Σε κρίσιμο σημείο βρίσκεται ο κλάδος των ευρωπαϊκών οδικών μεταφορών, καθώς η έλλειψη επαγγελματιών οδηγών φορτηγών λαμβάνει πλέον μεγάλες διαστάσεις.
Σύμφωνα με έρευνα της Διεθνούς Ένωσης Οδικών Μεταφορών (IRU), που δημοσιεύθηκε στα τέλη Ιουνίου, οι κενές θέσεις οδηγών φορτηγών στην Ευρώπη έχουν υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μόλις δύο χρόνια, φτάνοντας τις 502.000.
Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 13% του εργατικού δυναμικού που χρειάζεται ο κλάδος για να καλύψει τις ανάγκες του. Την ίδια στιγμή, η κατάσταση αναμένεται να γίνει ακόμη δυσκολότερη τα επόμενα χρόνια, καθώς μέχρι το 2030 υπολογίζεται ότι θα συνταξιοδοτηθούν ακόμη 660.500 οδηγοί.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σοβαρές ανησυχίες για την ευρωπαϊκή εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς η έλλειψη προσωπικού μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερο κόστος μεταφοράς και μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης.
Οι οδικές μεταφορές εξακολουθούν να αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» των εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη, μεταφέροντας περίπου το ένα τέταρτο του συνόλου των εμπορευμάτων. Ως αποτέλεσμα, οποιαδήποτε σημαντική έλλειψη οδηγών μπορεί να έχει επιπτώσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού.
Γιατί κανείς δεν επιλέγει το επάγγελμα
Μεταξύ των παραγόντων που αποθαρρύνουν τους εργαζόμενους από το να στραφούν στο επάγγελμα του οδηγού φορτηγού είναι η αυξανόμενη εγκληματικότητα στους δρόμους, αλλά και η ενίσχυση των κανονισμών και των συνοριακών ελέγχων.
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αποτυπώνουν το πρόβλημα. Περίπου το 85% των μεταφορέων έχει αντιμετωπίσει περιστατικά κλοπής ή βανδαλισμού όταν τα οχήματά τους ήταν σταθμευμένα σε μη ασφαλείς περιοχές.
Ακόμη και σε ασφαλέστερους χώρους στάθμευσης, το αντίστοιχο ποσοστό παραμένει σημαντικό, καθώς διαμορφώνεται στο 41%.
Η έλλειψη προσωπικού οδηγεί ήδη αρκετές εταιρείες μεταφορών στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη στην αναζήτηση εργαζομένων από χώρες εκτός ΕΕ. Ωστόσο, την ίδια στιγμή οι κυβερνήσεις προχωρούν σε αυστηρότερους κανόνες για την αναγνώριση ξένων αδειών οδήγησης, στο πλαίσιο των μέτρων για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η αυτόνομη οδήγηση αρχίζει να προβάλλει ως μία από τις πιο ρεαλιστικές λύσεις για την αντιμετώπιση της έλλειψης οδηγών.
Η μετάβαση, βέβαια, σε ένα μοντέλο μεταφορών με αυτοματοποιημένα οχήματα απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, αλλά και σαφές και ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο.
Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη και τα αυτοματοποιημένα συστήματα logistics εξελίσσονται διαρκώς και αναμένεται να αλλάξουν σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι οδικές μεταφορές.
Έτσι, η ευρωπαϊκή αγορά μεταφορών βρίσκεται μπροστά σε μια σημαντική αλλαγή: από τη μία πλευρά, η έλλειψη εκατοντάδων χιλιάδων οδηγών δημιουργεί άμεσες πιέσεις στον κλάδο και, από την άλλη, η τεχνολογία ανοίγει τον δρόμο για ένα μέλλον όπου τα φορτηγά θα μπορούν να κινούνται ολοένα και περισσότερο χωρίς οδηγό στο τιμόνι.
