Νέα παρέμβαση για τη λειτουργία των παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα κάνει η Εκτελεστική Γραμματεία της ΠΟΣΔΕΠ, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους.
Σε απόφαση που εξέδωσε στις 17 Σεπτεμβρίου, η ΠΟΣΔΕΠ θέτει στο επίκεντρο τις πρόσφατες αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), αλλά και για την πιστοποίηση προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών τους.
Η Ομοσπονδία υποστηρίζει ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στην τυπική πληρότητα των φακέλων ή στην κάλυψη συγκεκριμένων αριθμητικών κριτηρίων. Αντίθετα, όπως αναφέρει, αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η λειτουργία των ΝΠΠΕ και τις προϋποθέσεις για την εξασφάλιση της ακαδημαϊκής ποιότητας.
Τι αναφέρει η ΠΟΣΔΕΠ για τις αποφάσεις του ΣτΕ
Η ΠΟΣΔΕΠ επικαλείται τις αποφάσεις 1167–1172/2026 του ΣτΕ, σημειώνοντας ότι με τις αποφάσεις 1167, 1169 και 1171/2026 ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ, ενώ με τις 1168, 1170 και 1172/2026 ακυρώθηκαν εγκρίσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών.
Σύμφωνα με την Ομοσπονδία, το ΣτΕ έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι τα στοιχεία που περιλαμβάνονταν στο Παράρτημα της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ δεν κάλυπταν τα προβλεπόμενα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια.
Η ΠΟΣΔΕΠ αναφέρεται παράλληλα στην εκ νέου χορήγηση αδειών σε δύο παραρτήματα, στο νέο πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ, αλλά και στην τροπολογία του υπουργείου Παιδείας για την αναγνώριση του χρόνου σπουδών και των πιστωτικών μονάδων που έχουν ήδη αποκτήσει φοιτητές προγραμμάτων ΝΠΠΕ.
«Δεν αρκεί η συμμόρφωση με ποσοτικά κριτήρια»
Στο επίκεντρο της παρέμβασης βρίσκεται η θέση ότι η κάλυψη τυπικών και ποσοτικών προϋποθέσεων δεν αποτελεί από μόνη της εγγύηση για την ποιότητα των σπουδών.
Η ΠΟΣΔΕΠ υποστηρίζει ότι οι απαιτήσεις για τη στελέχωση, για παράδειγμα, θα πρέπει να αξιολογούνται με βάση την πραγματική και διαρκή ακαδημαϊκή επάρκεια του διδακτικού προσωπικού και όχι μόνο από την τυπική κάλυψη αριθμητικών ορίων.
Αντίστοιχα, θέτει ως ζητούμενα την ακαδημαϊκή αυτοδυναμία, το σταθερό διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, την ερευνητική δραστηριότητα, την ακαδημαϊκή ελευθερία και τη δημιουργία ολοκληρωμένου πανεπιστημιακού περιβάλλοντος.
Ζητά κατάργηση του ν. 5094/2024
Καταλήγοντας, η ΠΟΣΔΕΠ καλεί την Πολιτεία να διασφαλίσει ότι κάθε ίδρυμα που παρέχει τριτοβάθμια εκπαίδευση στην Ελλάδα και οδηγεί σε ακαδημαϊκά και επαγγελματικά δικαιώματα ανταποκρίνεται στις ίδιες ακαδημαϊκές απαιτήσεις.
Για τον λόγο αυτό, η Ομοσπονδία ζητά την κατάργηση του υφιστάμενου πλαισίου του ν. 5094/2024.
Η ανακοίνωση της ΠΟΣΔΕΠ
«Ποιότητα ανώτατης εκπαίδευσης στην Ελλάδα: απαιτείται ουσιαστική διασφάλιση και όχι τυπική συμμόρφωση
Με το νέο ακαδημαϊκό έτος προ των πυλών, η ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας βρίσκεται αντιμέτωπη με μία ακόμη κρίση ιδιαίτερης θεσμικής βαρύτητας. Το ζήτημα της λειτουργίας των παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων (ΝΠΠΕ) και της πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών τους δεν αφορά απλώς τεχνικές ατέλειες φακέλων, αλλά τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο προωθήθηκε και εφαρμόστηκε η πολιτική ανωτατοποίησης ορισμένων κολλεγίων και οργανώθηκε ένα παράλληλο σύστημα ιδιωτικής ανώτατης εκπαίδευσης.
Με τις πρόσφατες αποφάσεις 1167–1172/2026, το ΣτΕ ανέδειξε κομβικά ζητήματα στην αδειοδότηση των παραρτημάτων και την πιστοποίηση των προπτυχιακών προγραμμάτων τους. Ειδικότερα, με τις αποφάσεις 1167, 1169 και 1171/2026 ακυρώθηκαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας ΝΠΠΕ λόγω ελλείψεων στη διαπίστωση των νόμιμων προϋποθέσεων και τη διαδικασία αξιολόγησης.
Παράλληλα, με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026 ακυρώθηκαν εγκρίσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών. Το ΣτΕ έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι τα στοιχεία του Παραρτήματος της απόφασης 48136/17.12.2024 της ΕΘΑΑΕ δεν καλύπταν τα συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που απαιτούν οι εξουσιοδοτικές διατάξεις του ν. 5094/2024.
Η εκ νέου χορήγηση αδειών σε δύο παραρτήματα μέσω διοικητικών διαδικασιών «εξπρές», σε συνδυασμό με τη δημοσιοποίηση του νέου πλαισίου της ΕΘΑΑΕ και την ψήφιση της εμβαλωματικής τροπολογίας του Υπ. Παιδείας για την αναγνώριση του χρόνου σπουδών και των πιστωτικών μονάδων που έχουν ήδη αποκτήσει φοιτητές προγραμμάτων των ΝΠΠΕ, επαναφέρουν πιεστικά το αίτημα για ουσιαστική διασφάλιση της ποιότητας στην ανώτατη εκπαίδευση.
Αν και το νέο πλαίσιο της ΕΘΑΑΕ θέτει συγκεκριμένες απαιτήσεις για τη στελέχωση, τη χρηματοδοτική βιωσιμότητα, την ποιότητα της διδασκαλίας, την υποστήριξη των φοιτητών και τη συνεχή αξιολόγηση των προγραμμάτων, η απλή συμμόρφωση με ποσοτικά κριτήρια δεν εγγυάται την ακαδημαϊκή ποιότητα. Ούτε, φυσικά, αντιμετωπίζει το ευρύτερο ζήτημα της ισότιμης ακαδημαϊκής λειτουργίας των παραρτημάτων.
Για παράδειγμα, οι απαιτήσεις στελέχωσης οφείλουν να εξετάζονται όχι ως τυπική κάλυψη αριθμητικών ορίων, αλλά ως πραγματική και διαρκής ακαδημαϊκή επάρκεια πανεπιστημιακών δασκάλων. Παράλληλα, η οικονομική βιωσιμότητα σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ακαδημαϊκή σκοπιμότητα.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι να αποδειχθεί αν τα παραρτήματα μπορούν να συμμορφωθούν με 11 τυπικά κριτήρια. Η ποιότητα της ανώτατης εκπαίδευσης δεν αποδεικνύεται από φακέλους και δείκτες συμμόρφωσης, αλλά απαιτεί πραγματική ακαδημαϊκή αυτοδυναμία, επαρκές και σταθερό διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό, ουσιαστική ερευνητική δραστηριότητα, ακαδημαϊκή ελευθερία και ένα ολοκληρωμένο πανεπιστημιακό περιβάλλον.
Η Πολιτεία οφείλει να διασφαλίσει ότι κάθε ίδρυμα το οποίο λειτουργεί στην Ελλάδα και παρέχει τριτοβάθμια εκπαίδευση που οδηγεί σε ακαδημαϊκά και επαγγελματικά δικαιώματα, ανταποκρίνεται στις ίδιες υψηλές ακαδημαϊκές απαιτήσεις, και συνεπώς το υφιστάμενο πλαίσιο του ν. 5094/2024 πρέπει να καταργηθεί.
Πανελλήνια Ομοσπονδία Συλλόγων Διδακτικού και Ερευνητικού Προσωπικού
Ο Πρόεδρος Ιωάννης Σεϊμένης Καθηγητής
Ο Γραμματέας Μιχαήλ Ζουμπουλάκης Καθηγητής»
