Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων (ΠΕΦ) εκφράζει την ανησυχία της για τις συνθήκες υπό τις οποίες ξεκινά η χρονιά.
Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή της, οι πρώτες ενημερώσεις από τις σχολικές μονάδες αναδεικνύουν για μία ακόμη φορά ένα σοβαρό ζήτημα, το οποίο, όπως τονίζει, δεν είναι απλώς συντεχνιακό ούτε περιορίζεται στις θέσεις εργασίας και στις μετακινήσεις εκπαιδευτικών από σχολείο σε σχολείο για τη συμπλήρωση του ωραρίου τους.
«Το πρόβλημα δεν απορρέει από τις πραγματικές ανάγκες»
Σύμφωνα με την ΠΕΦ, το πρόβλημα δεν πηγάζει από τις πραγματικές παιδαγωγικές ανάγκες της εκπαίδευσης, αλλά συνδέεται με την πρόθεση του Υπουργείου να λειτουργούν τα σχολεία «εκ των ενόντων» και με το μικρότερο δυνατό κόστος.
Έτσι, σε ορισμένους κλάδους άλλοτε εμφανίζεται πλεόνασμα και άλλοτε έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού, ενώ μαθήματα εισάγονται, περιορίζονται, συγχωνεύονται ή καταργούνται χωρίς σταθερό και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.
Οι αλλεπάλληλες αλλαγές στα αναλυτικά και ωρολόγια προγράμματα, όπως αναφέρουν οι φιλόλογοι, συμπαρασύρουν τις αναθέσεις μαθημάτων και δημιουργούν νέες δυσλειτουργίες. Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνεται, άλλωστε, και στους ελάχιστους διορισμούς φιλολόγων του κλάδου ΠΕ02 κατά τη φετινή σχολική χρονιά, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των σχολείων. Η επιλογή αυτή εντείνει τα κενά, τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών και την ανάθεση φιλολογικών μαθημάτων σε άλλες ειδικότητες.
Φιλολογικά μαθήματα σε άλλες ειδικότητες
Στο πλαίσιο αυτό, η ΠΕΦ καταγγέλλει ότι φιλολογικά μαθήματα διδάσκονται ολοένα συχνότερα από συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων, με κριτήριο μια γενική ή μερική συνάφεια του αντικειμένου τους. Ενδεικτικά, εκπαιδευτικοί ξένων φιλολογιών διδάσκουν την Ιστορία ως μάθημα δεύτερης ανάθεσης, ενώ στους αποφοίτους του ΜΙΘΕ–ΙΦΕ, κλάδου ΠΕ33, ανατίθενται η Ιστορία και η Φιλοσοφία.
Πρόκειται, όπως σημειώνει, για αποφοίτους ενός διεπιστημονικού προγράμματος σπουδών, το οποίο περιλαμβάνει θεωρητικά και θετικά γνωστικά αντικείμενα. Οι διαδοχικές μεταβολές στα μαθήματα και στις αναθέσεις του συγκεκριμένου κλάδου φανερώνουν, κατά την Ένωση, την απουσία σταθερού σχεδιασμού.
Τις συνέπειες αυτών των επιλογών επωμίζονται οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι συχνά συμπληρώνουν το ωράριό τους σε περισσότερα από ένα σχολεία, ενώ σε ανάλογες μετακινήσεις υποχρεώνονται και φιλόλογοι.
Κατά την ΠΕΦ, οι υπερβολικά διευρυμένες και διαρκώς μεταβαλλόμενες αναθέσεις υπονομεύουν το επιστημονικό κύρος του εκπαιδευτικού και την ποιότητα της γνώσης που προσφέρεται στους μαθητές. Παράλληλα, θίγουν τα εργασιακά δικαιώματα των συναδέλφων, όταν τους ανατίθενται μαθήματα με μοναδικό κριτήριο τη συμπλήρωση του ωραρίου, χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη η επιστημονική τους κατάρτιση, η παιδαγωγική συνοχή της διδασκαλίας και η επιβάρυνση από την καθημερινή μετακίνηση σε δύο ή περισσότερες σχολικές μονάδες.
Ολόκληρη η ανακοίνωση της ΠΕΦ
«Για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς και τις αναθέσεις μαθημάτων
Με την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, η Πανελλήνια Ένωση Φιλολόγων απευθύνει σε όλες και όλους τους συναδέλφους τις θερμότερες ευχές της. Ευχόμαστε μια καλή, δημιουργική και εμπνευσμένη χρονιά, με υγεία, δύναμη και γόνιμη συνεργασία· μια χρονιά κατά την οποία η καθημερινή συνάντηση με τις μαθήτριες και τους μαθητές μας θα ανανεώνει την αφοσίωσή μας στη μορφωτική και κοινωνική αποστολή του δημόσιου σχολείου.
Γνωρίζουμε, ωστόσο, ότι η νέα σχολική χρονιά αρχίζει μέσα σε απαιτητικές συνθήκες. Οι πρώτες ενημερώσεις από τις σχολικές μονάδες αναδεικνύουν για μία ακόμη φορά ένα σοβαρό ζήτημα, το οποίο δεν είναι απλώς συντεχνιακό ούτε περιορίζεται στις θέσεις εργασίας και στις μετακινήσεις εκπαιδευτικών από σχολείο σε σχολείο για τη συμπλήρωση του ωραρίου τους. Αφορά πρωτίστως την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης, την επιστημονικά επαρκή διδασκαλία των μαθημάτων και, τελικά, το μορφωτικό δικαίωμα των μαθητριών και των μαθητών μας.
Ως επιστημονική ένωση, η Π.Ε.Φ. οφείλει να στηρίζει τους φιλολόγους και να παρεμβαίνει δημόσια σε ζητήματα που αφορούν τις ανθρωπιστικές σπουδές και τη θέση τους στην εκπαίδευση. Με σειρά ανακοινώσεών της έχει ήδη εκφράσει την αντίθεσή της σε αποφάσεις που υποβαθμίζουν τα φιλολογικά γνωστικά αντικείμενα. Η υπεράσπιση, όμως, της ποιότητας της εκπαίδευσης δεν εξαντλείται στις δημόσιες παρεμβάσεις μιας επιστημονικής ένωσης ούτε υποκαθιστά τη δράση των συνδικαλιστικών οργάνων και την καθημερινή προσπάθεια των εκπαιδευτικών μέσα στα σχολεία. Η Π.Ε.Φ. αναδεικνύει τα προβλήματα, διατυπώνει τεκμηριωμένες θέσεις και στηρίζει τις δίκαιες διεκδικήσεις της εκπαιδευτικής κοινότητας. Με αυτή την έννοια, και μακριά από κάθε στενά συντεχνιακή αντίληψη, καλεί τις φιλολόγους και τους φιλολόγους της τάξης να υπερασπιστούν την επιστημονικά έγκυρη και παιδαγωγικά υπεύθυνη διδασκαλία των φιλολογικών μαθημάτων, με σταθερό γνώμονα τη μόρφωση και την ουσιαστική πρόοδο των παιδιών.
Το πρόβλημα δεν απορρέει από τις πραγματικές παιδαγωγικές ανάγκες της εκπαίδευσης, αλλά συνδέεται με την πρόθεση του Υπουργείου να λειτουργούν τα σχολεία «εκ των ενόντων» και με το μικρότερο δυνατό κόστος. Έτσι, σε ορισμένους κλάδους άλλοτε εμφανίζεται πλεόνασμα και άλλοτε έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού, ενώ μαθήματα εισάγονται στο αναλυτικό πρόγραμμα, περιορίζονται, συγχωνεύονται ή καταργούνται χωρίς σταθερό και μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Οι αλλεπάλληλες αλλαγές στα αναλυτικά και ωρολόγια προγράμματα συμπαρασύρουν τις αναθέσεις μαθημάτων και δημιουργούν νέες δυσλειτουργίες. Η κατεύθυνση αυτή αποτυπώνεται και στους ελάχιστους διορισμούς φιλολόγων του κλάδου ΠΕ02 κατά τη φετινή σχολική χρονιά, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες των σχολείων. Η επιλογή αυτή εντείνει τα κενά, τις μετακινήσεις εκπαιδευτικών και την ανάθεση φιλολογικών μαθημάτων σε άλλες ειδικότητες.
Στο πλαίσιο αυτό, φιλολογικά μαθήματα διδάσκονται ολοένα συχνότερα από συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων, με κριτήριο μια γενική ή μερική συνάφεια του αντικειμένου τους. Οι εκπαιδευτικοί ξένων φιλολογιών, για παράδειγμα, διδάσκουν την Ιστορία ως μάθημα δεύτερης ανάθεσης, ενώ στους αποφοίτους του ΜΙΘΕ–ΙΦΕ, κλάδου ΠΕ33, ανατίθενται η Ιστορία και η Φιλοσοφία. Πρόκειται για αποφοίτους ενός διεπιστημονικού προγράμματος σπουδών, το οποίο περιλαμβάνει θεωρητικά και θετικά γνωστικά αντικείμενα. Οι διαδοχικές μεταβολές στα μαθήματα και στις αναθέσεις του συγκεκριμένου κλάδου φανερώνουν την απουσία σταθερού σχεδιασμού. Τις συνέπειες αυτών των επιλογών επωμίζονται οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί, οι οποίοι συχνά συμπληρώνουν το ωράριό τους σε περισσότερα από ένα σχολεία, ενώ σε ανάλογες μετακινήσεις υποχρεώνονται και φιλόλογοι.
Οι υπερβολικά διευρυμένες και διαρκώς μεταβαλλόμενες αναθέσεις υπονομεύουν το επιστημονικό κύρος του εκπαιδευτικού και την ποιότητα της γνώσης που προσφέρεται στους μαθητές. Παράλληλα, θίγουν τα εργασιακά δικαιώματα των συναδέλφων, όταν τους ανατίθενται μαθήματα με μοναδικό κριτήριο τη συμπλήρωση του ωραρίου, χωρίς να λαμβάνονται επαρκώς υπόψη η επιστημονική τους κατάρτιση, η παιδαγωγική συνοχή της διδασκαλίας και η επιβάρυνση από την καθημερινή μετακίνηση σε δύο ή περισσότερες σχολικές μονάδες.
Η Π.Ε.Φ διευκρινίζει κατηγορηματικά ότι η θέση της δεν στρέφεται εναντίον κανενός κλάδου ούτε υπονοεί την απόλυση συναδέλφων που χαρακτηρίζονται πλεονάζοντες ή δίδασκαν μάθημα το οποίο καταργήθηκε, περιορίστηκε ή συγχωνεύθηκε με άλλο. Δεν αποδεχόμαστε οι μεταβολές των αναλυτικών προγραμμάτων να χρησιμοποιούνται ως εργαλείο απολύσεων ή επαγγελματικής απαξίωσης, όπως συνέβη με την κατάργηση ειδικοτήτων στα ΕΠΑ.Λ. το 2013. Η υπεράσπιση της επιστημονικά έγκυρης διδασκαλίας και η προστασία των εργασιακών δικαιωμάτων όλων των εκπαιδευτικών δεν αποτελούν αντικρουόμενους στόχους, αλλά αλληλένδετες προϋποθέσεις ενός ποιοτικού δημόσιου σχολείου.
Η λύση προϋποθέτει σταθερό και παιδαγωγικά τεκμηριωμένο εκπαιδευτικό σχεδιασμό: κατάργηση των συγχωνεύσεων σχολικών μονάδων και των υπεράριθμων τμημάτων, που δυσχεραίνουν τη μαθησιακή διαδικασία· υπολογισμό των κενών με βάση τις πραγματικές ανάγκες των σχολείων· ορθολογική αξιοποίηση του εκπαιδευτικού προσωπικού σύμφωνα με την επιστημονική του ειδίκευση· μονιμοποίηση των συμβασιούχων που καλύπτουν πάγιες ανάγκες και πρόσληψη εκπαιδευτικών με βάση τα πραγματικά κενά.
Η Π.Ε.Φ θα σταθεί στο πλευρό όλων των συναδέλφων που διεκδικούν αυτή τη ρεαλιστική και ουσιαστική λύση. Μέτρα που διευκολύνουν τη σχολική εργασία, κατοχυρώνουν την επιστημονική υπόσταση των μαθημάτων, προστατεύουν τα δικαιώματα των εκπαιδευτικών και ενισχύουν το κύρος του δημόσιου σχολείου διαμορφώνουν ένα περιβάλλον σταθερότητας, ηρεμίας και συνεργασίας. Ένα τέτοιο σχολικό περιβάλλον υπηρετεί αποτελεσματικότερα τη μόρφωση των παιδιών και μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη φαινομένων βίας, αποκλεισμού και παραβατικότητας, τα οποία εκδηλώνονται τα τελευταία χρόνια με ανησυχητική συχνότητα μεταξύ των εφήβων.
Με αυτές τις σκέψεις, ευχόμαστε η νέα σχολική χρονιά να αποτελέσει αφετηρία για την ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων, προς όφελος των εκπαιδευτικών, του δημόσιου σχολείου και, πρωτίστως, των μαθητριών και των μαθητών μας.
Από την Π.Ε.Φ.
