Alfavita Newsroom Σε συνέντευξή της στην εφημερίδα Political, η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη υπογραμμίζει ότι βασικός στόχος είναι η ενίσχυση του ρόλου του Λυκείου και η αποκατάσταση του κύρους του απολυτηρίου ως ουσιαστικού τίτλου σπουδών. Σημειώνει ότι στόχος της μεταρρύθμισης είναι να αποκτήσει πραγματική αξία το απολυτήριο λυκείου και να σταματήσει το σχολείο να λειτουργεί αποκλειστικά ως προθάλαμος των Πανελλαδικών Εξετάσεων.
Η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη τονίζει ότι η μεταρρύθμιση του Λυκείου και η καθιέρωση του Εθνικού Απολυτηρίου αποτελούν «εθνική αναγκαιότητα», καθώς το σημερινό σύστημα έχει οδηγήσει σε υπερβολική εξάρτηση από τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Η Σοφία Ζαχαράκη σημειώνει ότι το Εθνικό Απολυτήριο δεν αποτελεί απλώς μια κυβερνητική πρωτοβουλία, αλλά μια μεταρρύθμιση που ανταποκρίνεται σε ένα ευρύτερο αίτημα της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Όπως αναφέρει:
Το λύκειο, ιδιαίτερα η Γ΄ τάξη, έχει μετατραπεί σε «παρένθεση» ανάμεσα στη δευτεροβάθμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Οι ώρες μαθημάτων συχνά θεωρούνται δευτερεύουσες σε σχέση με τα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα μαθήματα.
Οι μαθητές βιώνουν έντονη πίεση, ενώ οι οικογένειες επωμίζονται σημαντικό οικονομικό βάρος.
Σύμφωνα με την υπουργό, το σημερινό σύστημα οδηγεί στο να κρίνεται «η αξία, η γνώση και τα όνειρα ενός παιδιού» μέσα σε λίγες ώρες εξετάσεων.
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΗΣ ΣΟΦΙΑΣ ΖΑΧΑΡΑΚΗ
«Θέλουμε η μάθηση στο λύκειο αλλά και το ίδιο το απολυτήριο να αποκτήσουν πραγματική αξία και κύρος. Να αποτελούν ένα ουσιαστικό διαβατήριο για την επόμενη ημέρα όλων των παιδιών, ανεξαρτήτως της διαδρομής που θα επιλέξουν», αναφέρει η υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη στην εφημερίδα «Political» και την Λίδα Μπόλα. Σημειώνει πως «η έξαρση των φροντιστηρίων και της εξωσχολικής υποστήριξης αποτελεί σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της “μονοκαλλιέργειας” των Πανελλαδικών Εξετάσεων και του εξοντωτικού κυνηγητού των μορίων σε έναν περιορισμένο αριθμό μαθημάτων», τονίζοντας όμως πως έχουν γίνει τεράστια άλματα στον χώρο της Παιδείας.
Το νέο μεγάλο στοίχημα για το υπουργείο Παιδείας είναι πλέον το Εθνικό Απολυτήριο. Ποια είναι η δική σας προσέγγιση, ποιος είναι ο στόχος της καθιέρωσής του και πώς θα βοηθήσει, ώστε το λύκειο να πάψει να είναι απλώς ένας «προθάλαμος» των Πανελλαδικών Εξετάσεων;
Θα σας πω εξαρχής ότι το Εθνικό Απολυτήριο -ή, αν θέλετε, το νέο Λύκειο- αποτελεί ένα μεγάλο στοίχημα. Δεν είναι όμως στοίχημα του υπουργείου, δικό μου ή μόνο της κυβέρνησης. Είναι μια εθνική αναγκαιότητα. Και σε αυτό συγκλίνουν, έστω από διαφορετικές αφετηρίες και με διαφορετικό σκεπτικό, τόσο ο κόσμος της εκπαίδευσης όσο και ο πολιτικός κόσμος. Η πραγματικότητα είναι συγκεκριμένη και με βάση αυτή καλούμαστε να λάβουμε αποφάσεις. Το λύκειο, και ειδικά η τελευταία τάξη του, έχει μετατραπεί σε μια «παρένθεση» ανάμεσα στη δευτεροβάθμια και την τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι ώρες των μαθημάτων συχνά αντιμετωπίζονται ως «χαμένος χρόνος» ανάμεσα στα φροντιστήρια και τα ιδιαίτερα μαθήματα. Τα παιδιά που επιδιώκουν την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο βρίσκονται υπό έντονη πίεση, ενώ οι οικογένειες επιβαρύνονται δυσανάλογα, σε οικονομικό αλλά και σε ψυχολογικό επίπεδο.
Το δημόσιο σχολείο, ουσιαστικά, βρίσκεται υπό την «ομηρία» των Πανελλαδικών Εξετάσεων. Η αξία, η γνώση και τα όνειρα ενός παιδιού κρίνονται σε μία και μόνο στιγμή, υπό συνθήκες έντονου άγχους και πίεσης. Όλα παίζονται στο «όλα ή τίποτα», μέσα σε λίγες ώρες εξετάσεων. Την ίδια στιγμή, μαθητές και μαθήτριες που θα ήθελαν να ακολουθήσουν μια διαφορετική διαδρομή, πέρα από την εισαγωγή στο πανεπιστήμιο, συχνά στερούνται τη γνώση, τις δεξιότητες και τα εφόδια που οφείλει να προσφέρει το λύκειο από την αρχή έως το τέλος της φοίτησης. Αυτό πρέπει να αλλάξει. Και πρέπει να αλλάξει για έναν ακόμη ουσιαστικό λόγο: γιατί η ίδια η μάθηση έχει πλέον μετασχηματιστεί, όπως έχουν μεταβληθεί και τα εφόδια που θεωρούνται απαραίτητα για το μέλλον των παιδιών.
Τι θέλουμε λοιπόν; Θέλουμε η μάθηση στο λύκειο αλλά και το ίδιο το απολυτήριο να αποκτήσουν πραγματική αξία και κύρος. Να αποτελούν ένα ουσιαστικό διαβατήριο για την επόμενη ημέρα όλων των παιδιών, ανεξαρτήτως της διαδρομής που θα επιλέξουν. Εξάλλου, και σε αυτό το πεδίο οφείλουμε να συμβαδίσουμε με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Στη συντριπτική πλειονότητα των ευρωπαϊκών εκπαιδευτικών συστημάτων, το απολυτήριο λυκείου δεν είναι απλώς ένα τυπικό χαρτί αποφοίτησης, όπως συμβαίνει σήμερα στην Ελλάδα. Αποτελεί τον βασικό θεσμό πιστοποίησης της σχολικής διαδρομής και, σχεδόν παντού, την κύρια προϋπόθεση πρόσβασης στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με σαφείς και αξιόπιστους κανόνες αξιολόγησης.
Πότε θα αρχίσει ο διάλογος για το Εθνικό Απολυτήριο; Έχετε ήδη μια εικόνα για τις προτάσεις των κομμάτων; Υπάρχει η βούληση να καταλήξετε σε μια συμφωνία, ώστε μια τέτοιου βεληνεκούς μεταρρύθμιση στην Παιδεία να είναι τελικά κοινά αποδεκτή;
Ο διάλογος έχει ήδη ξεκινήσει υπό την ευθύνη της ανεξάρτητης επιτροπής, στην οποία εισφέρουν με παρουσία και προτάσεις τα κοινοβουλευτικά κόμματα. Έχουμε δεσμευθεί και προχωρούμε σε έναν οργανωμένο, ουσιαστικό και απροσχημάτιστο εθνικό διάλογο, στον οποίο όλα θα τεθούν στο τραπέζι και όλα θα εξεταστούν. Όπως έχω ήδη αναφέρει, παράλληλα θα θέσουμε σε λειτουργία και μια ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας εκπαιδευτικοί, γονείς, πανεπιστημιακοί, αλλά και φοιτητές και μαθητές θα μπορούν να καταθέτουν προτάσεις, προβληματισμούς και παρατηρήσεις.
Ως προς το δεύτερο σκέλος του ερωτήματός σας, τόσο εγώ όσο και ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχουμε τοποθετηθεί με απόλυτη σαφήνεια: η Παιδεία είναι το πλέον ακατάλληλο πεδίο για μικροπολιτική, επικοινωνιακές εντάσεις ή διαφωνία για τη διαφωνία. Από τις μέχρι τώρα συζητήσεις, τόσο στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής όσο και στις κατ’ ιδίαν επαφές με τους εκπροσώπους των κομμάτων, αισιοδοξώ ότι θα μπορέσουμε να βρούμε κοινό τόπο -υπό και την επιστημονική καθοδήγηση της επιτροπής- ώστε να αλλάξουμε ό,τι αποδεδειγμένα δεν λειτουργεί πλέον, προς όφελος της νέας γενιάς αλλά και της χώρας. Η δική μου βούληση και απόφαση είναι ξεκάθαρη και σταθερή. Ελπίζω ότι η στιγμή της νομοθέτησης θα αποτελέσει μια τιμητική στιγμή για το πολιτικό μας σύστημα.
Μια από τις μεγάλες «πληγές» για μαθητές και οικογένειες είναι τα φροντιστήρια που οδηγούν στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Με το Εθνικό Απολυτήριο αυτό είναι κάτι που θα ενταθεί ή θα ενισχυθεί έτσι το σχολείο, ώστε να περιοριστεί;
Δεν σας κρύβω ότι την πληγή στην οποία αναφέρεστε θέλουμε -και θα επιδιώξουμε- να θεραπεύσει σε σημαντικό βαθμό το νέο σύστημα αξιολόγησης στο λύκειο. Η έξαρση των φροντιστηρίων και της εξωσχολικής υποστήριξης αποτελεί σε μεγάλο βαθμό αποτέλεσμα της «μονοκαλλιέργειας» των Πανελλαδικών Εξετάσεων και του εξοντωτικού κυνηγητού των μορίων σε έναν περιορισμένο αριθμό μαθημάτων. Θέλω όμως να είμαι ειλικρινής: η εξάρτηση από τα φροντιστήρια και η ελάφρυνση του οικονομικού βάρους για τις οικογένειες είναι μια πολυπαραγοντική εξίσωση. Συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση του δημόσιου σχολείου και με το πόσο ουσιαστική και αποτελεσματική είναι η προετοιμασία των μαθητών στον φυσικό χώρο της μάθησης, δηλαδή στη σχολική τάξη.
Τα τελευταία χρόνια έχουμε κάνει σημαντικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση: με την καλύτερη οργάνωση της εξεταστικής διαδικασίας, με την ενίσχυση της Τράπεζας Θεμάτων βάσει υψηλών παιδαγωγικών κριτηρίων, με την ουσιαστική ενισχυτική διδασκαλία που παρέχεται στα σχολεία, αλλά και με την αξιοποίηση σύγχρονων εργαλείων, όπως το ιδιαίτερα επιτυχημένο Ψηφιακό Φροντιστήριο. Θα ήταν ανειλικρινές να υποστηρίξω ότι με το Εθνικό Απολυτήριο θα εξαφανιστούν τα φροντιστήρια. Στόχος μας, όμως, είναι να ενισχύσουμε την εμπιστοσύνη στο ελληνικό σχολείο και στους εκπαιδευτικούς μας, ώστε το δημόσιο σχολείο να αποτελεί ολοένα και περισσότερο τον βασικό πυλώνα της εκπαιδευτικής προετοιμασίας των μαθητών.
Βρεθήκατε πριν από λίγες εβδομάδες στην Άγκυρα, με τον πρωθυπουργό. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα των δικών σας επαφών;
Με τον Τούρκο ομόλογό μου εστιάσαμε σε ζητήματα που αφορούν την εκπαίδευση στις δύο χώρες, με ιδιαίτερη έμφαση στις μειονοτικές εκπαιδευτικές μονάδες. Συζητήσαμε πρακτικά θέματα που σχετίζονται με τη στελέχωση των μειονοτικών σχολείων στη Θράκη, τα εκπαιδευτικά προγράμματα, τις κτιριακές υποδομές, καθώς και τη διασφάλιση ποιοτικής εκπαίδευσης τόσο στην ελληνική γλώσσα όσο και στη μητρική γλώσσα των μαθητών.
Η Παιδεία θα μπορεί να είναι στα «συν» του κυβερνητικού έργου;
Ο χώρος της Παιδείας δεν προσφέρεται για εύκολες υπουργικές ή κυβερνητικές «δάφνες». Πιστεύω, όμως, ειλικρινά ότι έχουμε κάνει πολλά και σημαντικά βήματα, ενισχύοντας και διευρύνοντας τις δυνατότητες της δημόσιας εκπαίδευσης. Θα τολμούσα να πω ότι έχουν γίνει και πραγματικά άλματα, όπως η ίδρυση και λειτουργία ξένων πανεπιστημιακών ιδρυμάτων στη χώρα. Μόλις προχθές λάβαμε τέσσερις νέες αιτήσεις από σημαντικά πανεπιστήμια του εξωτερικού για την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά: το Georgetown University, το Iowa State University of Science and Technology, το European University Cyprus και το Roger Williams University, τα οποία επιθυμούν να δημιουργήσουν Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης στην Ελλάδα. Το Georgetown University, το οποίο σχεδιάζει να προσφέρει δύο μεταπτυχιακά προγράμματα στη χώρα μας, διαθέτει μάλιστα τρεις σχολές που κατατάσσονται στις πρώτες 20 διεθνώς στις αντίστοιχες κατατάξεις. Για το ακαδημαϊκό έτος 2027-2028 έχει υποβληθεί επίσης μία ακόμη αίτηση από το University of Sunderland.
Σημαντική μεταρρύθμιση αποτελεί και η αλλαγή του πλαισίου ασφάλειας στα δημόσια πανεπιστήμια, με γενναία χρηματοδότηση και ουσιαστική υποστήριξη των πρυτανικών αρχών. Απολύτως μετρήσιμη είναι και η στήριξη των δημόσιων σχολείων, τόσο σε επίπεδο ανθρώπινου δυναμικού όσο και σε επίπεδο υποδομών. Πενήντα χιλιάδες μόνιμοι εκπαιδευτικοί έχουν διοριστεί από την κυβέρνησή μας για να στελεχώσουν τα σχολεία σε όλη τη χώρα. Παράλληλα, με το πρόγραμμα «Μαριέττα Γιαννάκου» αναβαθμίζουμε χιλιάδες σχολικές υποδομές. Ήδη 431 σχολεία ανακαινίστηκαν πέρυσι, ενώ το καλοκαίρι θα ξεκινήσει σταδιακά η επόμενη φάση του προγράμματος, με στόχο να φτάσουμε συνολικά τις περίπου 2.000 ανακαινισμένες σχολικές μονάδες.
Επενδύουμε, επίσης, στον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης: με 44.000 διαδραστικούς πίνακες στις σχολικές αίθουσες, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία και νέες πλατφόρμες μάθησης, όπως το Ψηφιακό Φροντιστήριο, που στηρίζουν μαθητές και εκπαιδευτικούς. Παράλληλα, υλοποιούμε στοχευμένες επιμορφώσεις για τους εκπαιδευτικούς μας. Δεν ισχυρίζομαι ότι κάναμε θαύματα. Αντιμετωπίζουμε, όμως, την Παιδεία με ευθύνη, σοβαρότητα, συνέπεια και το βάθος που απαιτεί ένα τόσο κρίσιμο πεδίο για το μέλλον της χώρας.
Στο ευρύτερο πολιτικό σκηνικό μοιάζει πλέον να κινούμαστε σε προεκλογική περίοδο, παρότι κατά τον πρωθυπουργό οι εθνικές εκλογές θα διεξαχθούν σε περίπου 15 μήνες από τώρα. Υπάρχουν υψηλοί τόνοι, ένταση, πώς βλέπετε λοιπόν να διεξάγεται αυτή η προεκλογική περίοδος; Και πώς κρίνετε τα στοιχεία που προκύπτουν από τις δημοσκοπήσεις έως τώρα;
Για την κυβέρνηση οι επόμενοι 15 μήνες δεν αποτελούν προεκλογική περίοδο. Πρόκειται για μια «πολυτέλεια» που ενδεχομένως επιλέγει να έχει η αντιπολίτευση. Θεωρώ σημαντική πολιτική παρακαταθήκη για τη χώρα -και προσωπικό επίτευγμα του πρωθυπουργού- την εμπέδωση της αντίληψης ότι η κυβερνητική θητεία δεν είναι ένα χαλαρό διάλειμμα ανάμεσα σε δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Έχουμε μπροστά μας την υλοποίηση των προγραμματικών μας δεσμεύσεων, στη βάση ενός συγκεκριμένου μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου σχεδιασμού. Παράλληλα, όπως βλέπουμε και τις τελευταίες ημέρες, η χώρα καλείται να διαχειριστεί σημαντικές γεωπολιτικές προκλήσεις και πρωτόγνωρες κρίσεις.
Η Ελλάδα δεν αντέχει να βρίσκεται σε μια διαρκή προεκλογική πόλωση. Η πολιτική αντιπαράθεση είναι αναπόσπαστο στοιχείο της δημοκρατίας. Όμως η ισοπέδωση των πάντων, η συστηματική απαξίωση των θεσμών και η καλλιέργεια κλίματος κρίσης σε κάθε ευκαιρία δημιουργούν βαθιές και δύσκολα επουλώσιμες εθνικές πληγές. Αυτό, άλλωστε, το έχουν ήδη αντιληφθεί οι πολίτες. Για αυτό και στις δημοσκοπήσεις αξιολογούν υψηλά τη συνέπεια, καθώς και την πολιτική και κοινωνική σταθερότητα. Δεν εφησυχάζουμε. Ακούμε την κοινωνία, διορθώνουμε αστοχίες και συνεχίζουμε μπροστά με προσήλωση στο έργο μας.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ για εργαζόμενους ιδιωτικού: Ξεκινούν 10/3 οι αιτήσεις
