Μια τεράστια καφέ λωρίδα που εκτείνεται σε περισσότερα από 8.000 χιλιόμετρα στον Ατλαντικό Ωκεανό καταγράφουν οι δορυφόροι, αποκαλύπτοντας ένα φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια λαμβάνει πρωτοφανείς διαστάσεις.
Πρόκειται για τη λεγόμενη Μεγάλη Ζώνη Σάργασσου του Ατλαντικού (Great Atlantic Sargassum Belt), μια τεράστια μάζα από επιπλέοντα καφέ φύκια, η οποία ξεκινά από τον Κόλπο του Μεξικού, διασχίζει την Καραϊβική και φτάνει μέχρι τις ακτές της Δυτικής Αφρικής.
Σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις, μόνο τον περασμένο Μάιο η συνολική μάζα του σάργασσου έφτασε τους 37,5 εκατομμύρια τόνους, αποτελώντας μία από τις μεγαλύτερες συγκεντρώσεις που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Τι είναι το σάργασσο;
Το σάργασσο είναι ένα είδος καφέ μακροφυκών που επιπλέει φυσικά στην επιφάνεια του ωκεανού και αποτελεί πολύτιμο καταφύγιο για ψάρια, θαλάσσιες χελώνες και πολλά ακόμη είδη.
Ωστόσο, όταν τεράστιες ποσότητες μεταφέρονται από τα θαλάσσια ρεύματα και ξεβράζονται στις ακτές, η εικόνα αλλάζει δραματικά.
Η αποσύνθεσή τους προκαλεί έντονη δυσοσμία και απελευθερώνει υδρόθειο, ένα αέριο που μπορεί να επηρεάσει την ποιότητα του αέρα και να δημιουργήσει προβλήματα υγείας σε κατοίκους και επισκέπτες. Παράλληλα, οι τεράστιες συσσωρεύσεις φυκιών καλύπτουν παραλίες, μειώνουν το οξυγόνο στο νερό, υποβαθμίζουν τους κοραλλιογενείς υφάλους και επηρεάζουν αρνητικά τη θαλάσσια ζωή.
Τι αποκάλυψαν οι επιστήμονες
Ερευνητές του Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου Harbor Branch του Πανεπιστημίου Florida Atlantic μελέτησαν δορυφορικά δεδομένα, επιτόπιες μετρήσεις και χημικές αναλύσεις που καλύπτουν χρονικό διάστημα τεσσάρων δεκαετιών.
Τα αποτελέσματα της έρευνας, που δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Harmful Algae, δείχνουν ότι η τεράστια άνθηση του 2011 δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό, αλλά η αρχή ενός φαινομένου που πλέον επαναλαμβάνεται σχεδόν κάθε χρόνο.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι σημαντικό μέρος των θρεπτικών ουσιών που τροφοδότησαν την αρχική ανάπτυξη των φυκιών προερχόταν από τον ποταμό Αμαζόνιο.
Η ανθρώπινη δραστηριότητα αλλάζει την ισορροπία των ωκεανών
Οι ερευνητές διαπιστώνουν ότι σήμερα η ανάπτυξη του σάργασσου δεν εξαρτάται πλέον μόνο από φυσικές ωκεάνιες διεργασίες, όπως η ανάδυση βαθύτερων υδάτων ή η κυκλοφορία των θαλάσσιων ρευμάτων.
Αντίθετα, ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο φαίνεται να παίζουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Τα λιπάσματα από γεωργικές καλλιέργειες, τα αστικά λύματα και η ατμοσφαιρική ρύπανση αυξάνουν τα θρεπτικά στοιχεία στα θαλάσσια νερά, δημιουργώντας ιδανικές συνθήκες για την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των φυκιών.
Παράλληλα, οι δορυφορικές παρατηρήσεις δείχνουν ότι τα θαλάσσια ρεύματα μεταφέρουν τις τεράστιες αυτές μάζες από τις πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά περιοχές του Κόλπου του Μεξικού προς τον ανοιχτό Ατλαντικό μέσω του Ρεύματος του Κόλπου.
Η συνεχής αύξηση του σάργασσου προκαλεί σοβαρά προβλήματα σε πολλές παράκτιες περιοχές της Καραϊβικής, της Φλόριντα και της Κεντρικής Αμερικής.
Οι παραλίες καλύπτονται από τεράστιες ποσότητες φυκιών, οι οποίες δυσχεραίνουν την πρόσβαση των λουόμενων, επηρεάζουν την ποιότητα των υδάτων και μειώνουν την τουριστική κίνηση. Οι τοπικές αρχές αναγκάζονται να δαπανούν σημαντικά κονδύλια για τον καθημερινό καθαρισμό των ακτών, ενώ οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στην αλιεία, καθώς μεταβάλλονται οι συνθήκες στα παράκτια οικοσυστήματα.
Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι η εντυπωσιακή εξάπλωση της Μεγάλης Ζώνης Σάργασσου αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο οι ανθρώπινες παρεμβάσεις μπορούν να μεταβάλουν τη λειτουργία ολόκληρων θαλάσσιων οικοσυστημάτων.
