βιβλία
Ποια είναι η σωστή χρήση των «υπέρ του δέοντος» και «υπέρ το δέον»

Πολλές φορές χρησιμοποιούμε τις εκφράσεις «υπέρ του δέοντος» και «υπέρ το δέον», αλλά ποια είναι η σωστή;

Τι ισχύει

Όπως αναφέρει το λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Γ. Μπαμπινιώτη):

δέων, -ουσα, -ον {δέ-οντος (θηλ. -ας κ. λογιότ. -ούσης), -οντα | -οντες (ουδ. -οντα), -όντων (θηλ. -ουσών)} (λόγ.) 1. αυτός που ταιριάζει, αρμόζει, είναι αναγκαίος στην περίσταση ή επιβάλλεται από αυτή: αντιμετωπίζω ένα θέμα με τη δέουσα προσοχή / σοβαρότητα / υπευθυνότητα || λαμβάνω τα δέοντα μέτραΣΥΝ. αναγκαίος, πρέπων, σωστός, προσήκων, ορθός, κατάλληλος· ΦΡ (α) (ως επίρρ.) πέρα(ν) τού δέοντος / υπέρ το δέον (λατ. ultra quam oportet) περισσότερο από όσο αρμόζει ή επιβάλλεται, σε υπερβολικό βαθμό: υπήρξες υπέρ το δέον αυστηρός μαζί του ΑΝΤ. υπερβολικά (β) το δέον γενέσθαι αυτό που πρέπει να γίνει: πέρα από τις διαπιστώσεις πρέπει να αποφασίσουμε και – II τι δέον γενέσθαι; (τι πρέπει να γίνει;) 2. δέοντα (τα) (α) το σύνολο των ενεργειών που γίνονται και των μέτρων που λαμβάνονται για την αντιμετώπιση (δυσάρεστου) γεγονότος ή κατάστασης: ενεργούνται τα ~ για τη σύλληψη τού δράστη || πράττω τα ~ (ό,τι πρέπει) (β) οτιδήποτε απευθύνεται ως χαιρετισμός: τα ~ στη μητέρα σας, αγαπητέ μου! ΣΥΝ. χαιρετίσματα, σέβη. [ΕΤΥΜ. Μτχ. ενεστ. τού αρχ. ρ. δέω /-ομαι με τη σημ. τού απροσ. δει (βλ.λ.)].

Υπέρ το δέον όχι «υπέρ του δέοντος». Συχνά χρησιμοποιείται εσφαλμένα η φράση «υπέρ του δέοντος» αντί της ορθής υπέρ το δέον. Το υπέρ, όταν δηλώνει «υπέρβαση» ή «υπερβολή», συντάσσεται με αιτιατική, ενώ με γενική δηλώνει «υπεράσπιση» (Μίλησε υπέρ του κατηγορουμένου). Οι ομιλητές παρασύρονται στη λανθασμένη χρήση από την (ορθή) φράση «πέρα του δέοντος», που έχει την ίδια σημασία με το «υπέρ το δέον».

Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα

Market Pass 2026: Πώς θα πάρετε το επίδομα για σούπερ μάρκετ

VOUCHER ΔΥΠΑ 750 ΕΥΡΩ: Μάθε αν εγκρίθηκες και ξεκίνα πρώτος

Alfavita.gr: Χρονιά εκτόξευσης το 2025 – Νο1 στην Παιδεία, ανάμεσα στα 10 μεγαλύτερα ενημερωτικά μέσα

Google news logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Google News Viber logo Ακολουθήστε το Alfavita στo Viber

σχετικά άρθρα

Βαγγέλης Γιαννακούρας
«Αλαλούμ» στο ΠΑΣΟΚ: Ο Βαγγέλης Γιαννακούρας παίρνει την έδρα Κωνσταντινόπουλου αλλά έχει διαγραφεί
«Κωμικοτραγικό» σκηνικό στο ΠΑΣΟΚ καθώς το κόμμα καλείται να «ξε-διαγράψει» τον βουλευτή που θα πάρει τη θέση του Κωνσταντινόπουλου
«Αλαλούμ» στο ΠΑΣΟΚ: Ο Βαγγέλης Γιαννακούρας παίρνει την έδρα Κωνσταντινόπουλου αλλά έχει διαγραφεί
Αφίσα μουσικού σχολείου Πειραιά
Το Μουσικό Σχολείο Πειραιά στο Μεσολόγγι με τη μουσικοθεατρική παράσταση «Με λογισμό και μ’ όνειρο»
Οι μαθητές του Μουσικού Σχολείου Πειραιά τιμούν την ιστορική επέτειο των 200 ετών από την Έξοδο του Μεσολογγίου
Το Μουσικό Σχολείο Πειραιά στο Μεσολόγγι με τη μουσικοθεατρική παράσταση «Με λογισμό και μ’ όνειρο»