Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο για τις μετεγγραφές φοιτητών των ΑΕΙ, με ιδιαίτερη αναφορά στα κοινωνικά κριτήρια, την αναπηρία και τις χρόνιες παθήσεις, παρουσιάζει το Υπουργείο Παιδείας σε επίσημη απάντησή του στη Βουλή.
Η απάντηση, την οποία υπογράφει ο υφυπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Νίκος Παπαϊωάννου, δόθηκε έπειτα από Αναφορά του βουλευτή Παρασκευά (Πάρι) Κουκουλόπουλου, με την οποία τέθηκε υπόψη του υπουργείου επιστολή του Πανελλήνιου Συνδέσμου Πασχόντων από Καρδιοπάθειες.
Ο Σύνδεσμος είχε ζητήσει την ενίσχυση της μοριοδότησης στις μετεγγραφές για φοιτητές που έχουν συγγενή α' βαθμού με αναπηρία, προτείνοντας συγκεκριμένα αύξηση των μορίων ανάλογα με το ποσοστό αναπηρίας.
Στην απάντησή του, το Υπουργείο Παιδείας δεν ανακοινώνει αλλαγή του υφιστάμενου συστήματος μοριοδότησης, αλλά αναλύει διεξοδικά τις δυνατότητες που παρέχει σήμερα η νομοθεσία στους φοιτητές που ζητούν μετεγγραφή, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων αναπηρίας και σοβαρών παθήσεων.
Τι ισχύει σήμερα για αναπηρία μέλους της οικογένειας
Σύμφωνα με το Υπουργείο Παιδείας, στις μετεγγραφές με οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια προβλέπεται ένα μόριο για κάθε μέλος της οικογένειας του αιτούντος –γονέα, τέκνο, αδελφό/ή ή σύζυγο– το οποίο έχει αναπηρία σε ποσοστό 67% και άνω, πιστοποιημένη από το ΚΕΠΑ, ή πάθηση που περιλαμβάνεται στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πασχόντων από Καρδιοπάθειες είχε προτείνει ένα περισσότερο ενισχυμένο σύστημα μοριοδότησης.
Ειδικότερα, ζητούσε να προβλέπονται 3 μόρια όταν υπάρχει συγγενής α' βαθμού με αναπηρία 67% και άνω και 4 μόρια όταν το ποσοστό αναπηρίας του συγγενούς α' βαθμού φτάνει τουλάχιστον το 80%.
Στόχος της πρότασης, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, είναι να αυξηθούν οι πιθανότητες μετεγγραφής των φοιτητών κοντά στον τόπο κατοικίας τους και να υποστηριχθούν στην πράξη οικογένειες ατόμων με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις.
Γιατί υπάρχει η «βάση μετεγγραφής»
Στην απάντηση γίνεται εκτενής αναφορά και στη φιλοσοφία του σημερινού συστήματος.
Όπως επισημαίνει το Υπουργείο, βασικοί άξονες είναι αφενός η δίκαιη αντιμετώπιση των φοιτητών που έχουν ανάγκη μετεγγραφής και αφετέρου η διασφάλιση του επιπέδου των παρεχόμενων σπουδών.
Στο πλαίσιο αυτό θεσπίστηκε η λεγόμενη «βάση μετεγγραφής», ένα ακαδημαϊκό βαθμολογικό κατώφλι που εφαρμόζεται στις δύο βασικές κατηγορίες: στις μετεγγραφές με κοινωνικοοικονομικά κριτήρια και στις μετεγγραφές αδελφών που σπουδάζουν σε διαφορετική πόλη.
Κατά το υπουργείο, η απουσία ακαδημαϊκών κριτηρίων στο παρελθόν επέτρεπε σε φοιτητές με σημαντικά χαμηλότερη βαθμολογία εισαγωγής να μετακινούνται προς αντίστοιχα Τμήματα κεντρικών ΑΕΙ με υψηλότερες βάσεις.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το προηγούμενο καθεστώς συνέβαλλε στην επιβάρυνση των πανεπιστημίων των μεγάλων αστικών κέντρων και στην αποδυνάμωση των περιφερειακών ΑΕΙ.
Ειδική πρόβλεψη για τους ίδιους τους φοιτητές με αναπηρία
Διαφορετικό καθεστώς προβλέπεται όταν ο ίδιος ο φοιτητής έχει αναπηρία 67% και άνω ή πάσχει από συγκεκριμένη σοβαρή πάθηση.
Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται δικαίωμα μετεγγραφής καθ' υπέρβαση του γενικού ποσοτικού περιορισμού, στην πόλη που δηλώνεται ως μόνιμη κατοικία του γονέα ή του προσώπου που έχει την επιμέλεια ή στην πόλη στην οποία παρέχεται στον φοιτητή η απαραίτητη ιατρική μέριμνα.
Για την τελευταία περίπτωση απαιτείται η σχετική βεβαίωση που προβλέπει το θεσμικό πλαίσιο.
Και κατ’ εξαίρεση μετεγγραφές για σοβαρές περιπτώσεις
Το Υπουργείο υπενθυμίζει ακόμη τη δυνατότητα κατ' εξαίρεση μετεγγραφής, για σοβαρές και τεκμηριωμένα εξαιρετικές περιπτώσεις ή για έκτακτες ανάγκες που προκύπτουν κατά τη διάρκεια του ακαδημαϊκού έτους.
Οι σχετικές αιτήσεις μπορούν να κατατίθενται καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και εξετάζονται από την αρμόδια Επιτροπή Κατ' Εξαίρεση Μετεγγραφών.
Παράλληλα, το υφιστάμενο σύστημα προβλέπει δυνατότητες για μετεγγραφές αδελφών προπτυχιακών φοιτητών, «δεύτερη ευκαιρία» μετακίνησης πρωτοετών σε άλλο Τμήμα του ίδιου επιστημονικού πεδίου, καθώς και αμοιβαίες μετεγγραφές υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Οι αντιστοιχίες Τμημάτων για το 2026-2027
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται, τέλος, στις αντιστοιχίες των πανεπιστημιακών Τμημάτων, οι οποίες αποτελούν βασική προϋπόθεση για την πραγματοποίηση των μετεγγραφών.
Όπως αναφέρει ο υφυπουργός, για κάθε ακαδημαϊκό έτος εκδίδεται σχετική υπουργική απόφαση έπειτα από γνώμη του Ανώτατου Συμβουλίου της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ).
Για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027, οι αντιστοιχίες Τμημάτων, Εισαγωγικών Κατευθύνσεων και Προγραμμάτων Σπουδών έχουν ήδη καθοριστεί με την υπουργική απόφαση 77823/Ζ1/12.6.2026, η οποία δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ Β' 3536.
Συνολικά, το Υπουργείο Παιδείας υποστηρίζει στην απάντησή του ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προσφέρει στους φοιτητές ένα ευρύ πλέγμα κριτηρίων και εναλλακτικών δυνατοτήτων, ώστε ακόμη και όσοι δεν επιτύχουν μετεγγραφή με την αρχική αίτησή τους να έχουν, υπό προϋποθέσεις, πρόσθετες επιλογές.
Ωστόσο, στη συγκεκριμένη κοινοβουλευτική απάντηση δεν προκύπτει εξαγγελία ή δέσμευση για αύξηση της μοριοδότησης λόγω αναπηρίας συγγενούς, όπως είχε προτείνει ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Πασχόντων από Καρδιοπάθειες.
