Η οδήγηση μέσα σε σήραγγες απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ένα τροχαίο ατύχημα μπορεί να έχει σοβαρότερες συνέπειες σε σχέση με ένα αντίστοιχο περιστατικό σε ανοιχτό δρόμο. Οι περιορισμένες έξοδοι διαφυγής και οι δυσκολίες πρόσβασης των σωστικών συνεργείων μπορούν να επιβαρύνουν την κατάσταση, ιδιαίτερα όταν σημειώνεται ένα σοβαρό συμβάν.
Για τον λόγο αυτό, η τήρηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μέσα στις σήραγγες. Οι οδηγοί πρέπει να διατηρούν ασφαλείς αποστάσεις από τα προπορευόμενα οχήματα, να αποφεύγουν τις άσκοπες αλλαγές λωρίδας και να συμμορφώνονται με τα προβλεπόμενα όρια ταχύτητας, τα οποία είναι συνήθως χαμηλότερα από εκείνα που ισχύουν σε άλλα τμήματα του αυτοκινητοδρόμου.
Ωστόσο, δεν λείπουν οι περιπτώσεις οδηγών που κινούνται με υπερβολική ταχύτητα, αυξάνοντας τον κίνδυνο πρόκλησης ατυχήματος και θέτοντας σε κίνδυνο τους υπόλοιπους χρήστες του δρόμου.
Πού βρίσκεται το σύστημα ελέγχου ταχύτητας
Οι συμβατικές κάμερες που τοποθετούνται σε συγκεκριμένα σημεία των σηράγγων δεν αποτρέπουν πάντοτε τις παραβάσεις. Ορισμένοι οδηγοί επιβραδύνουν όταν πλησιάζουν σε αυτές και επιταχύνουν ξανά μόλις τις προσπεράσουν.
Για την αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου, η εταιρεία Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου εφάρμοσε πιλοτικά ένα σύστημα ελέγχου της μέσης ταχύτητας, το οποίο τέθηκε σε λειτουργία τον Αύγουστο του 2024.
Το σύστημα βρίσκεται στο τμήμα μεταξύ των σηράγγων Τ1 και Τ2 των Τεμπών, στην κατεύθυνση προς Αθήνα, στον αυτοκινητόδρομο ΠΑΘΕ. Πρόκειται για μια εφαρμογή που επιτρέπει την παρακολούθηση της ταχύτητας των οχημάτων σε ολόκληρο το συγκεκριμένο τμήμα και όχι μόνο σε ένα μεμονωμένο σημείο.
Η Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου διαχειρίζεται το οδικό τμήμα από το Κλειδί Ημαθίας έως τις Ράχες Φθιώτιδας και εισήγαγε το συγκεκριμένο σύστημα σε πιλοτικό επίπεδο, με στόχο τη συλλογή δεδομένων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για τη βελτίωση της οδικής ασφάλειας.
Πώς λειτουργούν οι κάμερες μέσης ταχύτητας
Η λειτουργία του συστήματος βασίζεται στην καταγραφή κάθε οχήματος κατά την είσοδο και την έξοδό του από τις σήραγγες. Μέσω των σχετικών καταγραφών υπολογίζεται ο χρόνος που χρειάστηκε για να καλυφθεί η συγκεκριμένη απόσταση και, στη συνέχεια, προσδιορίζεται η μέση ταχύτητα κίνησης.
Με αυτόν τον τρόπο, ο έλεγχος δεν περιορίζεται στην ταχύτητα που έχει ένα όχημα τη στιγμή που περνά μπροστά από μία κάμερα. Αντίθετα, λαμβάνεται υπόψη η συνολική διαδρομή ανάμεσα στα σημεία καταγραφής.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία μπορεί να περιορίσει το περιθώριο αποφυγής του ελέγχου, καθώς ένας οδηγός δεν αρκεί να μειώσει στιγμιαία την ταχύτητά του σε ένα συγκεκριμένο σημείο, εφόσον στη συνέχεια κινείται ταχύτερα από το επιτρεπόμενο όριο.
Τι έδειξαν τα στοιχεία για τις ταχύτητες στις σήραγγες
Τα δεδομένα που συγκεντρώθηκαν κατά τους πρώτους περίπου εννέα μήνες λειτουργίας του συστήματος, από τον Αύγουστο του 2024 έως τον Απρίλιο του 2025, ανέδειξαν σημαντικές αποκλίσεις από το προβλεπόμενο όριο ταχύτητας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, περίπου το 70% των οχημάτων που διέρχονταν από τις συγκεκριμένες σήραγγες κινούνταν με ταχύτητα υψηλότερη από το επιτρεπόμενο όριο.
Ο μέσος όρος ταχύτητας στο συγκεκριμένο τμήμα έφτανε τα 108 χλμ./ώρα, ενώ το όριο ήταν 80 χλμ./ώρα. Η διαφορά αυτή καταδεικνύει ότι ένα μεγάλο ποσοστό των οδηγών δεν συμμορφωνόταν με τις προβλεπόμενες απαιτήσεις.
Ακόμη μεγαλύτερες ταχύτητες καταγράφηκαν στην αριστερή λωρίδα κυκλοφορίας. Εκεί, η μέση ταχύτητα έφτανε τα 122 χλμ./ώρα, ενώ περίπου το 5% των οχημάτων κινούνταν με περισσότερα από 130 χλμ./ώρα. Η υψηλότερη ταχύτητα που καταγράφηκε μέσα στις σήραγγες έφτασε τα 217 χλμ./ώρα.
Στη δεξιά λωρίδα, αντίθετα, η μέση ταχύτητα ήταν χαμηλότερη και διαμορφωνόταν στα 100 χλμ./ώρα. Αυτό αποδίδεται κυρίως στην παρουσία βαρέων οχημάτων, όπως φορτηγά και λεωφορεία, τα οποία κινούνται συνήθως με χαμηλότερες ταχύτητες.
Βεβαιώνονται παραβάσεις από τις συγκεκριμένες κάμερες;
Παρά τα ανησυχητικά στοιχεία που προέκυψαν από την καταγραφή των ταχυτήτων, το σύστημα στις σήραγγες Τ1 και Τ2 λειτουργεί πιλοτικά και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, δεν βεβαιώνει παραβάσεις.
Βασικός σκοπός του είναι η συγκέντρωση δεδομένων και η αξιολόγηση της συμπεριφοράς των οδηγών, ώστε να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για την αποτελεσματικότητα του συγκεκριμένου τρόπου ελέγχου.
Τα αποτελέσματα διαβιβάζονται από την Αυτοκινητόδρομος Αιγαίου στο ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου να εξεταστούν οι δυνατότητες αξιοποίησης της τεχνολογίας και να προωθηθούν πρωτοβουλίες που μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην πρόληψη των τροχαίων ατυχημάτων.
Η εφαρμογή ενός τέτοιου συστήματος αναδεικνύει τη σημασία της συνεχούς επιτήρησης σε σημεία του οδικού δικτύου όπου οι συνέπειες μιας παράβασης μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές. Μέχρι να υπάρξουν νεότερες αποφάσεις για την αξιοποίησή του, η τήρηση του ορίου των 80 χλμ./ώρα στις συγκεκριμένες σήραγγες παραμένει βασική προϋπόθεση για ασφαλέστερες μετακινήσεις.
