Ένα οργανωμένο σχέδιο δράσης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικό σε ένα επείγον καρδιολογικό ή νευρολογικό περιστατικό, πολύ πριν φτάσει το ασθενοφόρο.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και οι σωστές κινήσεις στα πρώτα λεπτά αυξάνουν σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης και καλής έκβασης, είτε πρόκειται για καρδιακή προσβολή είτε για εγκεφαλικό επεισόδιο.
Καρδιακή προσβολή: τα προειδοποιητικά σημάδια
Η καρδιακή προσβολή προκαλείται όταν διακόπτεται η αιμάτωση του καρδιακού μυός λόγω απόφραξης στεφανιαίας αρτηρίας. Τα συμπτώματα δεν είναι πάντα «θορυβώδη» και συχνά παρερμηνεύονται. Όπως εξηγεί η καρδιολόγος δρ Ariane Fraiche από το Ιατρικό Κέντρο Beth Israel Deaconess, «οι πάσχοντες λένε συχνά πως νόμιζαν ότι είχαν κολλήσει κάποια ίωση, ότι είχαν στομαχικό καύσο (καούρες στο στομάχι) ή ότι ήταν απλώς στρεσαρισμένοι».
Σημάδια που πρέπει να κινητοποιήσουν άμεσα περιλαμβάνουν έντονη πίεση ή πόνο στο στήθος, πόνο που αντανακλά στα χέρια, στον αυχένα ή στη γνάθο, δύσπνοια, εφίδρωση, ναυτία, ζάλη ή έντονη κόπωση. Τα συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά ή να εξελιχθούν σταδιακά, ανεξάρτητα από το αν το άτομο βρίσκεται σε ηρεμία ή δραστηριότητα.
Σε κάθε ύποπτο επεισόδιο, η οδηγία είναι σαφής: άμεση κλήση στο 166. «Δεν πειράζει αν δεν είστε σίγουροι ότι παθαίνετε καρδιακή προσβολή. Το παραϊατρικό προσωπικό θα εκτιμήσει γρήγορα την κατάστασή σας», τονίζει η δρ Fraiche. Μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο, συστήνεται ξεκούραση σε άνετη στάση και λήψη ασπιρίνης μόνο εφόσον έχει προηγηθεί ιατρική σύσταση. Αντίθετα, απαγορεύεται η οδήγηση προς το νοσοκομείο, η κατανάλωση φαγητού και οι άσκοπες μετακινήσεις.
Εγκεφαλικό επεισόδιο: Χρόνος ίσον εγκέφαλος
Το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο προκύπτει από διακοπή της ροής αίματος στον εγκέφαλο, είτε λόγω θρόμβου είτε λόγω αιμορραγίας. Τα συμπτώματα εμφανίζονται αιφνίδια και μπορεί να περιλαμβάνουν δυσκολία στην ομιλία ή στην κατανόηση, αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά του σώματος, προβλήματα όρασης, απώλεια ισορροπίας ή έντονο πονοκέφαλο. Η δρ Fraiche επισημαίνει ότι η ζάλη και η απώλεια ισορροπίας συχνά υποτιμώνται, παρότι είναι κρίσιμα σημάδια.
Και εδώ, η άμεση επικοινωνία με το 166 είναι ζωτικής σημασίας, με σαφή αναφορά ότι πρόκειται για πιθανό εγκεφαλικό. Μέχρι να φτάσει η βοήθεια, ο ασθενής πρέπει να καθίσει ή να ξαπλώσει για να αποφευχθεί πτώση και να καταγραφεί η ακριβής ώρα έναρξης των συμπτωμάτων, καθώς ορισμένες θεραπείες έχουν αυστηρό χρονικό παράθυρο. Δεν συνιστάται η λήψη τροφής, υγρών ή ασπιρίνης χωρίς ιατρική καθοδήγηση. «Συνήθως περιμένουμε την απεικονιστική εξέταση του εγκεφάλου για να καθορίσουμε κατά πόσο θα χρησιμοποιήσουμε ασπιρίνη», εξηγεί η ειδικός.

Προετοιμασία πριν συμβεί το απρόοπτο
Οι γιατροί υπογραμμίζουν ότι η πρόληψη και η ετοιμότητα ξεκινούν σε περίοδο υγείας. Η συζήτηση με τα μέλη της οικογένειας, τον θεράποντα ιατρό και το άτομο που έχει οριστεί για αποφάσεις υγείας μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική. Η δρ Fraiche συνιστά να υπάρχει επικαιροποιημένη λίστα έκτακτης ανάγκης με φάρμακα, δόσεις, στοιχεία γιατρών και επαφές, είτε στο κινητό είτε σε εμφανές σημείο στο σπίτι.
Χρήσιμη θεωρείται και μια μικρή «τσάντα νοσοκομείου» με βασικά είδη, αντίγραφα εγγράφων και φορτιστή κινητού. Όπως επισημαίνει, «στο νοσοκομείο μπορούμε να σας δώσουμε οτιδήποτε χρειαστείτε. Το σημαντικό είναι να πάτε στο νοσοκομείο» εγκαίρως.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα Ταμεία σούπερ μάρκετ αργούν σκόπιμα;
«Αποκάλεσαν μαθητές "ζώα" και "μηδενικά"»: Σοκαριστικές καταγγελίες γονέων για Πειραματικό Λύκειο
Παν.Αιγαίου: Νέα Μοριοδοτούμενα σεμινάρια για Εκπαιδευτικούς με Υποτροφίες έως 5/2
Μαρία Δούση