Με το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον των ελληνικών πανεπιστημίων, οι Πρυτάνεις των ΑΕΙ της χώρας συνεδριάζουν αύριο, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026, στο πλαίσιο της 2ης Προπαρασκευαστικής Συνεδρίασης (Προσυνόδου). Στόχος της συνάντησης, η οποία προετοιμάζει το έδαφος για την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων, είναι η επεξεργασία κοινών θέσεων πάνω σε τρία κρίσιμα ζητήματα που απασχολούν την Ανώτατη Εκπαίδευση.
Τις εργασίες θα διευθύνουν ο Πρύτανης του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), Καθηγητής Γεράσιμος Σιάσος, ως Προεδρεύων, και ο Πρύτανης του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος, Καθηγητής Σταμάτης Αγγελόπουλος. Η πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή αυτών των Προσυνόδων έχει ήδη τύχει θερμής υποδοχής από τις πανεπιστημιακές αρχές, καθώς εξασφαλίζει έναν ουσιαστικό διάλογο πριν από τις επίσημες αποφάσεις.
Το πρώτο θέμα αφορά τις στρεβλώσεις και τα προβλήματα που ανακύπτουν από την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας στα ΑΕΙ. Εισηγητής θα είναι ο Καθηγητής Χρήστος Καραγιάννης, Αντιπρύτανης Διοικητικών Υποθέσεων του ΕΚΠΑ, με στόχο τη διαμόρφωση προτάσεων για την αποτελεσματικότερη λειτουργία των ιδρυμάτων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το υπό δημόσια διαβούλευση πολυνομοσχέδιο «Ένταξη της Ανώτατης Σχολής Παιδαγωγικής και Τεχνολογικής Εκπαίδευσης στο ΕΚΠΑ – Σύσταση οργανικών θέσεων Κληρικών Ομογένειας...» κ.λπ. Υπενθυμίζεται ότι η διαβούλευση ολοκληρώνεται την Πέμπτη 19 Νοεμβρίου, στις 10:00 το πρωί.
Θεσμοθετείται η Σύνοδος Πρυτάνεων
Το τρίτο ζήτημα αφορά την πρόταση να καταστεί η Σύνοδος Πρυτάνεων επίσημο συμβουλευτικό όργανο του Υπουργείου Παιδείας. Στόχος είναι η ενίσχυση του θεσμικού της ρόλου και η πιο συστηματική συμμετοχή των Πανεπιστημίων στη χάραξη εκπαιδευτικής πολιτικής.
Την εισήγηση θα παρουσιάσουν ο Καθηγητής Ευστάθιος Ευσταθόπουλος (Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας ΕΚΠΑ) και ο Καθηγητής Σπυρίδων Βλαχόπουλος (Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης ΕΚΠΑ).
Μετά τις εισηγήσεις, θα ακολουθήσει εκτενής συζήτηση και τοποθετήσεις από όλους τους Πρυτάνεις. Οι εργασίες της 2ης Προσυνόδου θα κορυφωθούν με τη διαμόρφωση ενός κοινού πλαισίου προτάσεων, το οποίο θα τεθεί προς έγκριση στην 113η Σύνοδο Πρυτάνεων, χαράσσοντας μια ενιαία πανεπιστημιακή γραμμή για τα μεγάλα θεσμικά ζητήματα.
Οι προτάσεις της 1ης Προσυνόδου Πρυτάνεων
-Αυτοδιοίκητο των Πανεπιστημίων – Συνταγματική Αναθεώρηση
1. Η πλήρης αυτοδιοίκηση των Πανεπιστημίων αποτελεί συνταγματική επιταγή, η οποία δεν έχει ακόμη υλοποιηθεί στην πράξη. Tο ισχύον θεσμικό πλαίσιο περιορίζει σημαντικά την αυτοδιοίκηση των δημόσιων Πανεπιστημίων μέσω υπερβολικής νομοθετικής ρύθμισης, ενώ δεν προβλέπει αντίστοιχες ρυθμίσεις για τα Ν.Π.Π.Ε..
2. Η έλλειψη ουσιαστικής αυτοδιοίκησης επηρεάζει κρίσιμες λειτουργίες των Πανεπιστημίων, όπως την εισαγωγή φοιτητών, την οικονομική διαχείριση, τη στελέχωση και την ακαδημαϊκή λειτουργία.
3. Απαιτείται ενίσχυση της θεσμικής, οικονομικής και ακαδημαϊκής αυτοδιοίκησης, με μεγαλύτερη ευθύνη και αρμοδιότητα των ίδιων των πανεπιστημιακών οργάνων.
ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΑ ΠΕΔΙΑ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ ΤΟΥ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΤΟΥ:
α) Καθορισμός αριθμού εισακτέων φοιτητών από τα Πανεπιστήμια.
β) Δυνατότητα ακαδημαϊκής ανάπτυξης νέων Τμημάτων στα Πανεπιστήμια με αποφάσεις των οργάνων τους.
γ) Δυνατότητα θεσμοθέτησης του Πρυτανικού Συμβουλίου με τους Εσωτερικούς Κανονισμούς των Πανεπιστημίων.
δ) Διαδικασία εκλογής μελών ΔΕΠ, τροποποιήσεις νομοθετικού πλαισίου.
ε) Εξαίρεση από το Δημόσιο Λογιστικό των Προγραμμάτων Έρευνας των ΕΛΚΕ, όταν δεν αφορούν ευρωπαϊκές ή εθνικές χρηματοδοτήσεις.
-Νέο Σύστημα Εξετάσεων για την εισαγωγή στα Α.Ε.Ι.
Προτάσεις προς την 113η Σύνοδο Πρυτάνεων (Φεβρουάριος 2027):
1. Τα ΑΕΙ να έχουν την αρμοδιότητα να καθορίζουν τον αριθμό εισακτέων και την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ανά Σχολή/Τμήμα με διεύρυνση της δυνατότητας διακύμανσης της ΕΒΕ.
2. Δυνατότητα δεύτερης ευκαιρίας εισαγωγής φοιτητών σε ενδεχόμενες κενές θέσεις Σχολών / Τμημάτων.
3. Αντίστοιχα κριτήρια εισαγωγής φοιτητών/φοιτητριών στα Ν.Π.Π.Ε. με εκείνα των δημοσίων Πανεπιστημίων (π.χ. ίδια Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής).
