Η ανησυχητική κατάσταση των σχολικών υποδομών στην Ελλάδα βρέθηκε στο επίκεντρο πρόσφατης ημερίδας της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Διπουλματούχων Μηχανικών Δημοσίου (ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ). Μέσα από την παρέμβαση της Μαρίζας Κιτάνη, εκπροσώπου της ΑΣΓΜΕ (Ανώτατη Συνομοσπονδία Γονέων Μαθητών Ελλάδας), αναδείχθηκε το χάσμα ανάμεσα στις σύγχρονες εκπαιδευτικές ανάγκες και την πραγματικότητα των γερασμένων και υποχρηματοδοτούμενων σχολικών κτιρίων.
Η πλειοψηφία των σχολείων που λειτουργούν σήμερα έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1984, βασισμένα στον παρωχημένο αντισεισμικό κανονισμό του 1959. Πρόκειται για κτίρια που μετρούν από 40 έως και 100 έτη ζωής, έχοντας υποστεί τη φυσική φθορά του χρόνου και την καταπόνηση από προγενέστερους σεισμούς.
Σύμφωνα με την ΑΣΓΜΕ, η έλλειψη ουσιαστικής συντήρησης και οι ανεπαρκείς επισκευές έχουν οδηγήσει σε φαινόμενα οξείδωσης του οπλισμού και προβλήματα στατικότητας. Η εκπρόσωπος των γονέων επέκρινε τη μετατόπιση των κρατικών πόρων προς άλλες δαπάνες, την ώρα που τα σχολεία αφήνονται στη μοίρα τους. Χαρακτήρισε μάλιστα το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» ως ανεπαρκές, καθώς καλύπτει μόλις το 3% των αναγκών και περιορίζεται σε επιφανειακές παρεμβάσεις (βαψίματα, τουαλέτες) αντί για βαθιές δομικές ενισχύσεις.
Η ασφάλεια των μαθητών δεν απειλείται μόνο από τη στατική επάρκεια, αλλά από μια σειρά καθημερινών κινδύνων:
Υποδομές σε αποσύνθεση: Πτώσεις σοβάδων, σπασμένα τζάμια, πλημμυρισμένες αίθουσες και προαύλια.
Ηλεκτρολογικός εξοπλισμός: Απαρχαιωμένοι πίνακες, εκτεθειμένα καλώδια και βραχυκυκλώματα αποτελούν διαρκή απειλή.
Προαύλιοι χώροι: Κακοτεχνίες, καθιζήσεις και ανύπαρκτα προστατευτικά σε αθλητικές εγκαταστάσεις προκαλούν συχνά ατυχήματα.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην έλλειψη πιστοποιητικών πυρασφάλειας και συστημάτων αντικεραυνικής προστασίας. Η τραγική ανάμνηση της φονικής έκρηξης σε λεβητοστάσιο στις Σέρρες παραμένει ζωντανή, ενώ η ύπαρξη σχολείων με μία μόνο είσοδο-έξοδο προκαλεί τρόμο σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, όπως φωτιάς ή βιομηχανικού ατυχήματος.
Πέρα από το ζήτημα της σωματικής ακεραιότητας, η κατάσταση των κτιρίων επιδρά καταλυτικά στην ψυχολογία και την απόδοση των παιδιών. Ένα παιδί περνά τουλάχιστον 6 ώρες καθημερινά στο σχολείο· αν το περιβάλλον είναι εχθρικό ή παραμελημένο, το παιδί δυσκολεύεται να συνδεθεί με τη γνώση και τον πολιτισμό.
Η εκπρόσωπος της ΑΣΓΜΕ επισήμανε ότι τα περισσότερα σχολεία αδυνατούν να υποστηρίξουν τις σύγχρονες εκπαιδευτικές απαιτήσεις:
Συνωστισμός: Ο μεγάλος αριθμός μαθητών ανά τάξη εμποδίζει την εξατομικευμένη διδασκαλία.
Έλλειψη εξειδικευμένων χώρων: Απουσιάζουν εργαστήρια φυσικών επιστημών, βιβλιοθήκες, γυμναστήρια και αίθουσες τεχνών.
Πρόχειρες λύσεις: Η χρήση «κοντέινερ» (προκάτ αιθουσών) για την προσχολική αγωγή και την Ειδική Αγωγή υποβαθμίζει την ποιότητα της κοινωνικοποίησης των παιδιών.
Αντί για μια γενναία αύξηση της χρηματοδότησης και ένα πρόγραμμα ανέγερσης νέων μονάδων, το κράτος φαίνεται να υιοθετεί την τακτική της «αποποίησης ευθυνών». Η ΑΣΓΜΕ κατήγγειλε ότι η λύση που προκρίνεται συχνά είναι το προληπτικό κλείσιμο των σχολείων σε κάθε κακοκαιρία ή η επ' αόριστον αναστολή λειτουργίας σεισμόπληκτων μονάδων, γεγονός που αποδεικνύει ότι οι αρχές γνωρίζουν πως οι μαθητές δεν είναι ασφαλείς.
Οι γονείς ζητούν άμεσα ουσιαστικούς ελέγχους (όχι μόνο οπτικούς) και δεσμεύσεις για ασφαλείς και σύγχρονες σχολικές στέγες που θα ανταποκρίνονται στις ανάγκες του 21ου αιώνα.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Γιατί τα παράθυρα στις σχολικές αίθουσες μπαίνουν αριστερά των μαθητών
Βασίλης Γκουζέλος