Δραματικά είναι τα ευρήματα της νεότερης έκθεσης του δικτύου παρακολούθησης GLAMOS, τα οποία αποκαλύπτουν τη ραγδαία επιτάχυνση της τήξης των παγετώνων στην Ελβετία. Η φετινή χρονιά καταγράφεται ως η δεύτερη χειρότερη στην ιστορία των μετρήσεων, συμπληρώνοντας μια καταστροφική πενταετία κατά την οποία χάθηκε σχεδόν το 20% του συνολικού όγκου πάγου στη χώρα.
Ρεκόρ θερμοκρασιών και πρωτοφανείς απώλειες όγκου
Η νέα έξαρση της τήξης υπήρξε απόρροια του συνδυασμού ενός χειμώνα με περιορισμένες χιονοπτώσεις και του θερμότερου καλοκαιριού που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ελβετία από την έναρξη των μετρήσεων το 1864. Σύμφωνα με τη μετεωρολογική υπηρεσία MétéoSuisse, η αύξηση της θερμοκρασίας στη χώρα κινείται με διπλάσιο ρυθμό από τον παγκόσμιο μέσο όρο, με τη φετινή θερινή απόκλιση να αγγίζει τους 3,4° Κελσίου σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 1991-2020.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, οι ελβετικοί παγετώνες απώλεσαν επιπλέον 5,5% του όγκου τους, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη υποχώρηση από το 1950. Σε ορισμένα σημεία, το μέσο πάχος του πάγου υποχώρησε κατά 2,5 έως 4 μέτρα, ενώ στις απολήξεις («γλώσσες») των παγετώνων η συρρίκνωση άγγιξε ακόμη και τα 10 μέτρα μέσα στους θερινούς μήνες.
Η εικόνα στα βουνά και οι παγετώνες υπό εξαφάνιση
Οι επιστήμονες του GLAMOS, διεξάγοντας μετρήσεις πεδίου σε υψόμετρα 3.000 μέτρων, βρίσκονται αντιμέτωποι με εικόνες ολικής απογύμνωσης των ορεινών όγκων, καθώς το προστατευτικό στρώμα χιονιού είχε εξαφανιστεί πλήρως ήδη από τις αρχές του φθινοπώρου ακόμη και στα 3.500 μέτρα.
Παρά το γεγονός ότι η παρουσία ελαφρώς περισσότερου χιονιού και η μειωμένη εναπόθεση σκόνης από τη Σαχάρα συγκράτησαν τις απώλειες οριακά κάτω από τα επίπεδα του 2022, τέσσερις παγετώνες υπέστησαν τις μεγαλύτερες διαβρώσεις της ιστορίας τους. Ανάμεσα σε αυτούς συγκαταλέγονται ο εμβληματικός παγετώνας του Ρον και ο Αλέτς, ο μεγαλύτερος σε μέγεθος ολόκληρης της αλπικής οροσειράς. Ο επικεφαλής του δικτύου, Ματίας Χους, εκτιμά ότι ορισμένοι παγετώνες ενδέχεται να έχουν εξαφανιστεί εντελώς μέσα στα επόμενα 10 έως 15 χρόνια.
Απειλή για τους υδάτινους πόρους
Η επιτάχυνση του λιωσίματος των πάγων εγείρει πλέον σοβαρούς προβληματισμούς για τη μελλοντική επάρκεια του νερού στην ευρύτερη περιοχή. Μόνο κατά το τρίμηνο Ιουλίου - Σεπτεμβρίου, υπολογίζεται ότι διοχετεύθηκαν στην ατμόσφαιρα και τους υδροφόρους ορίζοντες περίπου 2,2 τρισεκατομμύρια λίτρα νερού.
Η ποσότητα αυτή, η οποία ισοδυναμεί με το τετραπλάσιο της ετήσιας κατανάλωσης νερού όλων των ελβετικών νοικοκυριών, καταδεικνύει το μέγεθος της περιβαλλοντικής μεταβολής που συντελείται στην καρδιά της Ευρώπης.
