Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον κόσμο — αλλά και τον τρόπο που λειτουργούν οι απατεώνες. Όπως επισημαίνει ο Τρικαλινός καθηγητής Οικονομίας και Νέων Τεχνολογιών, Μάριος Παπαευσταθίου, η ΑΙ έχει γίνει το πιο επικίνδυνο «όπλο» στα χέρια των ηλεκτρονικών εγκληματιών, που πλέον μπορούν να πείσουν ακόμα και τους πιο προσεκτικούς πολίτες να μεταφέρουν χρήματα ή να αποκαλύψουν προσωπικά δεδομένα.
Όταν η φωνή που ακούς… δεν είναι αληθινή
Η νέα τάση στις ηλεκτρονικές απάτες ονομάζεται deepfake. Με τη χρήση εξελιγμένων εργαλείων, οι δράστες μπορούν να αναπαράγουν με εντυπωσιακή ακρίβεια τη φωνή ή την εικόνα ενός οικείου προσώπου. Έτσι, ένας πολίτης μπορεί να δεχθεί μια πειστική τηλεφωνική κλήση από τον «γιο» ή την «κόρη» του, που ζητά επειγόντως χρήματα για ένα δήθεν πρόβλημα.
Σε τέτοιες στιγμές, ο φόβος και η ανησυχία μπλοκάρουν τη λογική σκέψη, καθιστώντας το θύμα εύκολη λεία. «Οι απατεώνες πλέον δεν χρειάζεται να πείσουν· το deepfake το κάνει γι’ αυτούς», τονίζει ο καθηγητής.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε
Ο κ. Παπαευσταθίου υπογραμμίζει ότι η ενημέρωση είναι η καλύτερη άμυνα. Οι πολίτες πρέπει να θυμούνται μερικούς απλούς κανόνες:
- Μην εμπιστεύεστε το “επείγον” – Οι απατεώνες παίζουν με τον χρόνο για να προκαλέσουν πανικό.
- Επαληθεύστε την ταυτότητα – Καλέστε εσείς πίσω στο γνωστό νούμερο του προσώπου, μην απαντάτε στην ίδια γραμμή.
- Ενημερώστε άμεσα την τράπεζά σας – Ακόμα και η υποψία απάτης αρκεί για να μπλοκαριστεί ο λογαριασμός.
- Μείνετε σε εγρήγορση – Μιλήστε με την οικογένεια και τους φίλους σας, ειδικά με άτομα μεγαλύτερης ηλικίας.
Καθώς η τεχνολογία προχωρά, η ψηφιακή ασφάλεια δεν είναι πια υπόθεση μόνο των ειδικών. Είναι ευθύνη όλων μας. Οι απατεώνες μπορεί να χρησιμοποιούν την τεχνητή νοημοσύνη για να εξαπατούν — όμως η ανθρώπινη κρίση και η ενημέρωση παραμένουν η πιο αποτελεσματική άμυνα.
Μάριος Παπαευσταθίου
Καθηγητής Οικονομίας & Σύγχρονων Τεχνολογιών — Ειδικός στην Καινοτομία, την Τεχνητή Νοημοσύνη και τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό
