Στην Πολιτεία του, ο Πλάτων περιγράφει μια ιδανική κοινωνία στην οποία η διακυβέρνηση ανατίθεται στους σοφότερους. Η κοινωνία οργανώνεται σε τρεις βασικές ομάδες: τους φιλοσόφους-κυβερνήτες, τους φύλακες-πολεμιστές και τους παραγωγούς. Κάθε ομάδα επιτελεί συγκεκριμένη λειτουργία και η κοινωνική αρμονία εξασφαλίζεται όταν όλοι εκπληρώνουν τον ρόλο που τους αναλογεί.
Το περίγραμμα του Πλάτωνα προσελκύει ακόμη και σήμερα το ενδιαφέρον πολλών στοχαστών.
Όμως, η πλατωνική πολιτεία υλοποιήθηκε στη φεουδαρχική κοινωνία του μεσαίωνα. Ο κλήρος κατείχε τη θρησκευτική και πνευματική αυθεντία, οι φεουδάρχες και οι ιππότες ασκούσαν την πολιτική και στρατιωτική εξουσία, ενώ οι δουλοπάροικοι εξασφάλιζαν την παραγωγή.
Δεν πρόκειται για απόλυτη εφαρμογή του πλατωνικού σχεδίου, αλλά κανένα σχέδιο κοινωνικής οργάνωσης δεν μπορεί να εφαρμοστεί απόλυτα. Η θεωρία είναι γκρίζα, αλλά το δέντρο της ζωής είναι αειθαλές έλεγε ο Γκαίτε.
Μήπως με την Τεχνητή Νοημοσύνη οδηγούμαστε σε μια νέα κοινωνική διαστρωμάτωση, στην οποία μια μικρή ομάδα ανθρώπων θα ελέγχει τα προηγμένα τεχνολογικά συστήματα και θα λαμβάνει τις σημαντικές αποφάσεις, ενώ η μεγάλη πλειονότητα θα περιορίζεται στην εκτέλεσή τους;
Η ανάπτυξη προηγμένων συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης απαιτεί τεράστια κεφάλαια, υπολογιστικές υποδομές και πρόσβαση σε δεδομένα. Όσοι ελέγχουν αυτούς τους πόρους αποκτούν σημαντικά οικονομικά και πολιτικά πλεονεκτήματα.
Υπάρχει, όμως, και μια άλλη διάσταση που αφορά τον τρόπο με τον οποίο οι πολλοί χρησιμοποιούν την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Αν οι άνθρωποι συνηθίσουν να ζητούν έτοιμες απαντήσεις και λύσεις στα προβλήματά τους, χωρίς να εξετάζουν τις πληροφορίες, να διατυπώνουν δικά τους ερωτήματα και να αναπτύσσουν την κρίση τους, υπάρχει ο κίνδυνος να εξαρτώνται ολοένα περισσότερο από τα συστήματα αυτά.
Έτσι, ενώ η πρόσβαση στις πληροφορίες θα γίνεται ευκολότερη, η ικανότητα ανεξάρτητης σκέψης μπορεί να αποδυναμώνεται. Θα μπορούσε έτσι να διαμορφωθεί μια νέα τεχνολογική αριστοκρατία, υποστηριζόμενη από πανίσχυρους κεφαλαιοκράτες, η οποία θα νομιμοποιεί την εξουσία της επικαλούμενη όχι την καταγωγή ή τη θρησκευτική αυθεντία, αλλά την επιστημονική γνώση και την τεχνολογική αποτελεσματικότητα.
Μήπως, τελικά, κινδυνεύουμε να επιστρέψουμε σε μια νέα εκδοχή της φεουδαρχικής πλατωνικής Πολιτείας, όπου λίγοι θα συγκεντρώνουν τη γνώση και το κεφάλαιο, λίγοι θα αποφασίζουν και οι πολλοί, έχοντας συνηθίσει στις έτοιμες απαντήσεις, θα περιορίζονται να ακολουθούν;
Γιατί όσο και αν δεν ακούγεται ευχάριστο… η πολιτεία που περιέγραψε ο Πλάτων δεν μπορεί να είναι κάτι διαφορετικό από έναν φεουδαρχικό μεσαίωνα…
