Σε σοβαρή οικολογική και περιβαλλοντική υποβάθμιση οδηγείται η Θεσσαλία λόγω της αλόγιστης διαχείρισης και της υπεραντλήσης των υδατικών της αποθεμάτων, όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, κ. Μαρία Σακελλαρίου-Μακραντωνάκη. Η εντατική αγροτική εκμετάλλευση, σε συνδυασμό με τις κλιματικές συνθήκες, απειλεί με μη αναστρέψιμη βλάβη τόσο τους επιφανειακούς όσο και τους υπόγειους υδροφόρους ορίζοντες της περιοχής.
Δραματική πτώση της στάθμης των υδάτων
Η σημερινή εικόνα στην θεσσαλική πεδιάδα κρίνεται εξαιρετικά ανησυχητική, καθώς η μείωση της στάθμης του υπόγειου νερού είναι κατακόρυφη και συνεχιζόμενη από το 1985 έως σήμερα:
- Υπόγειοι υδροφορείς: Βρίσκονται υπό καθεστώς συνεχούς υπερεκμετάλλευσης, με την πτώση της στάθμης να κυμαίνεται από 5 έως 10 μέτρα σε ήπιες περιοχές, φτάνοντας τα 25 έως 60 μέτρα σε περιοχές με έντονα ελλειμματικό ισοζύγιο.
- Υφάλμωση παράκτιων περιοχών: Η υπεράντληση προκαλεί την εισβολή του θαλασσινού νερού στους υδροφόρους ορίζοντες, καταστρέφοντας οριστικά τα αποθέματα γλυκού νερού στις παράκτιες ζώνες.
- Ποιοτική υποβάθμιση: Παρατηρείται εκτεταμένη ρύπανση των υπόγειων υδάτων.
Τα κύρια αίτια του προβλήματος
Σύμφωνα με τις μελέτες της καθηγήτριας, η κρίση οφείλεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων: Αρχικά, η υπεράντληση για άρδευση εκτεταμένων αγροτικών καλλιεργειών απαιτεί αυξημένες απαιτήσεις νερού.. Ακόμη, έντονο είναι το φαινόμενο της κατασπατάλησης και μη ορθολογική χρήση του αρδευτικού νερού. Επιπρόσθετα, δε βοηθά καθόλου το φαινόμενο των μειωμένων βροχοπτώσεων και γενικότερη αύξηση της συνολικής κατανάλωσης. Παράλληλα, ευθύνεται ακόμη ένας ανθρώπινος παράγοντας, αυτός της λανθασμένης αντίληψης ότι η αλόγιστη παροχή νερού αυξάνει την απόδοση των καλλιεργειών.
Η κ. Σακελλαρίου-Μακραντωνάκη υπογραμμίζει ότι η άρδευση αποτελεί επιστήμη και απαιτεί εξειδικευμένα ωρολόγια προγράμματα από επιστήμονες που γνωρίζουν τη σχέση νερού και φυτού, ώστε να χορηγείται μόνο η απαραίτητη ποσότητα για τη βέλτιστη απόδοση.
Καταλήγοντας, προειδοποιεί ότι αν δεν ληφθούν άμεσα και αυστηρά μέτρα, το νερό θα παύσει να θεωρείται ανανεώσιμος πόρος και θα μετατραπεί σε ένα πανάκριβο και σπάνιο αγαθό, ανάλογο του πετρελαίου και του χρυσού, με τεράστιο οικονομικό και κοινωνικό κόστος για την περιοχή.
