Παρά τις προσδοκίες για ταχύτερη αύξηση των μισθών, τα εμπόδια που κρατούν τις αποδοχές σε χαμηλά επίπεδα είναι βαθιά δομικά και αλληλένδετα. Ο κατάλογος με τις αιτίες είναι μακρύς, όμως τέσσερις λόγοι ξεχωρίζουν:
1. Παραγωγικότητα: η μεγάλη πληγή
Η εργασιακή παραγωγικότητα στην Ελλάδα παραμένει σε χαμηλά επίπεδα. Το πρόβλημα εντοπίζεται κυρίως στη χρόνια έλλειψη επενδύσεων, αποτέλεσμα της παρατεταμένης ύφεσης που άφησε πίσω της αποεπένδυση και απαξιωμένο κεφαλαιουχικό εξοπλισμό. Η κατάσταση αυτή κάνει επιτακτική την ανάγκη για νέα επενδυτικά κύματα, μεταξύ άλλων με αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.
2. Μικρές επιχειρήσεις, χαμηλοί μισθοί
Η ελληνική αγορά εργασίας είναι εξαιρετικά κατακερματισμένη. Εκατοντάδες χιλιάδες εργοδότες απασχολούν λιγότερους από πέντε εργαζόμενους, με αποτέλεσμα χαμηλές οικονομίες κλίμακας και –σύμφωνα με τα στοιχεία του «ΕΡΓΑΝΗ»– μισθούς έως και 50% χαμηλότερους σε σχέση με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Η συνένωση μικρών μονάδων θα μπορούσε να προσφέρει λύση, όμως η απουσία κουλτούρας συνεργασίας αποτελεί τροχοπέδη.
3. Ατομικές συμβάσεις αντί για συλλογικές
Η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο ποσοστό κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις στην Ευρώπη. Με λιγότερο από το 35% των εργαζομένων να καλύπτονται, οι ατομικές συμβάσεις κυριαρχούν, συχνά εις βάρος των μισθολογικών και εργασιακών δικαιωμάτων. Παρότι το υπουργείο Εργασίας προαναγγέλλει βελτιώσεις στο πλαίσιο, η απόσταση που πρέπει να διανυθεί παραμένει μεγάλη.
4. Υψηλές κρατήσεις σε μισθούς πάνω από το βασικό
Παρά τις μειώσεις φόρων και εισφορών τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα συνεχίζει να επιβαρύνει σημαντικά τους μισθούς που ξεπερνούν τον κατώτατο. Είναι χαρακτηριστικό πως ο μέσος μισθός των 1.340 ευρώ μειώνεται σε καθαρές αποδοχές λίγο πάνω από 1.000 ευρώ. Η κυβέρνηση σχεδιάζει παρεμβάσεις μέσω του πακέτου της ΔΕΘ, όμως η φορολογική επιβάρυνση εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά για την αύξηση των μισθών.
