Η αρχαία Τροία έφερε στο φως ένα σπάνιο αρχαιολογικό εύρημα, ένα οστέινο πνευστό όργανο 2.800 ετών, το πρώτο μουσικό όργανο που ανακαλύπτεται στην πόλη έπειτα από 160 και πλέον χρόνια ανασκαφών. Την ανακάλυψη ανακοίνωσε την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, μαζί με μια κεφαλή ανθρωπόμορφου ειδωλίου ηλικίας περίπου 4.500 ετών.
Το οστέινο πνευστό, που οι Τούρκοι αρχαιολόγοι περιγράφουν ως φλάουτο από κόκαλο, βρέθηκε σε στρώμα της Αρχαϊκής Εποχής. Η περίοδος τοποθετείται χρονικά από το 750 έως το 480 π.Χ. και αντιστοιχεί σε μια κρίσιμη φάση της τροϊκής ιστορίας, όταν η πόλη είχε αποκτήσει ξεχωριστή σημασία ως τόπος άμεσα συνδεδεμένος με τα ομηρικά έπη.
«Με αυτό το εύρημα αποκτήσαμε άμεση αρχαιολογική απόδειξη για τη μουσική παράδοση της Τροίας», ανέφερε ο Ερσόι, τονίζοντας ότι πρόκειται για μοναδικό αντικείμενο στα χρονικά των ανασκαφών της πόλης.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση, διασώθηκε το τμήμα που ενωνόταν με το σώμα του οργάνου, κάτι που θα επιτρέψει στους ερευνητές να μελετήσουν τον τρόπο κατασκευής και λειτουργίας του. Η σημασία της ανακάλυψης είναι μεγάλη, αφού μουσικά όργανα από οργανικά υλικά – όπως κόκαλο, ξύλο ή καλάμι – σπάνια αντέχουν στον χρόνο για τόσους αιώνες.
Η μουσική έπαιζε κεντρικό ρόλο στη θρησκευτική και κοινωνική ζωή της αρχαιότητας. Στα πνευστά της Αρχαϊκής Εποχής συγκαταλέγονται ο αυλός και η σύριγγα, κατασκευασμένα από σωλήνες διαφορετικού μήκους. Ωστόσο, ο ακριβής τύπος του οργάνου που βρέθηκε στην Τροία παραμένει απροσδιόριστος, όπως και το πλαίσιο χρήσης του.
Troya’nın binlerce yıllık kültür ve sanat tarihine iki yeni keşifle katkı sunuyoruz. Bakanlığımızın izin ve destekleriyle Geleceğe Miras Projemiz kapsamında sürdürdüğümüz 2026 yılı kazılarında, yaklaşık 2.800 yıllık kemik flüt ile 4.500 yıllık insan biçimli bir idol başını gün ışığına çıkardık. Arkaik Dönem’e ait kemik flüt, 160 yılı aşkın Troya kazıları tarihinde bugüne kadar bulunan ilk ve tek müzik aleti. Bu keşifle, Troya’daki müzik kültürüne ilişkin doğrudan bir arkeolojik kanıta ulaştık. Troya II kent kapısı çevresinde bulunan idol başıyla da Erken Tunç Çağı’nın sembolik dünyasını ve Batı Anadolu’daki kültürel etkileşimleri anlamamıza katkı sağlayacak yeni bir eseri günümüze kazandırdık. Troya’nın farklı dönemlerini belgeleyen bu buluntuları bilimsel yöntemlerle araştırarak korumaya ve gelecek kuşaklara aktarmaya devam edeceğiz. Kazı ekibimize, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüzün ekiplerine ve çalışmalara katkı sunan tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür ediyorum.
— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) October 22, 2026
Κεφαλή ειδωλίου 4.500 ετών κοντά στην πύλη της Τροίας ΙΙ
Το δεύτερο εύρημα ανήκει σε πολύ παλαιότερη περίοδο. Πρόκειται για κεφαλή ανθρωπόμορφου ειδωλίου περίπου 4.500 ετών, που εντοπίστηκε κοντά στην πύλη της Τροίας ΙΙ. Χρονολογείται γύρω στο 2500 π.Χ. και εντάσσεται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
Μικρά ανθρωπόμορφα ειδώλια είναι γνωστά από αρκετές αρχαιολογικές θέσεις της δυτικής Μικράς Ασίας κατά την 3η χιλιετία π.Χ. Η μελέτη τους ρίχνει φως σε συμβολικές παραστάσεις, τεχνικές κατασκευής και πολιτισμικές επαφές των κοινωνιών εκείνης της εποχής.
Η Τροία ΙΙ, που χρονολογείται περίπου από το 2500 έως το 2300 π.Χ., ανήκει σε μια περίοδο κατά την οποία η πόλη είχε αναπτύξει σημαντικές σχέσεις με άλλους οικισμούς της Ανατολίας και του Αιγαίου. Η νέα κεφαλή θα εξεταστεί μαζί με παλαιότερα ευρήματα, ώστε να εντοπιστούν ομοιότητες και διαφορές.
Οι δύο ανακαλύψεις πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο των ανασκαφών του 2026, με την υποστήριξη του προγράμματος «Geleceğe Miras» («Κληρονομιά για το Μέλλον») του τουρκικού υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού. Τα ευρήματα προέρχονται από διαφορετικές εποχές και εμπλουτίζουν τη μακρά ιστορία της Τροίας, μιας πόλης που κατοικήθηκε για χιλιάδες χρόνια και γνώρισε διαδοχικές φάσεις ανάπτυξης, καταστροφής και ανοικοδόμησης.
Η ανακάλυψη του μουσικού οργάνου έχει ξεχωριστή αξία, καθώς φωτίζει μια λιγότερο γνωστή πτυχή της καθημερινής ζωής στην αρχαία πόλη. Πέρα από τα τείχη, τις πύλες και τα αντικείμενα που συνδέονται με τον Τρωικό Πόλεμο, οι ανασκαφές φέρνουν στο φως ένα από τα όργανα με τα οποία οι κάτοικοι της Τροίας παρήγαγαν μουσική.
