίχνευση πιθανών ρύπων. «Η λειτουργία αυτών των υποδομών δεν αφορά μόνο την επιστήμη. Είναι κρίσιμη για την περιβαλλοντική προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των θαλάσσιων πόρων», προσθέτει ο κ. Ανδρουλιδάκης.
Η ανταλλαγή υδάτων μεταξύ Μαύρης Θάλασσας και Αιγαίου επηρεάζει ολόκληρη την Ανατολική Μεσόγειο. Το Βόρειο Αιγαίο λειτουργεί ως σημαντικός κόμβος στη θαλάσσια κυκλοφορία, επηρεάζοντας τη στρωμάτωση, τη δημιουργία πυκνών υδάτων και την ευρύτερη κυκλοφορία στη Μεσόγειο. «Ό,τι συμβαίνει στα Στενά δεν μένει στα Στενά — διαχέεται σε όλη τη Μεσόγειο», καταλήγει ο καθηγητής.
Σε μια περίοδο όπου η κλιματική αλλαγή επηρεάζει την ισορροπία των θαλασσών, η κατανόηση και η παρακολούθηση αυτών των μηχανισμών είναι απαραίτητη για να διασφαλιστεί η βιώσιμη ανάπτυξη και η προστασία των οικοσυστημάτων. Η ιστορία που γράφεται σήμερα στα νερά του Βορείου Αιγαίου δεν αφορά μόνο την επιστήμη, αλλά και την οικονομία των νησιών και το μέλλον ολόκληρης της Μεσογείου.
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αποκάλυψη alfavita.gr: Τροχαίο σοκ με ΚΤΕΛ γεμάτο φοιτητές - «Αποκοιμήθηκε ο οδηγός»
Αλλαγές κορυφής στην εκπαίδευση της Αττικής: Χηρεύουν 3 θέσεις "κλειδιά"
