Η αναρρωτική άδεια αποτελεί ένα συχνό ζήτημα στην εργασιακή καθημερινότητα, ιδιαίτερα τους φθινοπωρινούς και χειμερινούς μήνες, όταν αυξάνονται οι ασθένειες. Ποιος όμως καλύπτει οικονομικά τον εργαζόμενο όταν απουσιάζει από τη δουλειά λόγω ασθένειας; Πότε χορηγείται επίδομα από τον e-ΕΦΚΑ και τι μέρος των αποδοχών μπορεί να καλύψει ο εργοδότης; Παράλληλα, ένα από τα βασικά ερωτήματα αφορά το κατά πόσο η αναρρωτική άδεια προστατεύει τον εργαζόμενο από την απόλυση.
Πότε καταβάλλεται το επίδομα ασθενείας
Όταν η απουσία λόγω ασθένειας ξεπερνά τις τρεις ημέρες, ο εργαζόμενος μπορεί, εφόσον πληροί τις απαραίτητες ασφαλιστικές προϋποθέσεις, να δικαιούται επίδομα ασθενείας από τον e-ΕΦΚΑ.
Η καταβολή του επιδόματος, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι ο εργοδότης απαλλάσσεται αυτόματα από κάθε οικονομική υποχρέωση. Όπως εξηγεί ο εργατολόγος Γιάννης Καρούζος, μιλώντας στην εκπομπή «ΣΚ από τις 5» της ΕΡΤ, σε ορισμένες περιπτώσεις ο εργοδότης καλύπτει τη διαφορά ανάμεσα στο ποσό που καταβάλλει ο e-ΕΦΚΑ και στις αποδοχές του εργαζομένου.
Το χρονικό διάστημα για το οποίο υπάρχει αυτή η υποχρέωση διαφοροποιείται ανάλογα με την προϋπηρεσία του εργαζομένου στον συγκεκριμένο εργοδότη. Άλλες είναι οι προβλέψεις για όσους έχουν έως ένα έτος υπηρεσίας και άλλες για εργαζομένους με μεγαλύτερη προϋπηρεσία.
Βασική προϋπόθεση σε κάθε περίπτωση είναι η έγκαιρη ενημέρωση της επιχείρησης. Ο εργαζόμενος οφείλει να γνωστοποιήσει ότι δεν μπορεί να προσέλθει στην εργασία του και να ακολουθήσει τη διαδικασία που προβλέπεται για την πιστοποίηση της ασθένειας.
Η αναρρωτική άδεια προστατεύει από την απόλυση;
Η ασθένεια δεν σημαίνει ότι ο εργαζόμενος αποκτά αυτόματα απόλυτη προστασία από την καταγγελία της σύμβασής του. Με άλλα λόγια, η αναρρωτική άδεια δεν δημιουργεί από μόνη της μια γενική απαγόρευση απόλυσης.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κάθε απόλυση εργαζομένου που απουσιάζει λόγω ασθένειας είναι αυτομάτως νόμιμη. Κάθε περίπτωση εξετάζεται με βάση τα πραγματικά δεδομένα και τις συνθήκες που τη συνοδεύουν, ενώ η καταγγελία της σύμβασης δεν μπορεί να αποτελεί καταχρηστική άσκηση του δικαιώματος του εργοδότη.
Στην αξιολόγηση μιας τέτοιας υπόθεσης μπορεί να ληφθεί υπόψη και η διάρκεια της απουσίας, καθώς και οι επιπτώσεις που αυτή έχει στη λειτουργία της επιχείρησης. Ιδιαίτερη σημασία μπορεί να έχουν τα δεδομένα μιας περίπτωσης όπου η απουσία είναι παρατεταμένη και ο εργαζόμενος κατέχει θέση κρίσιμη για τη λειτουργία της επιχείρησης.
Παράλληλα, ο εργοδότης οφείλει να ενεργεί με καλή πίστη και να εξετάζει τις πραγματικές συνθήκες κάθε υπόθεσης.
Τι ισχύει για χρόνια πάθηση ή αναπηρία
Διαφορετικά αντιμετωπίζονται οι περιπτώσεις στις οποίες η κατάσταση υγείας του εργαζομένου συνδέεται με αναπηρία ή χρόνια πάθηση που προστατεύεται από τη νομοθεσία κατά των διακρίσεων.
Η κατάσταση της υγείας δεν μπορεί να αποτελεί λόγο δυσμενούς μεταχείρισης ή απόλυσης όταν εμπίπτει στο προστατευτικό πλαίσιο για την αναπηρία ή τη χρόνια πάθηση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις εξετάζεται και η δυνατότητα παροχής εύλογων προσαρμογών στην εργασία. Ανάλογα με τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης, αυτές μπορεί να αφορούν αλλαγές στον τρόπο εργασίας ή, όπου είναι εφικτό, ακόμη και δυνατότητα εργασίας από απόσταση.
Επομένως, δεν μπορούν όλες οι περιπτώσεις ασθένειας να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, καθώς καθοριστικό ρόλο έχουν τα πραγματικά δεδομένα κάθε υπόθεσης.
Τι πρέπει να κάνει ο εργαζόμενος όταν αρρωστήσει
Το πρώτο βήμα είναι η έγκαιρη ενημέρωση του εργοδότη. Ο εργαζόμενος θα πρέπει να ενημερώσει την επιχείρηση ότι δεν μπορεί να προσέλθει στην εργασία του λόγω ασθένειας.
Η αρχική ενημέρωση μπορεί να γίνει με ένα τηλεφώνημα ή ένα email, ανάλογα και με τον τρόπο επικοινωνίας που ακολουθείται στον χώρο εργασίας.
Στη συνέχεια, ο εργαζόμενος θα πρέπει να διαθέτει τα απαραίτητα ιατρικά δικαιολογητικά και να ακολουθήσει τη διαδικασία που προβλέπεται για την πιστοποίηση της ασθένειας και, όπου υπάρχει σχετικό δικαίωμα, για τη χορήγηση του επιδόματος ασθενείας.
Η έγκαιρη ενημέρωση και η σωστή τεκμηρίωση της απουσίας έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποδεικνύουν ότι η απουσία από την εργασία συνδέεται με πραγματικό λόγο υγείας.
Πότε μπορεί να προκύψει πρόβλημα με την αναρρωτική άδεια
Η προστασία του εργαζομένου που ασθενεί δεν σημαίνει ότι η αναρρωτική άδεια μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς πραγματικό λόγο.
Επαναλαμβανόμενες απουσίες που δεν συνδέονται με πραγματική ασθένεια, αλλά και η χρήση της αναρρωτικής άδειας για διαφορετικούς σκοπούς, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στην εργασιακή σχέση.
Γι’ αυτό είναι σημαντικό να υπάρχει ισορροπία ανάμεσα στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις και των δύο πλευρών. Ο εργαζόμενος που αντιμετωπίζει πραγματικό πρόβλημα υγείας πρέπει να μπορεί να απουσιάσει από την εργασία του και να προστατεύεται μέσα στο πλαίσιο που προβλέπει η νομοθεσία. Από την άλλη, η αναρρωτική άδεια δεν μπορεί να χρησιμοποιείται προσχηματικά.
Το βασικό είναι, επομένως, ο εργαζόμενος να ενημερώνει εγκαίρως την επιχείρηση, να διαθέτει την απαραίτητη ιατρική τεκμηρίωση και να ακολουθεί τη νόμιμη διαδικασία για την απουσία και το επίδομα ασθενείας.
