«Δεν θα υπήρχε χώρα αν δεν υπήρχε Πανεπιστήμιο Αθηνών».
Με αυτή τη φράση ο Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Γεράσιμος Σιάσος, περιγράφει τη θέση που κατέχει το ιστορικό Ίδρυμα στην πορεία του σύγχρονου ελληνικού κράτους.
Μιλώντας στο πλαίσιο του Vidcast του alfavita.gr, ο Πρύτανης ανατρέχει στα 190 χρόνια λειτουργίας του Πανεπιστημίου και στις μεγάλες ιστορικές τομές που σημάδεψαν τόσο την Ελλάδα όσο και το ίδιο το ΕΚΠΑ.
Από τους Παγκοσμίους Πολέμους και τη Μικρασιατική Καταστροφή μέχρι την Κύπρο και τη δικτατορία
Η ιστορία του Πανεπιστημίου Αθηνών, όπως επισημαίνει ο Γεράσιμος Σιάσος, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από την ιστορία της ίδιας της χώρας.
Στα 190 χρόνια της πορείας του, το Πανεπιστήμιο βρέθηκε παρόν στις μεγαλύτερες κρίσεις και ανατροπές που γνώρισε το ελληνικό κράτος.
«Αυτά τα 190 χρόνια, όπως είπατε, έζησε όλες τις μεγάλες αλλαγές. Έζησε τους δύο παγκοσμίους πολέμους, τη Μικρασιατική Καταστροφή, την εισβολή στην Κύπρο, τη δικτατορία», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Δεν πρόκειται, σύμφωνα με τον ίδιο, απλώς για ιστορικά γεγονότα που εξελίχθηκαν παράλληλα με τη λειτουργία του Πανεπιστημίου.
Το Ίδρυμα συνδέθηκε ενεργά με τις μεγάλες καμπές της ελληνικής ιστορίας.
«Σε όλα αυτά τα συμβάντα, τα σπουδαία γεγονότα που έγιναν στην ιστορία του ελληνικού κράτους, όλα αυτά συνδέονται με το πανεπιστήμιο», σημειώνει.
Το Πανεπιστήμιο ως «πνευματικός ηγέτης»
Ιδιαίτερη σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο ο Πρύτανης περιγράφει τον ιστορικό ρόλο του Πανεπιστημίου.
Δεν τον περιορίζει στην εκπαίδευση, στην έρευνα ή στην παραγωγή επιστημονικής γνώσης. Του αποδίδει έναν ευρύτερο κοινωνικό και θεσμικό ρόλο, χαρακτηρίζοντάς το «πνευματικό ηγέτη».
Όπως εξηγεί, αποστολή του Πανεπιστημίου ήταν να καλλιεργεί την κριτική σκέψη και τους δημοκρατικούς θεσμούς και, μέσα από αυτή τη διαδικασία, να συμβάλλει στην πορεία της χώρας προς την πρόοδο.
«Το πανεπιστήμιο είχε το ρόλο, θα έλεγα, του πνευματικού ηγέτη, να καλλιεργήσει την κριτική σκέψη, να καλλιεργήσει τους δημοκρατικούς θεσμούς και με αυτό τον τρόπο να οδηγεί τη χώρα προς τη βελτίωση και να ανταπεξέρχεται σε όλες αυτές τις σημαντικές κρίσεις που πέρασε», τονίζει.
Η τοποθέτηση του Πρύτανη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συνδέει τον ακαδημαϊκό θεσμό όχι μόνο με την παραγωγή γνώσης, αλλά και με τη διαμόρφωση της δημόσιας ζωής και των πολιτών.
«Ο ρόλος του δεν έχει αλλάξει»
Φτάνοντας στο σήμερα, ο Γεράσιμος Σιάσος υπογραμμίζει ότι, παρά τις τεράστιες αλλαγές που έχουν συντελεστεί μέσα σε σχεδόν δύο αιώνες, η βασική αποστολή του Πανεπιστημίου παραμένει αναλλοίωτη.
«Φτάνουμε λοιπόν στα 190 χρόνια. Φέτος έχουμε και ένα επετειακό έτος εορταστικό για τα 190 χρόνια λειτουργίας του πανεπιστημίου. Ο ρόλος του δεν έχει αλλάξει», αναφέρει.
Και περιγράφει το Πανεπιστήμιο Αθηνών ως τον «κυριότερο πυλώνα ανάπτυξης, επιστημονικής προόδου αλλά και προσφοράς στην κοινωνία».
Για τον Πρύτανη, επομένως, το Πανεπιστήμιο δεν είναι ένας θεσμός κλεισμένος στον εαυτό του ούτε ένας χώρος που περιορίζεται αποκλειστικά στην εκπαίδευση των φοιτητών.
Η αποστολή του συνδέεται άμεσα με την κοινωνία, την επιστημονική πρόοδο και τη διαμόρφωση των επόμενων γενεών.
«Να φωτίζει το δρόμο»
Ο Γεράσιμος Σιάσος συμπυκνώνει τελικά τον ρόλο του Πανεπιστημίου σε τρεις βασικές αποστολές: να δείχνει την κατεύθυνση, να υπηρετεί την πρόοδο και να μορφώνει τους ανθρώπους που θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας.
«Ο ρόλος του παραμένει ο ίδιος: να φωτίζει το δρόμο, να οδηγεί την πρόοδο και να μορφώνει τους πολίτες, οι οποίοι τελικά θα διαμορφώσουν το μέλλον αυτής της χώρας», υπογραμμίζει
