Νίκος Τσούλιας Πραγματοποιήθηκε στις 22 Απριλίου 2026 Ημερίδα στα γραφεία του ΠΑΣΟΚ με θέμα το “Aυτιστικό φάσμα” με συνεργασία του Τομέα Παιδείας, του Τομέα Πρόνοιας, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και με το Δίκτυο Ατόμων με Αναπηρία, Χρόνιες/Σπάνιες Παθήσεις και των οικογενειών τους. Επρόκειτο για μια πολύ καλά οργανωμένη και συγκροτημένη συζήτηση, που αφορά ένα καυτό κοινωνικό πρόβλημα.
Δυστυχώς στα θέματα της Ειδικής Αγωγής (ΕΑ) και της Συμπερίληψης, η χώρα μας έχει μείνει πάρα πολύ πίσω κυρίως λόγω των κυβερνητικών πολιτικών των τελευταίων χρόνων. Ουσιαστικά, οι τομείς αυτοί της εκπαίδευσης έχουν εγκαταλειφθεί από την κυβέρνηση της ΝΔ, και οφείλουμε όμως να πούμε ότι η ΕΑ και κυρίως η Συμπερίληψη αποτελούν ένα μεγάλο αγκάθι για το εκπαιδευτικό μας σύστημα, και βρισκόμαστε πολύ πίσω σε σχέση με τα ευρωπαϊκά δεδομένα.
Εδώ και πολλά χρόνια ένα μικρό μέρος των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες δέχονται τις κατάλληλες εκπαιδευτικές πρακτικές. Και ενώ έχουν γίνει κάποια σχετικά βήματα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, δεν συνεχίζονται μετά στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα στη συνέχεια, αφού δεν υπάρχουν θεσμοί και δομές, για να στηρίξουν αυτά τα άτομα στον επαγγελματικό τομέα και στην κοινωνική ζωή τους.
Ο αυτισμός είναι ίσως από τα πιο παρεξηγημένα θέματα. Για πολλά χρόνια θεωρήθηκε ότι είναι μία ασθένεια και ως εκ τούτου η στόχευση ήταν γύρω από τη θεραπεία. Σήμερα γνωρίζουμε ότι ο αυτισμός είναι μία νευροαναπτυξιακή εκδήλωση, μία διαφορετική οργάνωση του εγκεφάλου και της νοητικής δυνατότητος του ανθρώπου, μία διαφορετική αντίληψη και κατανόηση της πραγματικότητας. Δεν είναι ασθένεια. Δεν έχει νόημα να μιλάμε για θεραπεία. Έχει κατά βάση βιολογική προέλευση με πολυ-γονιδιακή αφετηρία αλλά και επιπρόσθετα, συλλειτουργούν επιγενετικοί και κοινωνικοί παράγοντες.
Η μη πρώιμη διάγνωση, που θα καθορίσει τελικά τόσο τον τρόπο αντιμετώπισης αυτού του ζητήματος όσο και της βελτίωσής του, είναι ελλειμματική. Έχουμε ένα ολόκληρο φάσμα αυτισμού - και όχι απλώς και μόνο μια κατάσταση - που διακρίνεται σε ήπιες, μεσαίες και σοβαρές εκδοχές και οι οποίες αντιμετωπίζονται με διαφορετικές πρακτικές.
Πέραν του πολιτικού προβλήματος, το πιο δύσκολο σημείο στο θέμα μας είναι η σχετική συνακόλουθη νοοτροπία μας. Δυστυχώς στην κοινωνία επικρατούν λανθασμένες αντιλήψεις και για τα άτομα με αναπηρία και για τα άτομα που παρουσιάζουν κάποια μορφή αυτισμού. Θεωρούμε ότι υπολείπονται σε σχέση με τον “κανονικό άνθρωπο”. Στην καλύτερη περίπτωση η τάση είναι να τα αποφεύγουμε. Η αποδοχή τους, η συνύπαρξή τους σε ισότιμη βάση και η επαγγελματική και κοινωνική ένταξή τους είναι ακόμα ζητούμενα.
Η σύγχρονη και δημοκρατική εκπαιδευτική αντίληψη ότι το σχολείο οφείλει να προσαρμόζεται, έτσι ώστε να περιλαμβάνει όλους τους μαθητές και μάλιστα ισότιμα και με δημιουργικό τρόπο, δεν είναι ακόμα κρατούσα. Ακόμα και η πρακτική της διαφοροποιημένης διδασκαλίας – που αποτελεί την πιο “ανοιχτή” παιδαγωγική μέθοδο – δεν εφαρμόζεται.
Ωστόσο, και στο θέμα αυτό έχουμε μια πληθωρική κυβερνητική υποκρισία. Μέτρα επί μέτρων, δηλώσεις επί δηλώσεων, θεωρητικολογίες και βερμπαλισμοί είναι στην πρώτη γραμμή της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας. Επιμέρους ρυθμίσεις γίνονται κατά καιρούς, αλλά λείπει παντελώς ο βασικός σχεδιασμός – και φυσικά η εφαρμογή του – για έναν μετασχηματισμό του σχολικού οικοσυστήματος, ώστε να λειτουργήσει συμπεριληπτικά. Αντίθετα, όλες οι αποσπασματικές και πρόχειρες παρεμβάσεις απλά αναπαράγουν και διαιωνίζουν την εκκρεμότητα.
Φυσικά, το ζήτημα είναι βαθιά ιδεολογικό – γι’ αυτό και η εν λόγω κυβερνητική πολιτική της εγκατάλειψης. Ο σημερινός διάχυτος νεοφιλελευθερισμός αποδομεί το κοινωνικό κράτος ως βασική επιλογή του, και τα σχετικά του ημίμετρα είναι απλώς για τη συγκάλυψη αυτής της πολιτικής. Δεν πιστεύει στην κοινωνική δικαιοσύνη ούτε στη δημόσια εκπαίδευση, που θα περιλαμβάνει όλα τα παιδιά προάγοντας ίσες ευκαιρίες και αμβλύνοντας τις ανισότητες.
Το ΠΑΣΟΚ / ΚΙΝΑΛ ως κύριο κόμμα της αντιπολίτευσης και διεκδικώντας βάσιμα και με πολλές αξιώσεις τη διακυβέρνηση της χώρας οφείλει όχι απλά και μόνο να διαμορφώσει πρόγραμμα “στα χαρτιά”, αλλά και το, πιο ουσιαστικό, να καλλιεργήσει συνειδήσεις στην κοινωνία για το συνολικό κυβερνητικό σχεδιασμό του. Να γίνει η πολιτική του πρόταση κυρίαρχη στον λαό.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήνυση Διευθυντή σε 4 εκπαιδευτικούς: Το σχολείο μπροστά σε ένα επικίνδυνο μονοπάτι!
Επίδομα 300 ευρώ: Διευρύνονται οι δικαιούχοι – Πότε πληρώνεται και ποιοι το λαμβάνουν
