Έντονο προβληματισμό για τη στελέχωση των Πανεπιστημιακών Τμημάτων με αποσπασμένους εκπαιδευτικούς εκφράζει με ανοιχτή επιστολή του προς την ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων των Παιδαγωγικών Τμημάτων Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης των Α.Ε.Ι..
Όπως επισημαίνεται στην παρέμβαση, αν και η καθιέρωση του σταθερού πλαισίου τριετούς διάρκειας για τις αποσπάσεις εκπαιδευτικών στα ΑΕΙ αποτελεί αναμφίβολα μια θετική εξέλιξη που βοηθά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, εντούτοις η ρύθμιση αυτή δεν συνοδεύεται από την απαιτούμενη επάρκεια σε έμψυχο δυναμικό.
Οι αριθμοί αποτυπώνουν ανάγλυφα το πρόβλημα, καθώς στα εννέα σχετικά Παιδαγωγικά Τμήματα της χώρας εγκρίθηκαν συνολικά μόλις δεκαπέντε αποσπάσεις εκπαιδευτικών!
Τμήματα χωρίς κανέναν αποσπασμένο ή με οριακή στελέχωση
Η κατάσταση κρίνεται ιδιαίτερα οριακή αν αναλογιστεί κανείς ότι το Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης (Δ.Π.Θ.) έμεινε με μηδενική στελέχωση, καθώς δεν έλαβε καμία απόσπαση εκπαιδευτικού. Την ίδια στιγμή, άλλα τέσσερα κομβικά Πανεπιστημιακά Τμήματα (ανάμεσά τους του Α.Π.Θ. και του ΕΚΠΑ) αναγκάζονται να λειτουργήσουν με μόλις έναν αποσπασμένο εκπαιδευτικό το καθένα.
Το Δίκτυο υπογραμμίζει ότι η πρακτική άσκηση των φοιτητών αποτελεί τον θεμελιώδη άξονα για την αρχική εκπαίδευση των μελλοντικών νηπιαγωγών. Οι αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί είναι εκείνοι που επωμίζονται την παιδαγωγική καθοδήγηση, την εποπτεία στο πεδίο και τη ζωτική διασύνδεση των Πανεπιστημίων με τα νηπιαγωγεία. Η υποστελέχωση αυτή καθιστά πρακτικά αδύνατη την επαρκή υποστήριξη των φοιτητριών και φοιτητών, ειδικά σε ιδρύματα με μεγάλη γεωγραφική διασπορά και ευρύ δίκτυο συνεργαζόμενων σχολικών μονάδων.
Τα αιτήματα προς το Υπουργείο Παιδείας
Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων ζητά από την Υπουργό Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, και τους αρμόδιους Υφυπουργούς την άμεση διενέργεια συμπληρωματικών αποσπάσεων εκπαιδευτικών. Προτεραιότητα ζητείται να δοθεί στα Τμήματα που έχουν μείνει με μηδενική ή μονοπρόσωπη στελέχωση, ενώ παράλληλα τονίζεται η ανάγκη να ληφθούν υπόψη τα ειδικά ακαδημαϊκά χαρακτηριστικά των πρακτικών ασκήσεων και να τηρηθεί αυστηρά η αξιολογική σειρά των υποψηφίων.
Παρατίθεται ο επίσημος πίνακας των αποσπάσεων ανά ακαδημαϊκό ίδρυμα, όπως αποτυπώνεται στο έγγραφο της ανοιχτής επιστολής:
Αποσπάσεις εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης των Α.Ε.Ι.
| Α.Ε.Ι. | Τμήμα | Αποσπάσεις (Νέα) | Αποσπάσεις (Ανανέωση) | Σύνολο αποσπάσεων | Κλάδοι αποσπασμένων εκπαιδευτικών |
|---|---|---|---|---|---|
| Α.Π.Θ. | Τ.Ε.Π.Α.Ε. | 1 | 0 | 1 | ΠΕ60: 1 |
| Δ.Π.Θ. | Τ.Ε.Ε.Π.Η. | 0 | 0 | 0 | - |
| Ε.Κ.Π.Α. | Τ.Ε.Α.Π.Η. | 1 | 0 | 1 | ΠＥ60: 1 |
| Παν. Αιγαίου | Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ. | 4 | 0 | 4 | ΠΕ60: 2, ΠΕ70: 2 |
| Παν. Δυτ. Μακεδονίας | Π.Τ.Ν. | 1 | 0 | 1 | ΠΕ60: 1 |
| Παν. Θεσσαλίας | Π.Τ.Π.Ε. | 1 | 0 | 1 | ΠΕ06: 1 |
| Παν. Ιωαννίνων | Π.Τ.Ν. | 1 | 1 | 2 | ΠΕ60: 1, ΠΕ70: 1 |
| Παν. Κρήτης | Π.Τ.Π.Ε. | 1 | 2 | 3 | ΠΕ60: 2, ΠΕ86: 1 |
| Παν. Πατρών | Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η. | 2 | 0 | 2 | ΠΕ89.01: 1, ΠΕ03: 1 |
| Σύνολο | 12 | 3 | 15 | ΠΕ60: 8, ΠΕ70: 3, ΠΕ06: 1, ΠΕ86: 1, ΠΕ89.01: 1, ΠΕ03: 1 |
Αναλυτικά η ανοιχτή επιστολή:
«Ανοιχτή επιστολή για την ανάγκη συμπληρωματικών αποσπάσεων εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης των Α.Ε.Ι. - 2026
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, Αξιότιμοι κύριοι Υφυπουργοί,
Το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων των Παιδαγωγικών Τμημάτων Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης, στο οποίο συμμετέχουν μέλη Δ.Ε.Π. και Ε.ΔΙ.Π. από Πανεπιστημιακά Τμήματα της χώρας που εργάζονται ακαδημαϊκά και ερευνητικά στον τομέα της πρακτικής άσκησης στο πεδίο της αρχικής εκπαίδευσης μελλοντικών νηπιαγωγών, επιθυμεί να εκφράσει τον έντονο προβληματισμό του σχετικά με τη στελέχωση των Τμημάτων με αποσπασμένους/ες εκπαιδευτικούς.
Η πρόσφατη απόφαση για αποσπάσεις και ανανεώσεις αποσπάσεων εκπαιδευτικών στα Α.Ε.Ι. για τα σχολικά έτη 2026-2027, 2027-2028 και 2028-2029 εισάγει ένα σταθερό πλαίσιο τριετούς διάρκειας. Η πρόβλεψη αυτή αποτελεί θετική εξέληξη, καθώς διευκολύνει τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό πρακτικών ασκήσεων, την ανάπτυξη σταθερών συνεργασιών με τις σχολικές μονάδες και τη διασφάλιση συνέχειας στην παιδαγωγική καθοδήγηση των φοιτητριών/τών.
Ωστόσο, η θετική αυτή ρύθμιση δεν συνοδεύεται από αντίστοιχη κάλυψη των αναγκών των Τμημάτων. Στα εννέα Παιδαγωγικά Τμήματα Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης των Α.Ε.Ι. καταγράφονται συνολικά δεκαπέντε αποσπάσεις εκπαιδευτικών, εκ των οποίων δώδεκα νέες αποσπάσεις και τρεις ανανεώσεις, ενώ το Τμήμα Επιστημών της Εκπαίδευσης στην Προσχολική Ηλικία του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης δεν έλαβε καμία απόσπαση. Επιπλέον, τέσσερα Τμήματα στελεχώνονται με έναν/μια αποσπασμένο/η εκπαιδευτικό.
Η εικόνα αυτή καταδεικνύει ότι η καθιέρωση τριετούς διάρκειας, παρότι απαραίτητη, δεν αρκεί από μόνη της. Η σταθερότητα στη χρονική διάρκεια των αποσπάσεων δεν μπορεί να υποκαταστήσει την επάρκεια στον αριθμό των αποσπασμένων εκπαιδευτικών. Όταν οι ανάγκες των Τμημάτων δεν καλύπτονται, δεν μπορούν να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις για την οργάνωση, εποπτεία και παιδαγωγική υποστήριξη των πρακτικών ασκήσεων.
Η πρακτική άσκηση συνιστά θεμελιώδη άξονα των προγραμμάτων σπουδών των Παιδαγωγικών Τμημάτων Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης. Αποτελεί τον χώρο όπου οι φοιτήτριες/τές συνδέουν τη θεωρητική και ερευνητική γνώση με την εκπαιδευτική πράξη, αναπτύσσουν επαγγελματική ταυτότητα, σχεδιάζουν και αξιολογούν παιδαγωγικές παρεμβάσεις, συνεργάζονται με σχολικές μονάδες και αναστοχάζονται συστηματικά πάνω στη δράση τους.
Στο πλαίσιο αυτό, οι αποσπασμένοι/ες εκπαιδευτικοί συμβάλλουν καθοριστικά στη(ν):
- Παιδαγωγική καθοδήγηση και εποπτεία των φοιτητριών/τών.
- Οργάνωση και παρακολούθηση των πρακτικών ασκήσεων.
- Διασύνδεση των Πανεπιστημιακών Τμημάτων με τα νηπιαγωγεία.
- Υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ φοιτητριών/τών, διδασκόντων/ουσών και εκπαιδευτικών των σχολικών μονάδων.
- Διασφάλιση της συνέχειας, ποιότητας και παιδαγωγικής επάρκειας των διαδικασιών της πρακτικής άσκησης.
Η ανεπαρκής στελέχωση καθιστά δύσκολη την εποπτεία μεγάλου αριθμού φοιτητριών/τών, ειδικά σε Τμήματα που συνεργάζονται με πολλές σχολικές μονάδες και καλύπτουν ευρείες γεωγραφικές περιοχές. Σε αυτές τις συνθήκες, η αναλογία μεταξύ διαθέσιμου προσωπικού, αριθμού φοιτητριών/τών και αναγκών εποπτείας δεν επιτρέπει την παροχή της αναγκαίας παιδαγωγικής υποστήριξης.
Για τους λόγους αυτούς, το Δίκτυο Πρακτικών Ασκήσεων των Παιδαγωγικών Τμημάτων Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης αιτείται τη(ν):
- Πραγματοποίηση συμπληρωματικών αποσπάσεων εκπαιδευτικών στα Παιδαγωγικά Τμήματα Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης, με προτεραιότητα στα Τμήματα που δεν έλαβαν καμία απόσπαση και σε εκείνα όπου εγκρίθηκε μόνο μία.
- Συνεκτίμηση ειδικών χαρακτηριστικών των πρακτικών ασκήσεων των Τμημάτων, όπως αριθμός φοιτητριών/τών, γεωγραφική διασπορά σχολικών μονάδων, εύρος συνεργασιών με τα νηπιαγωγεία και απαιτήσεις συστηματικής εποπτείας.
- Τήρηση της αξιολογικής σειράς των υποψηφίων εκπαιδευτικών προς απόσπαση που προτείνουν τα Τμήματα, με βάση τα ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα τους, ώστε η στελέχωση να ανταποκρίνεται στις ανάγκες της αρχικής εκπαίδευσης των μελλοντικών νηπιαγωγών.
Η διασφάλιση επαρκούς στελέχωσης των Παιδαγωγικών Τμημάτων Προσχολικής Αγωγής & Εκπαίδευσης για την υλοποίηση των πρακτικών ασκήσεων των φοιτητριών/τών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ποιοτική εκπαίδευση των μελλοντικών νηπιαγωγών και, κατ’ επέκταση, για την υποστήριξη της προσχολικής εκπαίδευσης στη χώρα μας. Η Πολιτεία οφείλει να ενισχύσει τα Τμήματα με συμπληρωματικές αποσπάσεις εκπαιδευτικών, ώστε η θετική πρόβλεψη της τριετούς διάρκειας των αποσπάσεων να συνοδεύεται από την κάλυψη των αναγκών τους.
ΤΑ ΜΕΛΗ ΤΟΥ ΔΙΚΤΥΟΥ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ ΑΣΚΗΣΕΩΝ ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΩΝ ΤΜΗΜΑΤΩΝ ΠΡΟΣΧΟΛΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ & ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ Α.Ε.Ι. (με αλφαβητική σειρά των Ιδρυμάτων)
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - Τ.Ε.Π.Α.Ε.
- Γκλούμπου Αλεξάνδρα, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Πρακτική άσκηση στην προσχολική εκπαίδευση: Εφαρμογές με έμφαση στην παιδαγωγική αξιοποίηση του χώρου».
- Κακανά Δόμνα, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Θεωρία προσχολικής εκπαίδευσης».
- Μπιρμπίλη Μαρία, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Εφαρμοσμένη παιδαγωγική στην προσχολική εκπαίδευση».
- Παπανδρέου Μαρία, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις και προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης».
- Παππά Μαρία, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Πρακτική άσκηση στην προσχολική εκπαίδευση: πρώιμη παρέμβαση σε νήπια με δυσκολίες μάθησης».
- Σιδηροπούλου Χριστίνα, Ε.ΔΙ.Π.
ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ - Τ.Ε.Ε.Π.Η.
- Γιόφτσαλη Κατερίνα, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική και πρακτική άσκηση».
- Καραδημητρίου Κωνσταντίνος, Αν. Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική και εφαρμογές στην εκπαίδευση».
- Ντούση Ιουλία, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική και πρακτική άσκηση».
- Παπαναστασίου Έμη, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική και πρακτική άσκηση».
- Πεντέρη Ευθυμία, Αν. Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Κοινωνική παιδαγωγική και εφαρμογές στην προσχολική εκπαίδευση».
ΕΘΝΙΚΟ & ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΚΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - Τ.Ε.Α.Π.Η.
- Ανδρούσου Αλεξάνδρα, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Διδακτική μεθοδολογία και ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού».
- Κυριακοπούλου Νατάσσα, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Γνωστική ψυχολογία και εκπαίδευση».
- Σφυρόερα Μαρία, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις».
- Τσαλαγιώργου Ελένη, Ε.ΔΙ.Π στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγικές θεωρίες και διδακτικές πρακτικές στην εκπαίδευση εκπαιδευτικών».
- Τσάφος Βασίλειος, Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική θεωρία και αναλυτικά προγράμματα» & Κοσμήτορας Σχολής Επιστημών Αγωγής Ε.Κ.Π.Α.
- Φάκου Αιμιλία, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Κοινωνιολογία των παιδαγωγικών πρακτικών».
- Χαραβιτσίδης Πέτρος, Επίκουρος Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Κριτική θεωρία και εκπαιδευτική πράξη σε σχολικά πλαίσια».
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΑΙΓΑΙΟΥ - Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ.
- Αργυρίου Μαρία, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Μουσική παιδαγωγική: Εφαρμοσμένη διδακτική στο νηπιαγωγείο».
- Κρητικός Γεώργιος, Επίκουρος Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Ανάπτυξη εννοιολογικών αναπαραστάσεων στην προσχολική ηλικία και εφαρμογές στα αναλυτικά προγράμματα».
- Παπαβασιλείου Βασίλης, Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Περιβαλλοντική εκπαίδευση στις Επιστήμες της Αγωγής» & Πρόεδρος Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ.
- Σκουμπουρδή Χρυσάνθη, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Διδακτική μαθηματικών: Σχεδιασμός εκπαιδευτικού υλικού».
- Ταψής Νικόλαος, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Νέες μορφές εκπαίδευσης και μάθησης».
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ - Π.Τ.Ν.
- Λυκομήτρου Σόνια, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Διδακτική μεθοδολογία – Πρακτική άσκηση».
- Πλιόγκου Βασιλική, Αν. Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική και εφαρμογές στην εκπαίδευση».
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - Π.Τ.Ε.Α.
- Γκόρια Σοφία, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική: Θεωρία και μεθοδολογία εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων».
- Μπότσογλου Καφένια, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγικά: Σύγχρονες παιδαγωγικές προσεγγίσεις - Διδακτική μεθοδολογία» & Πρόεδρος Π.Τ.Ε.Α.
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ - Π.Τ.Π.Ε.
- Βίτσου Μαγδαληνή, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Εφαρμοσμένη προσχολική παιδαγωγική στην πρακτική άσκηση».
- Γκαραγκούνη-Αραίου Φωτεινή, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Εφαρμοσμένη προσχολική παιδαγωγική στην πρακτική άσκηση».
- Μιχαλοπούλου Αικατερίνη, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Θεωρία και μεθοδολογία δραστηριοτήτων νηπιαγωγείου».
- Σιάτρας Αναστάσιος, Επίκουρος Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Εφαρμοσμένη κριτική παιδαγωγική στην προσχολική και πρωτοσχολική εκπαίδευση».
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ - Π.Τ.Ν.
- Κολοκούρη Ελένη, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Σχεδιασμός, ανάπτυξη και αξιολόγηση δραστηριοτήτων φυσικών επιστημών και προσχολική παιδαγωγική».
- Κορνελάκη Αθηνά - Χριστίνα, Επίκουρη Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Τυπική και μη τυπική εκπαίδευση στο νηπιαγωγείο με έμφαση στις φυσικές επιστήμες».
- Πλακίτση Αικατερίνη, Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Διδακτική των εννοιών των φυσικών επιστημών στο νηπιαγωγείο» & Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
- Σοφού Ευστρατία, Επίκουρη Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Διδασκαλία και αξιολόγηση στην προσχολική εκπαίδευση: Θεωρία και πράξη».
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΚΡΗΤΗΣ - Π.Τ.Π.Ε.
- Βρετουδάκη Ελένη, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική».
- Γρηγοράκης Ιωάννης, Επίκουρος Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Παιδαγωγική και γραμματισμός στην πρώτη παιδική ηλικία».
- Κρέζα Μαρία, Επίκουρη Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική - Σχολική παιδαγωγική».
- Νικολιδάκη Σοφία, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική».
- Οικονομίδης Βασίλειος, Καθηγητής στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική».
- Χλαπάνα Ελισσάβετ, Επίκουρη Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική και διδακτική μεθοδολογία».
ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ - Τ.Ε.Ε.Α.Π.Η.
- Βελλοπούλου Αγγελική, Ε.ΔΙ.Π. στο γνωστικό αντικείμενο «Εφαρμοσμένη παιδαγωγική και προγράμματα προσχολικής εκπαίδευσης».
- Καμπεζά Μαρία, Αν. Καθηγήτρια στο γνωστικό αντικείμενο «Προσχολική παιδαγωγική».
(Σ.σ.: Ο Πίνακας 1 που συνόδευε το πρωτότυπο κείμενο έχει μεταφερθεί στο εισαγωγικό άρθρο).»
