Συντάξεις: Πάνω από 190.000 αιτήσεις συνταξιοδότησης το 2026 – Οι τρεις αιτίες

Τις 190.214 έφτασαν οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης κατά το δεκάμηνο Ιανουαρίου – Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζει ο καθηγητής και πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ, Αλέξης Μητρόπουλος, κάνοντας λόγο για το μεγαλύτερο κύμα συνταξιοδοτήσεων στην ιστορία της χώρας.

Όπως επισημαίνει ο κ. Μητρόπουλος, από το σύνολο των αιτήσεων, περισσότερες από 7.000 είναι «διεθνείς», ενώ επτά στις δέκα νέες αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες.

Κατά την εκτίμησή του, οι ασφαλισμένοι θεωρούν βέβαιη την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά τις εκλογές, γεγονός που συμβάλλει στη μαζική έξοδο από την αγορά εργασίας.

Ο ίδιος αναδεικνύει τρεις βασικές αιτίες:

1. Τον φόβο για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1η Ιανουαρίου 2027 και ανά τριετία, με βάση το α' Μνημόνιο (ν. 3845/2010), το γ' Μνημόνιο (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).
2. Τη μείωση κατά 30% των νέων συντάξεων, την οποία αποδίδει στη «ρήτρα Τσίπρα», δηλαδή στον υπολογισμό της σύνταξης με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας.
3. Τους 310.000 απασχολούμενους συνταξιούχους, με μέση ηλικία 68-69 ετών, οι οποίοι, σύμφωνα με τον ίδιο, επανεντάχθηκαν στην αγορά εργασίας λόγω των μεγάλων και μόνιμων περικοπών των κύριων και επικουρικών συντάξεων.

Ι. Το 2026, έτος της πιο μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση στην ιστορία της χώρας

Σύμφωνα με τον Αλέξη Μητρόπουλο, το 2026 φαίνεται πως είναι το έτος της πιο μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση για εκατοντάδες χιλιάδες ασφαλισμένους.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη δημοσιευθείσα «Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων» του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Ιούλιο 2026 και με στοιχεία για τον Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο 2026 που, όπως αναφέρει, δεν έχουν επισήμως ανακοινωθεί, οι νέες αιτήσεις ανέρχονται σε 18.982 τον Ιούλιο, σε 14.000 τον Αύγουστο, σε 20.100 τον Σεπτέμβριο και σε 19.500 τον Οκτώβριο.

Από την αρχή του 2026, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης του δεκαμήνου (Ιανουάριος – Οκτώβριος 2026) φτάνουν αθροιστικά τις 183.214, που μαζί με τις 7.000 «διεθνείς» αιτήσεις συνταξιοδότησης (διεκπεραιωνόμενες σύμφωνα με διατάξεις διεθνών συνεργασιών και όχι εσωτερικής νομοθεσίας) φτάνουν τις 190.214.

Όπως υποστηρίζει, από την αρχή του 2026 φάνηκε πως οι νέες αιτήσεις ακολουθούσαν μια πρωτοφανή αυξητική τάση. Έτσι, σύμφωνα με την ανάλυσή του, καταγράφονται οι περισσότερες νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης δεκαμήνου (190.214) από τα αντίστοιχα δεκάμηνα όλων των προηγούμενων ετών, από τη Μεταπολίτευση, καθώς και από το 2017 (ίδρυση ΕΦΚΑ).

Ο κ. Μητρόπουλος παραπέμπει στη Μηνιαία Απεικόνιση Απονομών Κύριων Συντάξεων του Πληροφοριακού Συστήματος του e-ΕΦΚΑ «ΑΤΛΑΣ» για τον Δεκέμβριο 2025 (σελ. Π4), όπου αποτυπώνεται η ροή των αιτήσεων συνταξιοδότησης από το 2019 και μετά.

Σημειώνει ότι, όπως προκύπτει από τον Πίνακα 2.1.α των στοιχείων από το Π/Σ «ΑΤΛΑΣ» για τον Δεκέμβριο 2024, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης όλο το 2017 ανήλθαν σε 142.061 και ολόκληρο το 2018 σε 155.649.

Από τη μελέτη των στοιχείων του ανωτέρω πίνακα, σύμφωνα με τον ίδιο, προκύπτει ότι:

• Τις περισσότερες αιτήσεις συνταξιοδότησης είχαν τα έτη 2021 (212.151) και 2022 (211.133). Όπως σημειώνει, από το 2022 (από το 2023 κατά παράταση για ορισμένες κατηγορίες του Δημοσίου) καταργήθηκαν όλες οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις.
• Το 2024 υποβλήθηκαν 197.228 νέες αιτήσεις, περισσότερες από το 2023 κατά 6.860.

Οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης ανά μήνα το 2026

Στον ακόλουθο πίνακα παρατίθεται ο αριθμός νέων αιτήσεων συνταξιοδότησης, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει ο κ. Μητρόπουλος:

Ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ επισημαίνει ότι οι παράγοντες που οδηγούν όλο και περισσότερους εργαζόμενους στη μαζική φυγή προς τη συνταξιοδότηση είναι:

• Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2027.
• Ο φόβος για αλλαγή επί τα χείρω του θεσμικού πλαισίου για εξαγορά πλασματικού χρόνου (σπουδών, στρατού, τέκνων κ.ά.).
• Ο φόβος για αλλαγή του τρόπου υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών επί τα χείρω από 1-1-2027.
• Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου («ρήτρα Τσίπρα»).

Εξάλλου, αναφέρει ότι από τις 18.982 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης τον Ιούλιο 2026, οι 9.099 είναι γήρατος, οι 2.746 αναπηρίας, οι 4.736 λόγω θανάτου και οι 2.401 παραπληγικών.

Επίσης, όπως σημειώνει, από τα επίσημα δεδομένα προκύπτει ότι οι επτά στις δέκα νέες αιτήσεις κατατέθηκαν από γυναίκες.

ΙΙ. Οι τρεις βασικές αιτίες της πρωτοφανούς μαζικής εξόδου στη συνταξιοδότηση

Σύμφωνα με επιστημονική έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ, την οποία επικαλείται ο Αλέξης Μητρόπουλος, οι τρεις βασικές αιτίες που οδηγούν τους περισσότερους εργαζόμενους να επιλέξουν τη συνταξιοδότηση είναι οι εξής:

1η) Ο φόβος για νέα αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 και ανά τριετία.

Ο κ. Μητρόπουλος συνδέει τον φόβο αυτό με το Μνημόνιο Τσίπρα (ν. 4336/2015) και τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016), που, όπως υποστηρίζει, επαναθέσπισαν και θωράκισαν τη «ρήτρα προσδοκίμου» του α' Μνημονίου (ν. 3845/2010), δηλαδή την αυτόματη αύξηση ανά τριετία των ορίων ηλικίας με βάση την αύξηση του προσδόκιμου ζωής του γενικού πληθυσμού.

2η) Ο υπολογισμός των νέων συντάξεων με βάση τη «ρήτρα Τσίπρα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, ο υπολογισμός των νέων συντάξεων συνεπάγεται μείωση τουλάχιστον κατά 30%, καθώς η σύνταξη υπολογίζεται με βάση τους μισθούς ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι τους μισθούς της τελευταίας ή της καλύτερης πενταετίας, όπως ίσχυε πριν από τον νόμο Κατρούγκαλου (13-5-2016).

Ο κ. Μητρόπουλος σημειώνει ότι δεν έγινε λόγος από τον Πρωθυπουργό στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης στις 5-9-2026 για την κατάργηση της «ρήτρας Τσίπρα-Κατρούγκαλου», παρά την ανοιχτή επιστολή της ΕΝΥΠΕΚΚ προς αυτόν, η οποία είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα www.enypekk.gr.

3η) Η δυνατότητα απασχόλησης των συνταξιούχων με ευνοϊκότερες συνθήκες σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Όπως αναφέρει, σήμερα απασχολούνται πάνω από 310.000 συνταξιούχοι με μέση ηλικία 68-69 ετών, οι οποίοι επανεντάχθηκαν στην αγορά εργασίας λόγω των μεγάλων και μόνιμων περικοπών των κύριων και επικουρικών συντάξεων.

ΙΙΙ. Ο φόβος για αύξηση των ορίων ηλικίας από 1-1-2027 οδηγεί, κατά κύριο λόγο, τους ασφαλισμένους (κυρίως γυναίκες) μαζικά στη συνταξιοδότηση

Ο Αλέξης Μητρόπουλος υποστηρίζει ότι τον τελευταίο καιρό η κυβέρνηση έχει ανοίξει μεγάλη συζήτηση για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης μετά την 1-1-2027, ενεργοποιώντας τη «ρήτρα προσδοκίμου» των ν. 3863/2010, 4336/2015 και 4387/2016.

Κατά την άποψή του, η κυβέρνηση συντηρεί το ευαίσθητο για τους ασφαλισμένους, κυρίως για τις γυναίκες, αυτό ζήτημα τεχνηέντως μέσω των φιλικών της ΜΜΕ και συστημικών επιστημόνων.

Όπως αναφέρει, ορισμένα κυβερνητικά στελέχη επικαλούνται την ψηφισμένη και ισχύουσα «ρήτρα προσδοκίμου» και εγείρουν κατά καιρούς τη συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας ανδρών και γυναικών από 1-1-2027 και εφεξής.

Ο ίδιος υπενθυμίζει ότι η «ρήτρα προσδοκίμου» αρχικά είχε θεσπιστεί με τον πρωτομνημονιακό νόμο 3863/2010 και αργότερα επαναθεσπίστηκε και θωρακίστηκε με τον νόμο του γ' Μνημονίου (4336/2015), που ψήφισαν και τα τρία κόμματα του μνημονιακού τόξου (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ), καθώς και με τον νόμο Κατρούγκαλου (ν. 4387/2016).

Γιατί ζητά να αποκλειστεί κάθε συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας

Σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΝΥΠΕΚΚ, κάθε συζήτηση για αύξηση των ορίων ηλικίας πρέπει να αποκλειστεί άμεσα, καθώς, όπως υποστηρίζει, η χώρα μας:

• Έχει τα μεγαλύτερα γενικά όρια ηλικίας στην Ευρώπη των 47 κρατών-μελών.
• Έχει καταργήσει οριστικά από 1-1-2023 όλες τις πρόωρες συνταξιοδοτήσεις για άντρες και γυναίκες με τον νόμο του γ' Μνημονίου.
• Έχει τους πιο γηρασμένους συνταξιούχους σε όλη την ΕΕ, αφού το 80,28% ή 2.041.618 συνταξιούχοι από τους 2.542.800, σύμφωνα με τα στοιχεία Οκτωβρίου 2026 από ΗΔΥΚΑ/ΗΛΙΟΣ που επικαλείται, είναι άνω των 65 ετών.
• Κινδυνεύει με απόλυτη πληθυσμιακή κατάρρευση, εάν υποχρεώσει άνδρες και γυναίκες με παιδιά να παραμένουν στην εργασία μέχρι τα βαθιά γεράματα.

Ο κ. Μητρόπουλος τονίζει ότι η αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης έως και δώδεκα έτη με τον ν. 4336/2015 της κυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα είναι, σύμφωνα με την εκτίμησή του, η μεγαλύτερη που έχει γίνει ποτέ στην Ευρώπη και ισχύει από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023.

Παράλληλα, υποστηρίζει ότι καμία χώρα στην ΕΕ σήμερα δεν έχει σε ισχύ γενικό όριο ηλικίας συνταξιοδότησης το 67ο έτος ή το 62ο με 40 χρόνια ασφάλισης.

Σύμφωνα με συγκριτικές δημοσιεύσεις που επικαλείται, η ασφαλιστική «μεταρρύθμιση» του 2015 της κυβέρνησης Τσίπρα ανέβασε τη χώρα μας στην πρώτη θέση κατάταξης των χωρών με τα υψηλότερα γενικά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023.

Επίσης, αναφέρει ότι η Ελλάδα συμπεριλαμβάνεται στις πρώτες πέντε χώρες στον κόσμο με τα μεγαλύτερα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης στις γυναίκες.

Ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ χαρακτηρίζει την κατάργηση όλων των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων από 1-1-2022 και κατά παράταση από 1-1-2023, που πλήττει κυρίως τις γυναίκες ασφαλισμένες ενόψει και της όξυνσης του δημογραφικού ζητήματος στη χώρα, ως «ακραία αντικοινωνική πρωτοβουλία» που έλαβαν οι μνημονιακές κυβερνήσεις και υλοποίησαν όλα τα μνημονιακά κόμματα που ψήφισαν τους ηλικιακούς πίνακες για τη συνταξιοδότηση του γ' Μνημονίου (ν. 4336/2015).

Επιπλέον, ο κ. Μητρόπουλος καταγγέλλει ότι το εγχώριο πολιτικό προσωπικό, οι συστημικοί διανοούμενοι αλλά και διεθνείς οργανισμοί (ΟΟΣΑ, ΔΝΤ, Παγκόσμια Τράπεζα κ.ά.) παραποιούν τα πραγματικά στοιχεία, λαμβάνοντας υπόψη τα μεταβατικά όρια ηλικίας της περιόδου 2015-2022 και συμπεραίνοντας, όπως υποστηρίζει, αυθαίρετα ότι η Ελλάδα είναι μεταξύ των χωρών με σχετικά χαμηλά όρια ηλικίας συνταξιοδότησης.

Αντιθέτως, σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα έχει από τα υψηλότερα ισχύοντα γενικά όρια συνταξιοδότησης στην Ευρώπη των 47 χωρών, αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.

Οι τρεις παρεμβάσεις που ζητά ο Αλέξης Μητρόπουλος

Με βάση τα παραπάνω, ο πρόεδρος της ΕΝΥΠΕΚΚ υποστηρίζει ότι επιβάλλεται άμεσα:

• Να καταργηθούν όλες οι ισχύουσες διατάξεις για την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης με βάση τη μνημονιακή «ρήτρα προσδοκίμου» του α' και του γ' Μνημονίου.
• Να επαναθεσπιστούν οι πρόωρες συνταξιοδοτήσεις για γυναίκες και άντρες με τέκνα.
• Να αποτραπεί κάθε προσπάθεια επίλυσης του δημογραφικού είτε με αύξηση των ηλικιακών ορίων συνταξιοδότησης είτε με μείωση ή πάγωμα των συνταξιοδοτικών δαπανών.

Τέλος, ο Αλέξης Μητρόπουλος υποστηρίζει ότι τα μνημονιακά κόμματα «λεηλάτησαν τις συντάξεις και απαξίωσαν το Δημόσιο Σύστημα Συντάξεων στην Ελλάδα», ενώ εκτιμά ότι τα ίδια και η συστημική διανόηση που τα υποστηρίζει δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν την κρίση του Ασφαλιστικού, καθώς, κατά την άποψή του, ευθύνονται κυρίως για τη σημερινή κατάστασή του.