Η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ταχύτητα που πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε αδιανόητη. Μαζί με τις τεράστιες δυνατότητες που ανοίγει, όμως, αυξάνονται και οι ανησυχίες για το πού μπορεί να οδηγήσει η ανάπτυξη ολοένα ισχυρότερων συστημάτων.
Μία από τις πιο ηχηρές προειδοποιήσεις ήρθε από τον ύπατο αρμοστή του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, ο οποίος εκτίμησε ότι η προηγμένη τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε στο μέλλον να αποκτήσει τέτοια ισχύ ώστε να αποτελέσει ακόμη και «υπαρξιακό» κίνδυνο για την ανθρωπότητα.
Μιλώντας στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη, ο Τουρκ υπογράμμισε ότι οι ανησυχίες αυτές δεν μπορούν πλέον να αντιμετωπίζονται ως ένα μακρινό θεωρητικό σενάριο. Όπως ανέφερε, χρειάζεται να δημιουργηθούν ισχυρές δικλίδες ασφαλείας για την ανάπτυξη της ΑΙ «πριν να είναι πολύ αργά».
Η δύναμη συγκεντρώνεται σε λίγους
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί, σύμφωνα με τον ύπατο αρμοστή, το γεγονός ότι η ανάπτυξη των πιο προηγμένων συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης βρίσκεται σε μεγάλο βαθμό στα χέρια μιας περιορισμένης ομάδας εταιρειών και ανθρώπων.
Χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένα πρόσωπα, ο Τουρκ έκανε λόγο για μια μικρή ομάδα ανθρώπων που διαθέτει «σχεδόν απεριόριστη δύναμη στην ΑΙ».
Στο παγκόσμιο οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης πρωταγωνιστούν εταιρείες όπως η Meta, η Anthropic, η OpenAI και η Google, οι οποίες επενδύουν τεράστια ποσά στην ανάπτυξη ολοένα ισχυρότερων μοντέλων και εφαρμογών.
Ζητούνται διεθνείς «κόκκινες γραμμές»
Ο ΟΗΕ θέτει πλέον στο επίκεντρο το ζήτημα της διεθνούς συνεργασίας. Ο Τουρκ κάλεσε τις χώρες που φιλοξενούν τις δραστηριότητες ανάπτυξης της ΑΙ, αλλά και εκείνες που συμμετέχουν στις αλυσίδες εφοδιασμού της τεχνολογίας, να συνεργαστούν ώστε να συμφωνηθούν σαφείς «κόκκινες γραμμές» ασφαλείας.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που θα περιορίζει τους κινδύνους πριν η τεχνολογία φτάσει σε επίπεδα στα οποία ο έλεγχος θα είναι πολύ δυσκολότερος.
Η συζήτηση δεν αφορά μόνο την πιθανότητα η ΑΙ να γίνει ισχυρότερη από τις σημερινές δυνατότητες ελέγχου. Αφορά επίσης τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται η τεχνολογία, ποιος αποφασίζει για τη λειτουργία της και ποιοι κανόνες θα ισχύουν για τις εταιρείες και τα κράτη που την αναπτύσσουν.
Δεν είναι η πρώτη προειδοποίηση
Οι δηλώσεις του ύπατου αρμοστή του ΟΗΕ έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά προειδοποιήσεων που έχουν διατυπωθεί τα τελευταία χρόνια ακόμη και από ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης.
Στελέχη κορυφαίων εταιρειών του κλάδου έχουν επανειλημμένα επισημάνει ότι η ανάπτυξη ολοένα πιο προηγμένων συστημάτων συνοδεύεται από σοβαρούς κινδύνους και ότι απαιτούνται μηχανισμοί ελέγχου και ασφάλειας.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο τι μπορεί να κάνει η τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και ποιοι θα έχουν τον έλεγχο αυτών των δυνατοτήτων και ποια όρια θα τεθούν στην ανάπτυξή τους.
Για τον ΟΗΕ, η απάντηση δεν μπορεί να περιμένει μέχρι να εμφανιστούν οι σοβαρές συνέπειες. Οι κανόνες και οι δικλίδες ασφαλείας, σύμφωνα με τον Τουρκ, πρέπει να μπουν στο τραπέζι από τώρα.
