Μια συγκλονιστική προσωπική αφήγηση Ισραηλινού στρατιώτη φιλοξενεί το περιοδικό του The Economist, μέσα από την οποία περιγράφεται η εμπειρία του πολέμου στη Γάζα και η σταδιακή μετατροπή του αισθήματος καθήκοντος σε έντονη ηθική αμφιβολία και μεταμέλεια.
Ο στρατιώτης, με το όνομα «Τζόναθαν», όπως αναφέρεται στη συνέντευξη, περιγράφει ότι μετά τις επιθέσεις της Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023 ένιωσε πως η στρατιωτική του υπηρεσία απέκτησε σκοπό. Ωστόσο, όπως λέει, η εικόνα αυτή άλλαξε δραματικά όταν βρέθηκε στο πεδίο των επιχειρήσεων στη Γάζα.
Σύμφωνα με τα όσα αφηγείται, στην αρχή πίστευε ότι η αποστολή του εντασσόταν σε ένα πλαίσιο σαφών κανόνων εμπλοκής. Στην πράξη, όμως, όπως υποστηρίζει, «δεν υπήρχαν πραγματικοί κανόνες», ενώ πολλοί από τους στόχους χαρακτηρίζονταν γενικά ως «άνδρες στρατεύσιμης ηλικίας», χωρίς σαφή διάκριση.
«Οι περισσότεροι άνδρες που σκοτώσαμε ήταν άοπλοι», αναφέρει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι σε πολλές περιπτώσεις οι στρατιώτες δεν γνώριζαν ποιον είχαν απέναντί τους ή ποια ήταν η πραγματική του ταυτότητα.
Περιγραφές που προκαλούν σοκ
Στην αφήγησή του κάνει λόγο για ένα περιβάλλον σύγχυσης στο πεδίο της μάχης, όπου οι αποφάσεις λαμβάνονταν στιγμιαία και συχνά με ελλιπή πληροφόρηση. Περιγράφει επίσης πρακτικές που, όπως λέει, τον σημάδεψαν ηθικά, καθώς και μια γενικευμένη αντίληψη ότι «δεν υπάρχουν αθώοι στη Γάζα».
Παράλληλα, αναφέρεται σε συνθήκες όπου ο ανθρωπιστικός παράγοντας υποχωρούσε, ενώ η βία –όπως τη βιώνει ο ίδιος εκ των υστέρων– αποκτούσε χαρακτηριστικά ρουτίνας.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που φιλοξενεί τις μαρτυρίες, γίνεται λόγος και για αμφιλεγόμενες τακτικές που χρησιμοποιήθηκαν σε επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης αμάχων σε επικίνδυνες αποστολές, καθώς και για εκτεταμένες καταστροφές υποδομών σε περιοχές της Γάζας που χαρακτηρίστηκαν «ζώνες ασφαλείας».
Ο ίδιος ο στρατιώτης περιγράφει ότι ολόκληρες γειτονιές ισοπεδώνονταν στο πλαίσιο επιχειρησιακών σχεδίων, αφήνοντας πίσω –όπως λέει– μια εικόνα πλήρους καταστροφής που δεν μπορούσε πλέον να δικαιολογηθεί αποκλειστικά με στρατιωτικούς όρους.
«Ντροπή αντί για υπερηφάνεια»
Κλείνοντας τη μαρτυρία του, ο «Τζόναθαν» εκφράζει βαθιά προσωπική μεταστροφή. Όπως αναφέρει, δεν αισθάνεται πλέον υπερηφάνεια για τη στρατιωτική του θητεία, αλλά ντροπή για όσα έζησε και συμμετείχε.
«Δεν μπορώ πια να σηκώσω τη σημαία με τον ίδιο τρόπο», σημειώνει, περιγράφοντας μια εσωτερική ρήξη που –όπως λέει– δύσκολα θα επουλωθεί.
Η συνέντευξη, που φιλοξενείται στο 1843 Magazine του The Economist, εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια καταγραφής μαρτυριών από πρώην στρατιωτικούς μέσω οργανώσεων όπως η Breaking the Silence, οι οποίες επιδιώκουν να φέρουν στο φως εμπειρίες από τις επιχειρήσεις στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
