Αλλεπάλληλες συσκέψεις πραγματοποιούνται στο Υπουργείο Παιδείας μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τρία Μη Κρατικά Πανεπιστήμια, καθώς πλέον το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο τι ακυρώθηκε, αλλά κυρίως με ποια νομική διαδικασία θα μπορέσουν να συνεχίσουν απρόσκοπτα τις σπουδές τους οι ήδη εγγεγραμμένοι φοιτητές.
Η υπόθεση των Μη Κρατικών Πανεπιστημίων εισέρχεται σε μια νέα και ιδιαίτερα κρίσιμη φάση, με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας να αναζητεί πλέον τη νομική φόρμουλα που θα επιτρέψει την αντιμετώπιση των συνεπειών των αποφάσεων του Γ΄ Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Τις τελευταίες ημέρες έχουν πραγματοποιηθεί αλλεπάλληλες διαδικτυακές συσκέψεις της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου με τη νομική υπηρεσία και υπηρεσιακούς παράγοντες. Στόχος είναι να διαμορφωθεί μια τεκμηριωμένη λύση για τη συνέχιση των σπουδών στα τρία ΝΠΠΕ των οποίων οι άδειες επηρεάστηκαν από τις ακυρωτικές αποφάσεις, με την επιδίωξη να μη δημιουργηθεί νέο νομικό «παράθυρο» για προσφυγές.
Το στοιχείο αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η υπόθεση δεν έχει λήξει με την έκδοση των αποφάσεων του ΣτΕ. Αντιθέτως, τώρα αρχίζει ίσως το δυσκολότερο μέρος: η συμμόρφωση της διοίκησης προς τις δικαστικές αποφάσεις με τρόπο που ταυτόχρονα θα προστατεύει τους φοιτητές και θα είναι νομικά ανθεκτικός.
Το Υπουργείο Παιδείας έχει ήδη δεσμευθεί επισήμως ότι θα γίνουν όλες οι αναγκαίες ενέργειες για την προστασία των δικαιωμάτων των φοιτητών και ότι «το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή». Παράλληλα υποστηρίζει ότι οι αποφάσεις του ΣτΕ αφορούν προβλήματα στην εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου και όχι τη συνταγματικότητα του ίδιου του νόμου για τα ΝΠΠΕ.
Το ζήτημα, όμως, είναι πλέον πώς ακριβώς θα υλοποιηθεί αυτή η δέσμευση.
Τρία διαφορετικά επίπεδα που δεν πρέπει να συγχέονται
Μέσα σε ένα τόσο σύνθετο νομικό τοπίο είναι εξαιρετικά σημαντικό, κυρίως για τους φοιτητές και τις οικογένειές τους, να διαχωρίζονται τρία εντελώς διαφορετικά δεδομένα.
Πρώτον, υπάρχουν όσα έχουν ήδη κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας στις συγκεκριμένες υποθέσεις. Το Υπουργείο αναφέρει ότι οι πλημμέλειες που εντοπίστηκαν αφορούν, μεταξύ άλλων, την ανάγκη περαιτέρω εξειδίκευσης των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ, ζήτημα σύνθεσης ειδικής επιτροπής αξιολόγησης και θέμα που σχετίζεται με απαιτούμενη πράξη του ΕΟΠΠΕΠ για κτιριακές εγκαταστάσεις.
Αυτά αποτελούν πλέον δικαστική πραγματικότητα και η διοίκηση οφείλει να συμμορφωθεί.
Δεύτερον, υπάρχουν οι δεσμεύσεις και οι ενέργειες του Υπουργείου Παιδείας για την επόμενη ημέρα. Η πολιτική ηγεσία έχει δηλώσει κατηγορηματικά ότι δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος, όμως η συγκεκριμένη διοικητική και νομική διαδικασία μέσω της οποίας θα επιτευχθεί αυτό βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση.
Επομένως, η πολιτική δέσμευση υπάρχει, αλλά αναμένεται η πρακτική και νομική εξειδίκευσή της.
Τρίτον, υπάρχουν οι ευρύτερες νομικές εκτιμήσεις του καθηγητή Διοικητικού Δικαίου Παναγιώτη Λαζαράτου, ο οποίος είχε προσφύγει για τις υποθέσεις που κρίθηκαν από το ΣτΕ.
Ο καθηγητής υποστηρίζει ότι η ακύρωση της σχετικής πράξης της ΕΘΑΑΕ δημιουργεί ευρύτερα ζητήματα για το πλαίσιο πιστοποίησης, ενώ έχει προαναγγείλει ότι εντός Αυγούστου σκοπεύει να προσφύγει εκ νέου στο ΣτΕ για τις άδειες επτά ακόμη ΝΠΠΕ.
Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή: για αυτά τα επτά ιδρύματα δεν υπάρχει σήμερα νέα ακυρωτική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας. Πρόκειται για νομική θέση και για προαναγγελία μελλοντικής προσφυγής, η οποία, εφόσον κατατεθεί, θα πρέπει στη συνέχεια να κριθεί από το δικαστήριο.
Η διάκριση αυτή είναι ουσιώδης ώστε να μην δημιουργείται στους υποψήφιους φοιτητές η λανθασμένη εντύπωση ότι έχει ήδη κριθεί δικαστικά κάτι που σήμερα αποτελεί αντικείμενο νομικής αμφισβήτησης.
Η αγωνία των φοιτητών
Στο επίκεντρο όλων αυτών βρίσκονται βεβαίως οι φοιτητές.
Άνθρωποι που έχουν ήδη επιλέξει πρόγραμμα σπουδών, έχουν καταβάλει δίδακτρα, έχουν οργανώσει την ακαδημαϊκή τους ζωή και σε αρκετές περιπτώσεις έχουν μετακινηθεί ή προχωρήσει σε σημαντικές οικονομικές δεσμεύσεις δεν μπορεί να παραμένουν επί μακρόν σε καθεστώς αβεβαιότητας.
Γι' αυτό η κυβερνητική δέσμευση ότι δεν θα χαθεί το έτος πρέπει πλέον να μετατραπεί γρήγορα σε συγκεκριμένο, δημόσιο και νομικά ασφαλές σχέδιο.
Οι φοιτητές χρειάζεται να γνωρίζουν τι ακριβώς θα συμβεί με τις εγγραφές τους, με τα προγράμματα σπουδών, με τις πιστοποιήσεις, με τα δίδακτρα που έχουν καταβληθεί και με την έναρξη του νέου ακαδημαϊκού έτους.
Η επόμενη ημέρα μόλις τώρα αρχίζει
Η υπόθεση των Μη Κρατικών Πανεπιστημίων, επομένως, κάθε άλλο παρά ολοκληρωμένη είναι.
Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι ήδη εκδοθείσες αποφάσεις του ΣτΕ και η υποχρέωση συμμόρφωσης της διοίκησης. Από την άλλη βρίσκεται η προσπάθεια του Υπουργείου να κατασκευάσει μια νομικά ασφαλή λύση για τους φοιτητές. Και παράλληλα διαγράφεται η πιθανότητα ενός νέου δικαστικού γύρου, εφόσον κατατεθεί η προαναγγελθείσα προσφυγή για άλλα επτά ΝΠΠΕ.
Το επόμενο διάστημα, επομένως, το ενδιαφέρον θα στραφεί κυρίως στην ΕΘΑΑΕ, στον ΕΟΠΠΕΠ και στο Υπουργείο Παιδείας, αλλά και στις νέες διοικητικές πράξεις που ενδέχεται να απαιτηθούν ώστε η λειτουργία των προγραμμάτων να συνεχιστεί σε πλήρη συμμόρφωση με τις δικαστικές αποφάσεις.
Και μέσα σε αυτή τη μεγάλη θεσμική και νομική συζήτηση υπάρχει κάτι που δεν πρέπει να χαθεί: οι φοιτητές δεν είναι μια υποσημείωση μιας δικαστικής διαμάχης.
Είναι οι άνθρωποι που έχουν επενδύσει χρόνο, χρήματα και προσδοκίες στις σπουδές τους και δικαιούνται, το συντομότερο δυνατόν, καθαρές και οριστικές απαντήσεις.
