Τη συζήτηση για το μέλλον των Πανελλαδικών Εξετάσεων επαναφέρει η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, η οποία, σε συνέντευξή της στην εκπομπή «Το λες;» του in, χαρακτηρίζει ενδιαφέρουσα την πρόταση κατάργησής τους, χωρίς να ανακοινώνει συγκεκριμένη απόφαση ή χρονοδιάγραμμα εφαρμογής ενός διαφορετικού συστήματος εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Παράλληλα, προσδιορίζει τον χρόνο ολοκλήρωσης του πορίσματος για το Εθνικό Απολυτήριο και αναγνωρίζει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εκπαιδευτικοί εξαιτίας των αποδοχών και του κόστους στέγασης.
Η τοποθέτησή της συνδυάζει την επιθυμία για αλλαγές στην εκπαιδευτική διαδρομή των μαθητών με την αναγνώριση προβλημάτων που επηρεάζουν ήδη τη λειτουργία του σχολείου, από την κατάσταση των κτιρίων έως τις οικονομικές αντοχές των ανθρώπων που υπηρετούν μέσα σε αυτά. Οι αναφορές αυτές αναδεικνύουν δύο παράλληλες προκλήσεις για την εκπαιδευτική πολιτική: τον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας και τη βελτίωση της σημερινής καθημερινότητας.
Για τις Πανελλαδικές, η υπουργός εκφράζει την επιθυμία να υπάρξει κάποτε ένα διαφορετικό μοντέλο, επισημαίνοντας ότι η επίδοση ενός μαθητή σε μια τρίωρη εξέταση μπορεί να επηρεαστεί από την κόπωση, την ασθένεια ή μια δύσκολη ημέρα. Η παρατήρηση αφορά το κατά πόσο μια περιορισμένη χρονικά δοκιμασία αποτυπώνει επαρκώς την προσπάθεια και τις δυνατότητες ενός παιδιού.
Ταυτόχρονα, αναγνωρίζει ότι το σημερινό σύστημα διαθέτει αξιοπιστία και εξακολουθεί να απολαμβάνει κοινωνική εμπιστοσύνη, στοιχεία που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στη συζήτηση για οποιαδήποτε αντικατάστασή του. Αναφερόμενη στην πρόταση του Αλέξη Τσίπρα, τη χαρακτηρίζει ενδιαφέρουσα, προσθέτοντας ότι δεν εφαρμόστηκε κατά τη διάρκεια της πρωθυπουργίας του.
Από τη συνέντευξη δεν προκύπτει απόφαση κατάργησης των Πανελλαδικών, ούτε προσδιορίζονται οι μαθητικές γενιές που θα μπορούσαν να επηρεαστούν από μελλοντικές αλλαγές. Η διάκριση αυτή είναι ουσιαστική για υποψηφίους και οικογένειες, καθώς η έκφραση μιας πολιτικής πρόθεσης δεν ισοδυναμεί με θεσμοθετημένη μεταβολή των όρων εισαγωγής.
Για το Εθνικό Απολυτήριο, η Σοφία Ζαχαράκη αναφέρει ότι έχει εργαστεί πάνω στη λογική του και τοποθετεί την ολοκλήρωση του πορίσματος της αρμόδιας επιτροπής στα τέλη Νοεμβρίου ή στις αρχές Δεκεμβρίου. Η συζήτηση, όπως παρουσιάζεται, αφορά ευρύτερα τον χαρακτήρα του Λυκείου και τη δυνατότητα οι τρεις τάξεις του να αποκτήσουν ουσιαστικό εκπαιδευτικό περιεχόμενο, πέρα από την προετοιμασία για την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση.
Το κρίσιμο ερώτημα για έναν τέτοιο σχεδιασμό είναι πώς θα συνδυαστούν η ενίσχυση της μορφωτικής λειτουργίας του σχολείου, η αξιοπιστία της αξιολόγησης και η ισότιμη αντιμετώπιση των μαθητών. Αυτά αποτελούν ζητήματα προς απάντηση μέσα από τις τελικές προτάσεις και τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν, καθώς στη συνέντευξη δεν παρουσιάζεται ολοκληρωμένο νέο εξεταστικό σύστημα.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχουν οι παραδοχές της υπουργού για τους μισθούς των εκπαιδευτικών. Αναγνωρίζει ότι οι αυξήσεις που έχουν δοθεί δεν μεταβάλλουν καθοριστικά το επίπεδο διαβίωσης και δεν επαρκούν από μόνες τους για να καλύψουν ένα υψηλό ενοίκιο, παρότι υποστηρίζει ότι ακόμη και μικρές οικονομικές ενισχύσεις έχουν αξία.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρεται σε δυνατότητες στήριξης εκπαιδευτικών που υπηρετούν εκτός μεγάλων αστικών κέντρων, όπως η επιστροφή ενοικίου, η παροχή στέγασης ή σίτισης από την τοπική αυτοδιοίκηση και η αξιοποίηση δημοτικών ακινήτων. Ωστόσο, οι αναφορές αυτές δεν συνοδεύονται, στο συγκεκριμένο κείμενο της συνέντευξης, από αναλυτική αποτύπωση της κάλυψης ή της αποτελεσματικότητας των παρεμβάσεων.
Αντίστοιχα σαφής είναι η αναγνώριση των προβλημάτων στις σχολικές υποδομές, με την υπουργό να μιλά για παλαιά και ταλαιπωρημένα κτίρια, καθώς και για παιδιά που εξακολουθούν να κάνουν μάθημα σε κοντέινερ. Αναφέρει ότι η διοικητική ευθύνη των σχολικών κτιρίων ανήκει στους δήμους, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν απαλλάσσει το υπουργείο από την ευθύνη συμβολής στην επίλυση των προβλημάτων, ενώ επικαλείται το πρόγραμμα ανακαινίσεων.
Στο πεδίο της ανώτατης εκπαίδευσης, υπερασπίζεται τη μεταρρύθμιση για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, υποστηρίζοντας ότι η λειτουργία τους δεν χρηματοδοτείται από το ελληνικό Δημόσιο. Αναφέρεται επίσης σε αναμενόμενη κρίση του Συμβουλίου της Επικρατείας τον Δεκέμβριο, σύμφωνα με τη δική της τοποθέτηση, και στις διοικητικές προσαρμογές που υποστηρίζει ότι έχουν πραγματοποιηθεί στη διαδικασία αδειοδότησης και πιστοποίησης.
Έμφαση δίνει στην προστασία των φοιτητών που έχουν ήδη ξεκινήσει σπουδές και των οικογενειών τους, ενώ απορρίπτει την κριτική περί εγκατάλειψης των δημόσιων ΑΕΙ, επικαλούμενη χρηματοδότηση και έργα. Η συνέντευξη αφήνει έτσι ανοιχτή μια συνολική δοκιμασία για την εκπαιδευτική πολιτική: οι σχεδιαζόμενες αλλαγές να συνοδευτούν από συγκεκριμένες βελτιώσεις στις συνθήκες μάθησης και εργασίας.
