Alfavita Newsroom Δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο επανάληψης του μπλακ άουτ στα συστήματα ραδιοεπικοινωνιών – συχνοτήτων του Κέντρου Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) οι εμπειρογνώμονες που ερεύνησαν το πρωτοφανές συμβάν της 4ης Ιανουαρίου 2026, το οποίο παρέλυσε επί οκτάωρο τις αερομεταφορές στο FIR Αθηνών.
Στο πόρισμα που παρέδωσαν προχθές στον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών Χρήστο Δήμα, οι ειδικοί επισημαίνουν την «παρωχημένη τεχνολογία του συστήματος ραδιοεπικοινωνιών (SDH – Synchronous Digital Hierarchy)», που εξακολουθεί να χρησιμοποιεί η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) και «είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή και χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας». Προτείνουν μάλιστα την άμεση αντικατάσταση του συστήματος, προειδοποιώντας ότι κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει ανάλογη συμπεριφορά και στο μέλλον.
Στο πόρισμά τους, οι εμπειρογνώμονες τονίζουν: «Είναι σημαντικό να επισημανθεί ότι τόσο το σύστημα VCS (Voice Communication System) της ΥΠΑ, όσο και οι τηλεπικοινωνιακές υποδομές που της παρέχονται, βασίζονται σε παρωχημένες τεχνολογίες. Ο εξοπλισμός της ΥΠΑ, καθώς και αυτός του ΟΤΕ που χρησιμοποιείται από την ΥΠΑ, δεν υποστηρίζονται πλέον από τους κατασκευαστές τους, οπότε και είναι αδύνατη η παροχή οποιωνδήποτε εγγυήσεων για τη λειτουργία τους».
«Συστήματα – αντίκες» και ευθύνες
Οι ειδικοί περιγράφουν τα συστήματα ως «αντίκες» και καταλογίζουν ευθέως αδράνεια στην ΥΠΑ και τους συναρμόδιους φορείς. Όπως σημειώνουν: «Ο ΟΤΕ έχει ενημερώσει τους πελάτες του (σ.σ.: την ΥΠΑ) από το 2019, ότι η τεχνολογία SDH, και συνεπακόλουθα τα κυκλώματα μέσω PCM, HELLASCOM (Analog, 4W+E/M, HOTLINE, Μαγνητικά) είναι «End Of Support» (εκτός τεχνικής υποστήριξης) και θα έπρεπε να αντικατασταθούν σταδιακά από κυκλώματα E-Line και IP VPN. Η ΥΠΑ θα έπρεπε να είχε προβεί στις απαραίτητες ενέργειες για την αντικατάστασή τους με συστήματα που λειτουργούν σε ευρυζωνικά (IP) κυκλώματα».
Υπενθυμίζεται ότι «ΤΑ ΝΕΑ» είχαν αναδείξει με πρωτοσέλιδο ρεπορτάζ την 1η Σεπτεμβρίου 2025 τις ελλείψεις του παλαιού συστήματος ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας, επισημαίνοντας καθυστερήσεις στον εκσυγχρονισμό του.
Η Επιτροπή και οι συμμετέχοντες
Στην έρευνα για το μπλακ άουτ συμμετείχε Επιτροπή υπό τον διοικητή της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας Χρήστο Τσίτουρα, με μέλη τον διοικητή της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας Μιχάλη Μπλέτσα, τον συνταγματάρχη Δημήτριο Ζαμπακόλα (μηχανικό Επικοινωνιών του ΓΕΕΘΑ), τον υποδιευθυντή εποπτείας φάσματος της ΕΕΤΤ Νίκο Ηγουμενίδη, εκπρόσωπο του EUROCONTROL και παρατηρητή από το EASA.
Η Επιτροπή αναγνώρισε ως εμπλεκόμενους φορείς την ΥΠΑ και τον ΟΤΕ, αφήνοντας αιχμές για «τη μακράν του βέλτιστου συνεργασία μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ».
Το περιστατικό της 4ης Ιανουαρίου
Το μπλακ άουτ έγινε αντιληπτό στις 8:59 τοπική ώρα της Κυριακής 4/1/2026, όταν μειώθηκε δραστικά η δυνατότητα επικοινωνίας των ελεγκτών του ΚΕΠΑΘΜ με τα αεροσκάφη, οδηγώντας σε περιορισμό της χωρητικότητας του εναέριου χώρου (Zero Rate).
Οι εμπειρογνώμονες αναφέρουν ότι το πρόβλημα προκλήθηκε από «ψηφιακό θορύβο» στο σύστημα ραδιοεπικοινωνιών, με αποτέλεσμα:
Κατάληψη του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος λόγω ακούσιας ενεργοποίησης κρίσιμων πομπών σε Υμηττό, Γεράνεια, Πήλιο, Θάσο, Ακαρνανικά κ.ά.
Διακοπή της επικοινωνίας δεδομένων μεταξύ ΥΠΑ και ΓΕΑ / Κέντρων Ελέγχου Περιοχής εξωτερικού.
Μερική απώλεια αναλογικών τηλεφωνικών συνδέσεων.
Η αιτία, σύμφωνα με τους ειδικούς, ήταν «ο αποσυγχρονισμός σε μεγάλο αριθμό ετερογενών διατάξεων/διεπαφών, που καταλήγουν στις εγκαταστάσεις του ΚΕΠΑΘΜ στο Ελληνικό». Η λειτουργία αποκαταστάθηκε σταδιακά μέσω επανεκκινήσεων και επανασυγχρονισμού.
Όπως επισημαίνεται: «Ο αποσυγχρονισμός διατάξεων/διεπαφών όπως αυτές που χρησιμοποιεί η ΥΠΑ, μπορεί να προκληθεί από πληθώρα λόγων (αστάθεια υλικού, δυσλειτουργία ρολογιού χρονισμού, θερμικές παρενέργειες, βυθίσεις τροφοδοσίας κ.ά.)». Ωστόσο, «η έλλειψη αρχείων καταγραφής λειτουργίας και ιχνηλάτησης των σφαλμάτων κάνει αδύνατο τον εκ των υστέρων ακριβή προσδιορισμό».
Καθυστερήσεις στην αντιμετώπιση
Στο πόρισμα επισημαίνεται επίσης: «Κατά τη διάρκεια της αντιμετώπισης του περιστατικού, διαπιστώθηκε ότι υπήρξε καθυστέρηση της ανίχνευσης της δυσλειτουργίας των τηλεπικοινωνιακών διεπαφών/διατάξεων. Αυτό οφείλεται αφενός στην έλλειψη από άκρη σε άκρη (end to end) τηλεμετρίας και ιχνηλάτησης σφαλμάτων των κυκλωμάτων και του γεγονότος ότι το κέντρο λειτουργίας δικτύου του ΟΤΕ… έβλεπε τα κυκλώματα αυτά ως λειτουργικά και αφετέρου στη μακράν του βέλτιστου συνεργασία μεταξύ των τεχνικών της ΥΠΑ και αυτών του ΟΤΕ».
«Ο πρώτος παράγοντας – τονίζεται – είναι η εγγενής αδυναμία της παρωχημένης τεχνολογίας που χρησιμοποιείται και δεν επιδέχεται σημαντικής βελτίωσης. Η συνεργασία, όμως, είναι κάτι που μπορεί και επιβάλλεται να βελτιωθεί δραστικά για να μπορέσουν να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα που δημιουργεί η παλαιότητα του συστήματος».
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Δίπλωμα οδήγησης: Ποιοι πρέπει να το παραδώσουν άμεσα
Μειώσεις στη στρατιωτική θητεία: Πόσους μήνες θα υπηρετούν οι φαντάροι με τον νέο νόμο
