Σε εξαιρετικά δύσκολη θέση βρίσκεται ο Φρίντριχ Μερτς μετά το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το AfD κατέγραψε εντυπωσιακή άνοδο και το CDU υπέστη σοβαρές απώλειες.
Το αποτέλεσμα έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στο εσωτερικό των Χριστιανοδημοκρατών, με τη συζήτηση πλέον να ξεφεύγει από την απλή αποτίμηση μιας περιφερειακής εκλογικής αναμέτρησης και να αγγίζει ευθέως την πολιτική πορεία του ίδιου του καγκελάριου.
Οι πιέσεις προς τον Μερτς αυξάνονται, ενώ επανέρχεται στο προσκήνιο ακόμη και το ενδεχόμενο του λεγόμενου «Kanzlertausch», δηλαδή μιας αλλαγής καγκελαρίου μέσω εσωκομματικών διαδικασιών.
Ηχηρή παραδοχή από τον Μερτς
Μιλώντας στην ηγεσία του CDU, ο Γερμανός καγκελάριος εμφανίστηκε να αναγνωρίζει το μέγεθος του προβλήματος και να προειδοποιεί για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η εκλογική άνοδος της ακροδεξιάς.
Σύμφωνα με τη BILD, ο Μερτς έκανε λόγο για το ενδεχόμενο μιας «ακροδεξιάς κυβέρνησης», αλλά και για έναν «ακροδεξιό πρωθυπουργό» σε ανατολικό γερμανικό κρατίδιο.
«Έχουμε ένα ισχυρό Σύνταγμα και διαθέτουμε όλα τα μέσα για να το υπερασπιστούμε απέναντι σε μια ακροδεξιά περιφερειακή κυβέρνηση. Ωστόσο, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με έναν τεκτονικό σεισμό στο κομματικό μας σύστημα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Η εικόνα που περιέγραψε ο Μερτς αποτυπώνει την ένταση που επικρατεί στο γερμανικό πολιτικό σκηνικό, καθώς το AfD φαίνεται να διευρύνει την επιρροή του και να πιέζει πλέον άμεσα τα παραδοσιακά κόμματα.
«Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι»
Ο ίδιος ο καγκελάριος αναγνώρισε ότι το αποτέλεσμα δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση και στο κόμμα του να κινηθούν σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα.
«Αυτό συγκλονίζει το κόμμα μας συθέμελα. Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε σαν να μη συνέβη τίποτα – ούτε εγώ ούτε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση».
Ο Μερτς παραδέχθηκε ότι το CDU δεν κατάφερε να δημιουργήσει την απαιτούμενη σύνδεση με την κοινωνία, αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Δεν καταφέραμε να δημιουργήσουμε μια συναισθηματική σύνδεση με τους πολίτες».
Ο επικεφαλής του CDU χαρακτήρισε την εκλογική ήττα «δραματική» και το αποτέλεσμα «βαθιά τομή για την παράταξη», δείχνοντας ότι αντιλαμβάνεται πως η κρίση δεν αφορά μόνο τους αριθμούς της κάλπης αλλά και τη σχέση του κόμματος με τους ψηφοφόρους.
Ο Μερτς ζητά να μην διαλυθεί το CDU από τις εσωτερικές συγκρούσεις
Παρά τη σφοδρή κριτική, ο Γερμανός καγκελάριος δεν έδειξε πρόθεση να εγκαταλείψει τη θέση του. Αντίθετα, επιχείρησε να βάλει φρένο στις εσωτερικές αντιπαραθέσεις και να διατηρήσει ενωμένο το κόμμα.
«Θα τα καταφέρουμε μόνο εάν μιλάμε ανοιχτά για τα προβλήματα στον ηγετικό πυρήνα», δήλωσε, ζητώντας από τα στελέχη του CDU να αναλάβουν την ευθύνη που τους αναλογεί.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι οι δημόσιες επιθέσεις εναντίον της ηγεσίας και του ίδιου του κόμματος αποδυναμώνουν περαιτέρω την παράταξη.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς, σύμφωνα με πληροφορίες της BILD, ο Μερτς αναφέρθηκε και στα συγχαρητήρια που έλαβε η AfD από τη Μόσχα και τις ΗΠΑ.
«Καμία συνεργασία με το AfD»
Παρά την πίεση, ο Μερτς επέμεινε στη μέχρι σήμερα γραμμή του CDU απέναντι στην AfD. Ο καγκελάριος υπογράμμισε ότι οι Χριστιανοδημοκράτες παραμένουν προσηλωμένοι στις πολιτικές παρακαταθήκες των Κόνραντ Αντενάουερ και Χέλμουτ Κολ.
Η στάση αυτή συνδέεται με το λεγόμενο «τείχος προστασίας» (Brandmauer), την πολιτική δέσμευση των παραδοσιακών δημοκρατικών κομμάτων στη Γερμανία να μην προχωρούν σε κυβερνητική συνεργασία με την AfD.
Σκληρή κριτική από τα γερμανικά ΜΜΕ
Την ίδια ώρα, η πίεση δεν περιορίζεται στο εσωτερικό του CDU. Γερμανικά μέσα ενημέρωσης ασκούν έντονη κριτική στον Μερτς, συνδέοντας την εκλογική αποτυχία με τη συνολική πολιτική του πορεία.
Το Spiegel περιγράφει την κατάσταση ως παταγώδη αποτυχία και θέτει ευθέως ζήτημα αλλαγής πορείας.
«Χρειάζεται μια ώρα μηδέν, μια νέα αρχή, και αυτή αρχίζει από τον Φρίντριχ Μερτς. Είναι προφανώς ο λάθος άνθρωπος γι’ αυτή τη θέση σε αυτούς τους καιρούς»
Από την πλευρά της, η Handelsblatt εστιάζει στην πολιτική δέσμευση του Μερτς να περιορίσει την εκλογική επιρροή του AfD. Το αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ, ωστόσο, φαίνεται να ανέτρεψε αυτή την επιδίωξη, καθώς η CDU βρέθηκε να χάνει σημαντικό μέρος της εκλογικής της δύναμης την ώρα που η AfD ενισχύθηκε θεαματικά.
«Πρέπει να σταματήσει να κοροϊδεύει τον εαυτό του» αναφέρει η εφημερίδα, χαρακτηρίζοντας την εξέλιξη πολιτικό μπούμερανγκ για τον καγκελάριο.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον είναι αν η εκλογική ήττα θα παραμείνει ένα ισχυρό προειδοποιητικό μήνυμα για το CDU ή αν θα εξελιχθεί σε βαθύτερη κρίση ηγεσίας. Ο Μερτς επιχειρεί να κρατήσει ενωμένη την παράταξή του, όμως η εντυπωσιακή άνοδος της AfD έχει ήδη αλλάξει τους πολιτικούς συσχετισμούς και ανοίγει μια δύσκολη νέα σελίδα για τη γερμανική κυβέρνηση.
