Σύμφωνα με στοιχεία από τις ΗΠΑ, μεταξύ 1975 και 2020, η πρόληψη απέτρεψε σχεδόν πέντε εκατομμύρια θανάτους, με ιδιαίτερα εντυπωσιακά αποτελέσματα στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας και του παχέος εντέρου. Στον καρκίνο του τραχήλου, η μείωση της θνητότητας οφείλεται στην έγκαιρη διάγνωση και αφαίρεση προκαρκινικών βλαβών. Στον καρκίνο του παχέος εντέρου, σχεδόν το 80% των σωζόμενων ζωών προήλθε από κολονοσκόπηση και αφαίρεση πολυπόδων.
Οι ειδικοί της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου και Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι οι οδηγίες της U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) προτείνουν τακτικό έλεγχο για καρκίνους όπως:
Μαστός: Μαστογραφίες για γυναίκες 40–74 ετών. Η τρισδιάστατη μαστογραφία (DBT) βελτιώνει την έγκαιρη διάγνωση και μειώνει τα ψευδώς θετικά αποτελέσματα.
Τράχηλος μήτρας: Τεστ Παπανικολάου και HPV DNA για γυναίκες 21–65 ετών, που προλαμβάνουν σημαντικά την εμφάνιση καρκίνου.
Παχύ έντερο: Η κολονοσκόπηση παραμένει η καλύτερη μέθοδος, με μεσοδιάστημα 10 ετών μετά από αρνητικό αποτέλεσμα. Εναλλακτικά, τεστ κοπράνων (FIT) χρησιμοποιούνται σε περιοχές με περιορισμένα ιατρικά μέσα.
Πνεύμονας: Χαμηλής δόσης αξονική τομογραφία για ενήλικες 50–80 ετών με ιστορικό έντονου καπνίσματος. Η συμμετοχή παραμένει χαμηλή, περίπου 17% στις ΗΠΑ.
Προστάτης: Το PSA προτείνεται μετά από συζήτηση με τον γιατρό, αξιολογώντας οφέλη και πιθανούς κινδύνους υπερδιάγνωσης.
Οι τακτικές εξετάσεις μειώνουν την πιθανότητα διάγνωσης σε προχωρημένο στάδιο, περιορίζουν την ανάγκη για επιθετικές θεραπείες και έχουν σαφή οικονομικό όφελος, καθώς η πρόληψη κοστίζει πολύ λιγότερο από τη θεραπεία προχωρημένων καρκίνων.
