Νέα παρέμβαση για τα μη κρατικά πανεπιστήμια κάνει η Συντονιστική Επιτροπή της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος, στον απόηχο των πρόσφατων αποφάσεων του ΣτΕ για τις άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων.
Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι ζητούν από την Πολιτεία να εφαρμόσει «απαρέγκλιτα» και άμεσα τις αποφάσεις του ΣτΕ, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η λειτουργία μη κρατικών Νομικών Σχολών απαιτεί συνολικό σχεδιασμό, διαφάνεια και σαφείς κανόνες.
Η Συντονιστική Επιτροπή συνεδρίασε στις 4 Σεπτεμβρίου και επανέφερε τις θέσεις που έχει διατυπώσει ήδη από την έναρξη της διαδικασίας για την ίδρυση των μη κρατικών Νομικών Σχολών.
Τι ζητούν οι δικηγόροι για τις μη κρατικές Νομικές Σχολές
Οι Δικηγορικοί Σύλλογοι επαναφέρουν, μεταξύ άλλων, την πρότασή τους για ανώτατο συνολικό αριθμό εισακτέων κάθε έτος για το σύνολο των μη κρατικών Νομικών Σχολών. Παράλληλα, ζητούν να υπάρχουν ισχυρές εγγυήσεις για την ποιότητα των σπουδών, με τη συμμετοχή των αρμόδιων θεσμικών φορέων και με διαδικασίες που θα διασφαλίζουν τη διαφάνεια και την αμεροληψία.
Όπως επισημαίνεται, η λειτουργία των σχολών δεν μπορεί να προχωρά χωρίς συγκεκριμένες προϋποθέσεις σε επίπεδο υποδομών και ακαδημαϊκού προσωπικού.
Στις βασικές προϋποθέσεις περιλαμβάνονται η επαρκής υλικοτεχνική υποδομή, οι κατάλληλοι χώροι και ο εξοπλισμός, το επαρκές και υψηλού κύρους διδακτικό προσωπικό, καθώς και ολοκληρωμένα και σύγχρονα προγράμματα σπουδών.
Η νέα παρέμβαση έρχεται μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες ακυρώθηκαν συγκεκριμένες πράξεις που αφορούσαν άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων, αλλά και αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών.
Οι αποφάσεις αυτές δεν σημαίνουν ότι το ΣτΕ έκρινε συνολικά παράνομη τη λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων. Με προηγούμενη απόφασή του, το ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο είχε κρίνει ότι το θεσμικό πλαίσιο για την ίδρυση και λειτουργία των Νομικών Προσώπων Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης είναι συμβατό με το ενωσιακό δίκαιο.
Ειδικότερα, με την απόφαση 284/2026, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκρινε ότι οι προϋποθέσεις που έχει θεσπίσει ο Έλληνας νομοθέτης για την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων υπηρετούν σκοπό γενικού συμφέροντος και συνιστούν θεμιτούς περιορισμούς της ελευθερίας εγκατάστασης, καθώς συνδέονται και με τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ανώτατης εκπαίδευσης.
Οι παρατηρήσεις του ΣτΕ στις άδειες
Στις πρόσφατες αποφάσεις του, το ΣτΕ εντόπισε συγκεκριμένα προβλήματα στις διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης.
Σε δύο περιπτώσεις κρίθηκε ότι δεν είχε ολοκληρωθεί με τον απαιτούμενο τρόπο ο έλεγχος των κτηριακών προϋποθέσεων από τον ΕΟΠΠΕΠ. Είχαν προηγηθεί επιτόπιοι έλεγχοι και είχαν καταγραφεί παρατηρήσεις για κτηριολογικές προσαρμογές και την προσκόμιση στοιχείων, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί η συμμόρφωση πριν από την κρίση των υποθέσεων από το δικαστήριο. Σε άλλη υπόθεση τέθηκε ζήτημα αμεροληψίας στη διαδικασία αξιολόγησης της ΕΘΑΑΕ, καθώς μέλος της ειδικής επιτροπής είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα.
Ζήτημα τέθηκε επίσης για τον τρόπο με τον οποίο αξιολογήθηκαν τα προγράμματα σπουδών. Το ΣτΕ έκρινε ότι τα στοιχεία που είχαν ληφθεί υπόψη δεν αποτελούσαν συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που να μπορούν να διασφαλίσουν επαρκώς την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών ανώτατης εκπαίδευσης.
Νέες άδειες από το Υπουργείο Παιδείας
Μετά τις αποφάσεις του ΣτΕ, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε στις 28 Αυγούστου 2026 την εκ νέου χορήγηση αδειών εγκατάστασης και λειτουργίας σε δύο μη κρατικά πανεπιστήμια, υπό τη μορφή ΝΠΠΕ. Η διαδικασία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο συμμόρφωσης προς τις αποφάσεις 1167/2026 και 1169/2026 του ΣτΕ, με το υπουργείο να διευκρινίζει ότι προηγήθηκε εκ νέου διενέργεια της διοικητικής διαδικασίας.
Υπενθυμίζεται ότι για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 είχαν χορηγηθεί συνολικά επτά άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ, μετά τις θετικές γνωμοδοτήσεις της ΕΘΑΑΕ και του ΕΟΠΠΕΠ.
Γιατί οι Δικηγορικοί Σύλλογοι επιμένουν στη Νομική
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην περίπτωση των μη κρατικών Νομικών Σχολών, καθώς οι Δικηγορικοί Σύλλογοι συνδέουν την ποιότητα της νομικής εκπαίδευσης με τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και την ασφάλεια δικαίου. Για τον λόγο αυτό επιμένουν στην ανάγκη συνολικού σχεδιασμού, αλλά και στον καθορισμό ανώτατου αριθμού εισακτέων για το σύνολο των νέων Νομικών Σχολών.
Σύμφωνα με τη θέση τους, η ανάπτυξη νέων σχολών χωρίς ενιαίο σχεδιασμό και χωρίς σαφείς δικλίδες για την ποιότητα των σπουδών μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα τόσο στο επίπεδο της εκπαίδευσης όσο και στην αγορά του δικηγορικού επαγγέλματος.
Η Συντονιστική Επιτροπή, πάντως, ξεκαθαρίζει ότι το δικηγορικό σώμα, στο πλαίσιο των θεσμικών του αρμοδιοτήτων, προτίθεται να προχωρήσει σε κάθε αναγκαία ενέργεια για την εφαρμογή των αποφάσεων του ΣτΕ.
Η ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής της Ολομέλειας των Προέδρων των Δικηγορικών Συλλόγων Ελλάδος
«ΑΠΟΛΥΤΗ ΣΥΜΜΟΡΦΩΣΗ ΜΕ ΤΙΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΕ ΓΙΑ ΤΑ ΜΗ ΚΡΑΤΙΚΑ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑ
Η Ολομέλεια και η Συντονιστική της Επιτροπή κατ’ επανάληψη έχουν επισημάνει ότι η ίδρυση και η λειτουργία μη κρατικών νομικών σχολών προϋποθέτει συνολικό σχεδιασμό και διαβούλευση με την ακαδημαϊκή και νομική κοινότητα, τη θέσπιση ανωτάτου ορίου εισακτέων κατ’ έτος για το σύνολο των μη κρατικών νομικών σχολών και διασφάλιση της ποιότητας των σπουδών με τη συμμετοχή των αρμόδιων θεσμικών φορέων προς εξασφάλιση και ενίσχυση της διαφάνειας και της αμεροληψίας.
Η ύπαρξη της αναγκαίας υλικοτεχνικής υποδομής, χώρων και εξοπλισμού, επαρκούς και υψηλού κύρους διδακτικού προσωπικού και ολοκληρωμένων και σύγχρονων προγραμμάτων σπουδών αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις για τη λειτουργία των μη κρατικών νομικών σχολών.
Η Πολιτεία, μετά την έκδοση των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας με τις οποίες ακυρώθηκαν οι άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας, καθώς επίσης και πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών παραρτημάτων αλλοδαπών Πανεπιστημίων, υποχρεούται να εφαρμόσει απαρέγκλιτα τις άνω αποφάσεις και να συμμορφωθεί, άμεσα, με το περιεχόμενό τους προκειμένου να μην παρατείνεται το καθεστώς αβεβαιότητος που έχει δημιουργηθεί σήμερα.
Το δικηγορικό σώμα στο πλαίσιο των θεσμικών του αρμοδιοτήτων θα προβεί σε κάθε αναγκαία ενέργεια στην κατεύθυνση αυτή.»
