Alfavita Newsroom Οκτώβριος και όχι Οκτώμβριος. Ένα λάθος που κάνουν πολλοί — και συχνά περνά απαρατήρητο, ειδικά όταν οι «γειτονικοί» μήνες, όπως ο Σεπτέμβριος, ο Νοέμβριος και ο Δεκέμβριος, περιλαμβάνουν το γράμμα μ στο όνομά τους. Γιατί, όμως, ο δέκατος μήνας του έτους δεν ακολουθεί το ίδιο μοτίβο;
Η απάντηση βρίσκεται στο ρωμαϊκό ημερολόγιο, το οποίο αρχικά περιλάμβανε μόνο 10 μήνες. Το έτος ξεκινούσε από τον Μάρτιο, καθώς οι Ιανουάριος και Φεβρουάριος δεν είχαν ακόμη προστεθεί. Οι πρώτοι τέσσερις μήνες έφεραν ονόματα θεών, ενώ οι υπόλοιποι πήραν ονομασίες βάσει της αριθμητικής τους θέσης.
Έτσι, ο Οκτώβριος ήταν ο όγδοος μήνας — και το όνομά του προέρχεται από το λατινικό octo που σημαίνει οκτώ. Η ονομασία παρέμεινε, ακόμη κι όταν αργότερα προστέθηκαν οι δύο νέοι μήνες στην αρχή του έτους και η αρίθμηση «μετατοπίστηκε».
Οι μήνες στο αρχικό ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν:
Martius, Aprilis, Maius, Junius, Quintilis, Sextilis, September, October, November, December.
Το ενδιαφέρον, όμως, δεν σταματά εκεί. Το λάθος «Οκτώμβριος» δεν είναι σύγχρονο, ούτε προϊόν «γλωσσικής χαλάρωσης». Αντιθέτως, πρόκειται για φαινόμενο με ιστορία αιώνων.
Σύμφωνα με γλωσσικές και ιστορικές πηγές, ο τύπος Οκτώμβριος εμφανίζεται ήδη από βυζαντινά και μεταγενέστερα κείμενα, με παραδείγματα που φτάνουν έως και τον 6ο αιώνα μ.Χ.. Σε μεσαιωνικά έγγραφα, αλλά και σε εκκλησιαστικά κείμενα, καταγράφεται η χρήση του «λανθασμένου» τύπου, γεγονός που δείχνει ότι δεν πρόκειται για μεμονωμένο λάθος, αλλά για εκτεταμένη γλωσσική συνήθεια.
Μάλιστα, η επιρροή αυτή φαίνεται και σε άλλες γλώσσες, όπως τα βουλγαρικά, όπου ο Οκτώβριος αποδίδεται ως Октомври, ένδειξη πιθανής ελληνικής γλωσσικής επίδρασης.
Η εξήγηση πίσω από αυτή την παραλλαγή βρίσκεται στον νόμο της αναλογίας: ο εγκέφαλος «ευθυγραμμίζει» τον Οκτώβριο με τους υπόλοιπους μήνες που περιέχουν -μβριος, οδηγώντας φυσικά στη μορφή Οκτώμβριος — ακόμα κι αν αυτή δεν είναι η επίσημα σωστή.
Το συμπέρασμα; Ο τύπος «Οκτώμβριος» δεν είναι ένδειξη αμορφωσιάς, ούτε αποτέλεσμα σύγχρονης γλωσσικής παρακμής. Είναι ένα παλιό, βαθιά ριζωμένο φαινόμενο της ελληνικής γλώσσας, που εξηγείται γλωσσολογικά και ιστορικά.
Φυσικά, ο σωστός και καθιερωμένος τύπος παραμένει «Οκτώβριος». Όμως, ίσως ήρθε η ώρα να βλέπουμε το «λάθος» με λιγότερη αυστηρότητα και περισσότερη κατανόηση για τη φυσική εξέλιξη της γλώσσας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήπως έχετε κλήσεις που αγνοείτε; Πώς να τις ελέγξετε online
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
