Την έντονη αντίθεσή τους στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 από το λιβυκό κοινοβούλιο εξέφρασαν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα. Σε κοινή δήλωσή τους υπογραμμίζουν ότι η συμφωνία δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας, θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών και είναι «άκυρη και ανίσχυρη». Παράλληλα, επαναβεβαιώνουν τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς την Ελλάδα και την Κύπρο, ενώ η Αθήνα διαμηνύει ότι θα προχωρήσει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για την προστασία των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Οι δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέφρασαν τη βαθιά λύπη τους για την επικύρωση του μνημονίου, υπενθυμίζοντας ότι η θέση της ΕΕ για το ζήτημα είχε διατυπωθεί με σαφήνεια από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2019 και παραμένει αμετάβλητη.
Όπως τονίζουν, η συμφωνία παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών και δεν συμμορφώνεται με τους κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας. Ταυτόχρονα, επανέλαβαν την αλληλεγγύη τους προς την Ελλάδα και την Κύπρο, καθώς και την πάγια θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά κάθε εξωτερικής παρέμβασης στη Λιβύη.
Η αντίδραση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών
Την απόφαση του λιβυκού κοινοβουλίου απορρίπτει και η Αθήνα, με το υπουργείο Εξωτερικών να χαρακτηρίζει το μνημόνιο παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο. Όπως επισημαίνει, η κύρωσή του δεν μεταβάλλει τον νομικό του χαρακτήρα ούτε επηρεάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.
Το ΥΠΕΞ υπογραμμίζει ότι η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Παράλληλα, σημειώνει ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να θεμελιώνουν νόμιμη βάση για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, ενώ το μνημόνιο παραγνωρίζει τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες.
«Θα διασφαλίσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
Η ελληνική κυβέρνηση αναφέρει ότι έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και τους συμμάχους της και δηλώνει αποφασισμένη να αξιοποιήσει κάθε ενδεδειγμένο μέσο για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της.
Παράλληλα, καλεί τη λιβυκή πλευρά να αποφύγει ενέργειες που αντιβαίνουν στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα έχει συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία στη βάση του Δικαίου της Θάλασσας.
