Η ακρίβεια πιέζει ολοένα περισσότερο τόσο τους καταναλωτές όσο και τους ανθρώπους που βρίσκονται στην αφετηρία της διατροφικής αλυσίδας. Στη λαϊκή αγορά της Ηλιούπολης, παραγωγοί και πωλητές περιγράφουν μια δύσκολη καθημερινότητα, με το κόστος παραγωγής και μεταφοράς να αυξάνεται και τα διαθέσιμα χρήματα των νοικοκυριών να μην επαρκούν για τις αγορές που έκαναν παλαιότερα. Το αποτέλεσμα είναι ότι ακόμη και ένα ποσό της τάξης των 20 ευρώ δύσκολα αρκεί για να καλύψει τις εβδομαδιαίες ανάγκες μιας οικογένειας.
Οι παραγωγοί υποστηρίζουν ότι οι ανατιμήσεις δεν οφείλονται αποκλειστικά στις τιμές που διαμορφώνονται στους πάγκους, αλλά ξεκινούν πολύ νωρίτερα, από το χωράφι. Καύσιμα, ηλεκτρική ενέργεια, λιπάσματα και έξοδα άρδευσης επιβαρύνουν σημαντικά την καλλιεργητική δραστηριότητα, δημιουργώντας ασφυκτικές συνθήκες για όσους προσπαθούν να παραμείνουν στο επάγγελμα.
Από το πετρέλαιο μέχρι τα λιπάσματα, το κόστος πιέζει την παραγωγή
Την έκταση των αυξήσεων περιγράφουν οι ίδιοι οι παραγωγοί, παραθέτοντας χαρακτηριστικά παραδείγματα από τις δαπάνες τους. Όπως αναφέρουν, παλαιότερα η τιμή ενός λίτρου πετρελαίου αντιστοιχούσε περίπου στην αξία ενός κιλού σιταριού, ενώ σήμερα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις τους, απαιτούνται ακόμη και δέκα κιλά σιταριού για την αγορά της ίδιας ποσότητας καυσίμου.
Αντίστοιχη είναι η εικόνα που μεταφέρουν για τα λιπάσματα, με το κόστος ενός προϊόντος που πριν από πέντε χρόνια ανερχόταν περίπου στα 12 ευρώ να φτάνει σήμερα τα 36 ευρώ.
Μεγάλες επιβαρύνσεις καταγράφονται, σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους, και στην ηλεκτρική ενέργεια που απαιτείται για τη λειτουργία των γεωτρήσεων. Παραγωγοί αναφέρουν ότι λογαριασμός για γεώτρηση που λειτουργούσε συνεχώς, από περίπου 10.000 ευρώ έφτασε έως και τα 28.000 ευρώ, ενώ στη συνέχεια υποχώρησε στα επίπεδα των 20.000 ευρώ.
Παρά τις ενισχύσεις που έχουν δοθεί για την ενέργεια και τις φορολογικές ελαφρύνσεις, οι άνθρωποι της αγοράς εκτιμούν ότι η στήριξη δεν αρκεί για να αντισταθμίσει το σύνολο των αυξήσεων. Όπως τονίζουν, χωρίς ουσιαστική μείωση των εξόδων, η συνέχιση της παραγωγής γίνεται ολοένα δυσκολότερη.
Λιγότεροι παραγωγοί, λιγότεροι πάγκοι στη λαϊκή
Η οικονομική πίεση αποτυπώνεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν για τη λαϊκή αγορά της Ηλιούπολης, και στον αριθμό των πάγκων που λειτουργούν σήμερα.
Ενώ παλαιότερα η αγορά αριθμούσε περίπου 400 πάγκους, από τους οποίους οι 280 ανήκαν σε παραγωγούς και οι 120 σε επαγγελματίες πωλητές, πλέον έχουν απομείνει περίπου 240. Από αυτούς, οι 120 είναι παραγωγοί και οι υπόλοιποι 120 επαγγελματίες.
Η μείωση αφορά κυρίως τους ανθρώπους που διαθέτουν οι ίδιοι την παραγωγή τους. Όπως περιγράφουν, αρκετοί εγκαταλείπουν σταδιακά την καλλιέργεια, ενώ άλλοι αναγκάζονται να αντιμετωπίζουν την αγροτική δραστηριότητα ως δεύτερη απασχόληση, καθώς τα έσοδα δεν καλύπτουν πλέον τις ανάγκες τους.
Οι ίδιοι προειδοποιούν ότι η συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης απειλεί τη βιωσιμότητα του επαγγέλματος και ζητούν μέτρα που θα μειώσουν τις επιβαρύνσεις, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να καλλιεργούν και να διαθέτουν τα προϊόντα τους στην αγορά.
Το καλάθι των 20 ευρώ και οι περικοπές των νοικοκυριών
Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές καλούνται να διαχειριστούν έναν ολοένα πιο περιορισμένο οικογενειακό προϋπολογισμό. Με 20 ή ακόμη και 30 ευρώ την εβδομάδα, οι αγορές στη λαϊκή περιορίζονται συχνά στα απολύτως απαραίτητα, καθώς οι αυξημένες τιμές δυσκολεύουν την κάλυψη των καθημερινών αναγκών.
Στο πλαίσιο της συζήτησης που έγινε στην Ηλιούπολη, τέθηκε ακόμη και η ιδέα μιας πρακτικής δοκιμής αγορών με συγκεκριμένο χρηματικό ποσό, προκειμένου να αποτυπωθεί στην πράξη πόσα προϊόντα μπορεί να προμηθευτεί ένα νοικοκυριό με έναν αυστηρά καθορισμένο προϋπολογισμό.
Το βασικό πρόβλημα, όπως επισημαίνουν οι παραγωγοί, βρίσκεται στην αλυσίδα κόστους που προηγείται της πώλησης. Η μείωση των επιβαρύνσεων στην καλλιέργεια και στη μεταφορά θεωρείται από τους ίδιους απαραίτητη προϋπόθεση, τόσο για τη διατήρηση της εγχώριας παραγωγής όσο και για τη δυνατότητα διάθεσης προϊόντων σε πιο προσιτές τιμές.
