Τι είναι τα PFAS και το TFA
Οι PFAS (πολυφθοροαλκυλικές ουσίες) είναι συνθετικές χημικές ενώσεις σχεδιασμένες να αντέχουν σε υψηλές θερμοκρασίες, νερό και έλαια, χωρίς να διασπώνται εύκολα στο περιβάλλον. Το TFA προκύπτει ως υποπροϊόν από διάφορα φθοριούχα ψυκτικά και φυτοφάρμακα και πλέον εντοπίζεται παντού, στον αέρα, στο νερό, στο έδαφος και στην τροφική αλυσίδα.
Η μελέτη και τα ευρήματά της
Δείγματα: 49 συμβατικά και βιολογικά κρασιά εμφιαλωμένα μετά το 1988.
Αποτελέσματα: Στα παλαιότερα (προ 1988) το TFA ήταν μη ανιχνεύσιμο. Από τότε και μετά, τα επίπεδα αυξάνονταν σταδιακά, φτάνοντας έως και 320 μg/L στις πιο πρόσφατες σοδειές.
Σύγκριση με όρια: Το όριο υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων σε υπόγεια ύδατα στην Ε.Ε. είναι 0,1 μg/L, οπότε ορισμένα κρασιά έφταναν να ξεπερνούν το όριο αυτό κατά 3.000 φορές.
Πηγές ρύπανσης
Οι αμπελώνες, λόγω της ευαλωσίας των σταφυλιών σε μυκητολογικές ασθένειες, δέχονται επανειλημμένους ψεκασμούς με προϊόντα που συχνά περιέχουν PFAS. Επιπλέον, η χρήση φθοριούχων ψυκτικών στις καλλιέργειες φαίνεται να έχει αυξηθεί την τελευταία δεκαετία, συμβάλλοντας στην περαιτέρω συσσώρευση TFA.
Γεωγραφικές διαφορές
Αν και το φαινόμενο απλώνεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, τα κρασιά από την Αυστρία παρουσίασαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις. Ωστόσο, ακόμη και τα βιολογικά κρασιά δεν βρέθηκαν απαλλαγμένα από μόλυνση, υποδεικνύοντας την πανταχού παρουσία του TFA στο περιβάλλον.
Επιπτώσεις στην υγεία
Οι PFAS έχουν συνδεθεί με καρκινογένεση, ηπατικές βλάβες και προβλήματα αναπαραγωγής. Παρά το ότι το TFA θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα σχετικά αβλαβές, πειράματα σε κουνέλια έδειξαν σοβαρές ανωμαλίες στα έμβρυα, οδηγώντας τις ευρωπαϊκές αρχές να εξετάζουν την ταξινόμησή του ως «τοξικό για την αναπαραγωγή».
Η Ε.Ε. πρόκειται σύντομα να ψηφίσει για την απαγόρευση της φλουτολανίλης, ενός φυτοφαρμάκου PFAS, ενώ περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν συνολική κατάργηση όλων των PFAS στα αγροχημικά. Αντίθετα, ο γεωργικός τομέας υποστηρίζει ότι τα προϊόντα αυτά είναι απαραίτητα για την προστασία των καλλιεργειών.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Market Pass 2026: Πώς θα πάρετε το επίδομα για σούπερ μάρκετ
