Νίκος Μακρής Μπροστά σε ένα πρωτοφανές αδιέξοδο βρίσκεται το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, καθώς πάνω από 1.000.000 νέοι εργαζόμενοι –όσοι εισήλθαν στην αγορά εργασίας μετά το 2016– απειλούνται να βγουν στη σύνταξη χωρίς το παραμικρό εφάπαξ βοήθημα.
Η απουσία κρατήσεων για τη συγκεκριμένη παροχή δημιουργεί μια γενιά «ασφαλισμένων δύο ταχυτήτων», αναγκάζοντας το Υπουργείο Εργασίας να εξετάζει επειγόντως διορθωτικές κινήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες που διακινούνται στους διαδρόμους της οδού Σταδίου, στο τραπέζι έχουν πέσει δύο συγκεκριμένα σενάρια που στοχεύουν στη διάσωση του θεσμού, χωρίς να προκαλέσουν δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
Σενάριο 1ο: Ανατροπή στον τρόπο υπολογισμού και «βλέμμα» στην τελευταία 5ετία
Η πρώτη πρόταση εστιάζει στη διόρθωση του στρεβλού μοντέλου που ισχύει σήμερα. Με δεδομένο ότι το εφάπαξ αποτελείται αποκλειστικά από εισφορές των ίδιων των εργαζομένων, η αλλαγή του τρόπου υπολογισμού δεν επιβαρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό.
Σήμερα, το «καλό» τμήμα της παροχής υπολογίζεται με βάση την πενταετία 2009-2013, κάτι που κρίνεται παρωχημένο. Το νέο σχέδιο προβλέπει την επέκταση αυτού του διαστήματος, ώστε ο υπολογισμός να γίνεται με βάση τις αποδοχές της τελευταίας πενταετίας πριν από τη συνταξιοδότηση, αντανακλώντας την πραγματική οικονομική εικόνα του ασφαλισμένου την ώρα της εξόδου.
Σενάριο 2ο: Ένα «ΤΕΚΑ» για το εφάπαξ – Ο ατομικός κουμπαράς
Το δεύτερο και πιο ριζοσπαστικό σενάριο αφορά τη δημιουργία ενός νέου, ενιαίου φορέα στα πρότυπα του ΤΕΚΑ. Από το 2027, όλοι οι νέοι εργαζόμενοι θα διαθέτουν τον δικό τους «ατομικό κουμπαρά».
Οι εισφορές τους θα επενδύονται και θα επιστρέφονται έντοκες, με επιτόκια που θα συμβαδίζουν με τις αποδόσεις της Τραπέζης της Ελλάδος, εξασφαλίζοντας ότι η παροχή δεν θα εξανεμιστεί από τον πληθωρισμό.
Ο «χάρτης» του ψαλιδισμένου εφάπαξ και ο Νόμος Κατρούγκαλου
Η ανάγκη για τις παραπάνω αλλαγές προέκυψε καθώς τα σημερινά εφάπαξ είναι ήδη δραματικά μειωμένα. Με τον νόμο 4387/2016, η ανταποδοτικότητα των εισφορών καταργήθηκε για το διάστημα από την 1η Ιανουαρίου 2014 και μετά, μετατρέποντας το βοήθημα σε μια απλή, άτοκη επιστροφή εισφορών για τα χρόνια αυτά.
Για χρόνο ασφάλισης που έχει διανυθεί έως και την 31.12.2013:
Για τους μισθωτούς: Για τους μισθωτούς με εισφορά ύψους 4% επί των αποδοχών, η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το γινόμενο του εξήντα τοις εκατό (60%) των αποδοχών, επί των οποίων έγιναν οι νόμιμες κρατήσεις, υπέρ του κλάδου επί του δεκαδικού αριθμού των ετών ασφάλισης έως και την 31.12.2013, με ακρίβεια δεύτερου δεκαδικού ψηφίου. Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής, νοείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και τις 31.12.2013, εφόσον υπεβλήθησαν σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του κλάδου, χωρίς να υπολογίζονται τα Δώρα εορτών και το επίδομα αδείας. Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξάνεται ετησίως κατά τον τρόπο που προβλέπεται στην παράγραφο 4 του άρθρου 8 του παρόντος. Ειδικότερα, ο μέσος ετήσιος γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής εφαρμόζεται από το επόμενο έτος μετά το καταληκτικό της ανωτέρω πενταετίας, έως και το προηγούμενο έτος της αποχώρησης από την υπηρεσία ή την εργασία.
Για τους αυτοτελώς απασχολούμενους με εισφορά ύψους 4%, η εφάπαξ παροχή αποτελείται από το γινόμενο του εξήντα τοις εκατό (60%) των αποδοχών επί των οποίων έγιναν οι νόμιμες κρατήσεις, επί του δεκαδικού αριθμού των ετών ασφάλισης έως και την 31.12.2013, με ακρίβεια δευτέρου δεκαδικού ψηφίου. Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής νοείται ο μέσος όρος των τιμών των ασφαλιστικών κατηγοριών, επί των οποίων υπεβλήθησαν ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του κλάδου, κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και τις 31.12.2013, όπως οι εν λόγω τιμές είχαν διαμορφωθεί κατά το καταληκτικό της πενταετίας έτος. Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξάνεται ετησίως κατά τον τρόπο που προβλέπεται στην παρ. 4 του άρθρου 8 του παρόντος. Ειδικότερα, ο μέσος ετήσιος γενικός δείκτης τιμών καταναλωτή της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής εφαρμόζεται από το επόμενο έτος μετά το καταληκτικό της ανωτέρω πενταετίας, έως και το προηγούμενο έτος της αποχώρησης από το επάγγελμα ή την εργασία.
Χρόνος ασφάλισης
Για τον χρόνο ασφάλισης που πραγματοποιείται από την 1.1.2014 και εφεξής, σύμφωνα με την Απογευματινή: Για τους μισθωτούς και αυτοτελώς απασχολούμενους το τμήμα της εφάπαξ παροχής που αναλογεί στα έτη ασφάλισης από 1.1.2014 και εφεξής, υπολογίζεται με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση. Οι ασφαλιστικές εισφορές που καταβάλλονται από 1.1.2014 και εφεξής for κάθε ασφαλισμένο τηρούνται σε ατομικές μερίδες. Με βάση την αρχή της ισοδυναμίας το ποσό της εφάπαξ παροχής ισούται με τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης. Η συσσώρευση των εισφορών θα γίνει με το πλασματικό ποσοστό επιστροφής, το οποίο προκύπτει από την ετήσια ποσοστιαία μεταβολή των συντάξιμων αποδοχών των ασφαλισμένων.
Επίσης, με τον νόμο Κατρούγκαλου αποσαφηνίζεται ότι:
Καταργείται κάθε διάταξη που προβλέπει προκαταβολή μέρους τής εφάπαξ παροχής.
Καταργείται κάθε γενική ή ειδική ή καταστατική διάταξη της νομοθεσίας που προβλέπει διαφορετικά από τα οριζόμενα στο άρθρο 35, που κατήργησε οριστικά την ανταποδοτικότητα στο Εφάπαξ.
Ως αποδοχές για τον υπολογισμό της εφάπαξ παροχής, νοείται ο μέσος όρος των μηνιαίων αποδοχών που έλαβε ο ασφαλισμένος κατά τα πέντε (5) τελευταία έτη έως και την 31-12-2013, χωρίς να υπολογίζονται τα Δώρα εορτών και το επίδομα αδείας. Ο ως άνω μέσος όρος προσαυξάνεται ετησίως κατά την ετήσια μεταβολή μισθών, η οποία υπολογίζεται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή.
Το τμήμα της εφάπαξ παροχής μισθωτών και αυτοτελώς απασχολούμενων που αντιστοιχεί σε χρόνο ασφάλισης που πραγματοποιείται από την 1-1-2014 και εφεξής, υπολογίζεται με βάση το διανεμητικό σύστημα προκαθορισμένων εισφορών με νοητή κεφαλαιοποίηση και προκύπτει από μαθηματικό τύπο. Δηλαδή, μετά την 1-1-2014, το ποσό τού Εφάπαξ προκύπτει από τη συσσωρευμένη αξία των εισφορών κατά την ημερομηνία αποχώρησης που τηρούνται στην ατομική μερίδα τού ασφαλισμένου.
Όλες οι ειδήσεις για νέες θέσεις εργασίας, Προκηρύξεις, Διορισμούς, ΑΣΕΠ στην Ελλάδα
Διορίζονται όλοι το 2026 στα Δικαστήρια χωρίς όριο ηλικίας και πτυχίο
