Μια σημαντική διεθνής επιστημονική έρευνα, στην οποία συμμετείχε το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), αξιοποιεί τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης για να κατανοήσει καλύτερα τον τρόπο με τον οποίο εξελίσσεται η υπέρταση και επηρεάζει τον ανθρώπινο οργανισμό.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Circulation, πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία ερευνητών από το ΑΠΘ, το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, το Πανεπιστήμιο Khalifa και ακόμη δώδεκα κορυφαία πανεπιστήμια και ερευνητικά ιδρύματα.
Στόχος των επιστημόνων ήταν να αναπτύξουν ένα καινοτόμο πλαίσιο Τεχνητής Νοημοσύνης, ικανό να αναγνωρίζει, να ποσοτικοποιεί και να χαρτογραφεί τη συνολική βλάβη που προκαλεί η υπέρταση σε πολλά όργανα του σώματος. Με τον τρόπο αυτό δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για πιο έγκαιρη διάγνωση, ακριβέστερη πρόγνωση και περισσότερο εξατομικευμένες θεραπευτικές παρεμβάσεις.
Για την ανάπτυξη του μοντέλου χρησιμοποιήθηκαν τεχνικές μηχανικής μάθησης, οι οποίες ανέλυσαν απεικονιστικά και κλινικά δεδομένα από περισσότερους από 27.000 συμμετέχοντες της βρετανικής βάσης δεδομένων UK Biobank. Στη συνέχεια, τα αποτελέσματα επιβεβαιώθηκαν σε έναν ανεξάρτητο πληθυσμό άνω των 5.500 ατόμων της αμερικανικής μελέτης ARIC, γεγονός που ενίσχυσε την αξιοπιστία του συστήματος.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΑΠΘ, Λεόντιο Χατζηλεοντιάδη, η υπέρταση δεν εξελίσσεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ασθενείς. Με τη βοήθεια προηγμένων αλγορίθμων, οι ερευνητές κατάφεραν να αναδείξουν διαφορετικές «διαδρομές» εξέλιξης της νόσου, ανοίγοντας τον δρόμο για πιο στοχευμένες θεραπείες και καλύτερη πρόληψη σοβαρών επιπλοκών.
Η σημασία της έρευνας για τους ασθενείς
Η υπέρταση αποτελεί μία από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις παγκοσμίως, επηρεάζοντας περίπου 1,4 δισεκατομμύρια ανθρώπους, ενώ στην Ελλάδα εκτιμάται ότι αφορά περίπου 3 εκατομμύρια πολίτες. Χαρακτηρίζεται ως «σιωπηλός δολοφόνος», καθώς μπορεί να προκαλεί σταδιακές βλάβες στην καρδιά, τον εγκέφαλο, τους νεφρούς και τα αιμοφόρα αγγεία, χωρίς εμφανή συμπτώματα για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η σημαντικότερη καινοτομία της νέας μελέτης είναι ότι μεταφέρει την αξιολόγηση της υπέρτασης πέρα από τη μέτρηση της αρτηριακής πίεσης, εστιάζοντας στη συνολική βιολογική επίδραση της νόσου στον οργανισμό.
Τα νέα εργαλεία των επιστημόνων
Στο πλαίσιο αυτό, οι ερευνητές ανέπτυξαν τον δείκτη HyperScore, ο οποίος αποτυπώνει τον βαθμό πολυοργανικής επιβάρυνσης κάθε ασθενούς, καθώς και τις HyperTrajectories, έξι διαφορετικά πρότυπα εξέλιξης της υπέρτασης, ανάλογα με τα όργανα που επηρεάζονται περισσότερο, όπως η καρδιά, ο εγκέφαλος, οι νεφροί, τα αιμοφόρα αγγεία ή ο μεταβολισμός.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι η νέα προσέγγιση βρίσκεται ακόμη σε ερευνητικό στάδιο και δεν εφαρμόζεται προς το παρόν στην καθημερινή κλινική πρακτική. Ωστόσο, τα μέχρι στιγμής αποτελέσματα θεωρούνται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά και δημιουργούν αισιοδοξία ότι στο μέλλον η Τεχνητή Νοημοσύνη θα συμβάλει ουσιαστικά στην εξατομικευμένη αντιμετώπιση της υπέρτασης και στην πρόληψη των σοβαρών επιπλοκών της.
