Η διαδρομή από το σπίτι μέχρι το σχολείο έχει μετατραπεί για αρκετούς εκπαιδευτικούς σε ένα δεύτερο, καθημερινό «χαράτσι». Με την τιμή της αμόλυβδης να παραμένει πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, εκπαιδευτικοί που έχουν τοποθετηθεί σε σχολικές μονάδες μακριά από τον τόπο κατοικίας τους βλέπουν ένα σημαντικό μέρος του μισθού τους να καταλήγει στο πρατήριο καυσίμων.
Για ορισμένους, το κόστος των καθημερινών μετακινήσεων μπορεί να φτάσει ακόμη και τα 300 ευρώ τον μήνα. Ένα ποσό ιδιαίτερα βαρύ για έναν νεοδιόριστο εκπαιδευτικό, του οποίου οι μηνιαίες αποδοχές, σύμφωνα με τις καταγγελίες, κινούνται περίπου στα 850-900 ευρώ.
Με άλλα λόγια, η εργασία στο σχολείο μπορεί να απαιτεί σχεδόν έναν στους τρεις μισθούς μόνο για να μπορεί ο εκπαιδευτικός να φτάσει σε αυτό.
Από τον Βόλο σε Ζαγορά, Τρίκερι και Αλμυρό
Κάθε πρωί, εκπαιδευτικοί που κατοικούν στον Βόλο και έχουν τοποθετηθεί σε σχολεία εκτός του πολεοδομικού συγκροτήματος παίρνουν τον δρόμο για τον τόπο εργασίας τους.
Ζαγορά, Τρίκερι, Αργαλαστή και Αλμυρός είναι μερικοί από τους προορισμούς που περιλαμβάνονται στις καθημερινές διαδρομές.
Η απόσταση δεν είναι απλώς μια ένδειξη στον χάρτη. Είναι καθημερινά χιλιόμετρα, καύσιμα, χρόνος στον δρόμο και επιπλέον φθορά για το όχημα.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της διαδρομής προς τον Αλμυρό. Για έναν εκπαιδευτικό που ξεκινά από τον Βόλο, η απόσταση ξεπερνά τα 40 χιλιόμετρα προς τη μία κατεύθυνση. Με την επιστροφή, τα ημερήσια χιλιόμετρα ξεπερνούν τα 80.
Το κόστος μόνο της βενζίνης υπολογίζεται, σύμφωνα με εκπαιδευτικούς, σε περίπου 15 έως 20 ευρώ την ημέρα.
«Φεύγουν» εκατοντάδες ευρώ πριν καν πληρωθούν οι λογαριασμοί
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν η καθημερινή μετακίνηση υπολογιστεί σε μηνιαία βάση.
«Μόνο για να πηγαίνουμε στο σχολείο και να επιστρέφουμε, χρειάζονται περίπου 300 ευρώ τον μήνα», αναφέρουν εκπαιδευτικοί, επισημαίνοντας ότι στο ποσό αυτό δεν περιλαμβάνονται τα έξοδα συντήρησης και οι φθορές των αυτοκινήτων.
Το παράδοξο, όπως λένε, είναι ότι η μετακίνηση αυτή αποτελεί προϋπόθεση για να ασκήσουν τα υπηρεσιακά τους καθήκοντα, χωρίς όμως να αποζημιώνεται ως καθημερινή διαδρομή προς μία σχολική μονάδα.
Οδοιπορικά προβλέπονται υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μεταξύ άλλων όταν ένας εκπαιδευτικός καλείται να υπηρετήσει σε περισσότερες από μία σχολικές μονάδες. Για την καθημερινή μετάβαση από τον τόπο κατοικίας προς το σχολείο όπου έχει τοποθετηθεί, όμως, οι εκπαιδευτικοί υποστηρίζουν ότι το κόστος παραμένει ουσιαστικά δική τους υπόθεση.
Μπροστά στο αυξημένο κόστος, η λύση που απομένει για πολλούς είναι να μοιράζονται το αυτοκίνητο.
Εκπαιδευτικοί οργανώνονται σε μικρές ομάδες τριών ή τεσσάρων ατόμων και μετακινούνται μαζί, μοιράζοντας τα έξοδα της βενζίνης.
Η πρακτική δεν είναι καινούργια. Για όσους υπηρετούν εδώ και χρόνια σε σχολεία εκτός της πόλης, η συνεπιβίβαση αποτελούσε έναν τρόπο περιορισμού του κόστους.
Σήμερα, όμως, τείνει να γίνει αναγκαιότητα.
Η αύξηση της τιμής των καυσίμων έχει αλλάξει δραματικά τα δεδομένα, με τους εκπαιδευτικούς να υποστηρίζουν ότι δεν είναι δυνατόν να επιβαρύνονται με ένα τόσο μεγάλο ποσό μόνο και μόνο για να φτάσουν στον χώρο εργασίας τους.
«Πληρώνουμε για να μπορούμε να εργαζόμαστε»
Το παράπονο που επαναλαμβάνεται είναι ότι ένα μέρος του εισοδήματος των εκπαιδευτικών επιστρέφει ουσιαστικά στο κράτος μέσω της φορολογίας των καυσίμων.
«Πληρώνουμε για να μπορούμε να προσφέρουμε τις υπηρεσίες μας στη δημόσια εκπαίδευση», είναι το χαρακτηριστικό επιχείρημα που διατυπώνουν.
Δεν ζητούν, όπως επισημαίνουν, να καλυφθεί κάθε κόστος που συνδέεται με την εργασία τους. Ζητούν, όμως, μια παρέμβαση που θα μπορούσε να περιορίσει την οικονομική επιβάρυνση.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζουν είναι η επιστροφή του φόρου καυσίμων που αναλογεί στις υπηρεσιακές μετακινήσεις τους.
Η διαδικασία, υποστηρίζουν, θα μπορούσε να βασίζεται σε αποδείξεις καυσίμων και σε ηλεκτρονική διασταύρωση της παρουσίας τους στις σχολικές μονάδες.
Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να υπάρχει ένας μηχανισμός ελέγχου ώστε να επιστρέφεται μέρος της επιβάρυνσης μόνο για τις πραγματικές μετακινήσεις που απαιτούνται λόγω υπηρεσίας.
Το ζήτημα αναμένεται να τεθεί στην τοπική ΕΛΜΕ, με στόχο να προωθηθεί στη συνέχεια μέσω της Ομοσπονδίας προς το υπουργείο Παιδείας.
Όταν η απόσταση από το σχολείο γίνεται οικονομικό βάρος
Για έναν εκπαιδευτικό που μετακινείται καθημερινά δεκάδες χιλιόμετρα, το κόστος δεν περιορίζεται στην τιμή της βενζίνης.
Υπάρχουν τα ελαστικά, τα service, οι φθορές του κινητήρα, η ασφάλιση, αλλά και ο χρόνος που περνά καθημερινά στον δρόμο.
Και όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποδοχές των νεοδιόριστων παραμένουν περιορισμένες και το κόστος ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά.
Έτσι, για κάποιους εκπαιδευτικούς, η πρώτη δαπάνη κάθε μήνα δεν είναι το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ ή οι λογαριασμοί.
Είναι η ίδια η διαδρομή μέχρι το σχολείο.
Και το ερώτημα που θέτουν πλέον είναι απλό: πόσο μπορεί να αντέξει ένας μισθός όταν ένα τόσο μεγάλο κομμάτι του χρειάζεται μόνο για να φτάσει ο εκπαιδευτικός στην τάξη του;
