Η 6η Μαρτίου, η Πανελλήνια Ημέρα κατά της Σχολικής Βίας και του Εκφοβισμού, παρουσιάζεται κάθε χρόνο με δηλώσεις, καμπάνιες και ευχές. Όμως πίσω από τις εύκολες διακηρύξεις κρύβεται μια μεγάλη υποκρισία.
Επειδή η σχολική βία δεν πέφτει από τον ουρανό. Είναι το αποτύπωμα μιας κοινωνίας που καθημερινά μαθαίνει στα παιδιά τη βία.
Πώς αναφερόμαστε στο bullying στα σχολεία όταν η δημόσια ζωή είναι γεμάτη επιθετικότητα; Όταν υπουργοί υιοθετούν απαξιωτικό και συγκρουσιακό λόγο, μέχρι του σημείου να βλέπουμε γιατρό να οδηγείται αλυσοδεμένος επειδή διαμαρτύρεται για την υποβάθμιση του ΕΣΥ; Όταν δήμαρχοι εκτοξεύουν χυδαίες επιθέσεις σε ανθρώπους λόγω ταυτότητας ή σεξουαλικού προσανατολισμού;
Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι σαφές: η ταπείνωση του άλλου είναι αποδεκτή όταν την ασκεί ο ισχυρός.
Και η βία δεν περιορίζεται στα λόγια.
Είναι η ανεξέλεγκτη εγκληματικότητα που γεννά ανασφάλεια.
Είναι η βία στους δρόμους και η επιθετική οδήγηση που μετατρέπει την καθημερινή μετακίνηση σε πεδίο σύγκρουσης.
Είναι η βαρβαρότητα απέναντι στα ζώα, που αποκαλύπτει πόσο εύκολα η κοινωνία συνηθίζει την κακοποίηση.
Είναι επίσης η βία που υφίστανται τα άτομα με αναπηρία σε μια κοινωνία που παραμένει βαθιά μη συμπεριληπτική.
Είναι ακόμη η έμφυλη και η ενδοοικογενειακή βία.
Γυναικοκτονίες που ξεκινούν πίσω από κλειστές πόρτες, παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στον φόβο, γυναίκες που ζουν υπό απειλή.
Αυτές οι εμπειρίες δε μένουν έξω από το σχολείο. Μπαίνουν μέσα στις σχολικές αίθουσες μαζί με τα παιδιά.
Υπάρχει όμως και η σιωπηλή βία.
Η οικονομική βία της άδειας κατσαρόλας.
Η ψυχολογική και σωματική βία των εξαντλητικών εργασιακών συνθηκών. Η ανασφάλεια που μεταφέρεται από το σπίτι στο σχολείο.
Υπάρχει όμως και θεσμική βία μέσα στην ίδια την εκπαίδευση.
Η υπερβολική σχολική ύλη που ασκεί ασφυκτική πίεση στους μαθητές.
Η βία που βιώνουν οι εκπαιδευτικοί μέσα από χιλιάδες πειθαρχικές διώξεις του υπ. παιδείας και ένα κλίμα διαρκούς απαξίωσης του έργου τους.
Και πολλές φορές η αναίτια επιθετικότητα ορισμένων γονέων προς τους εκπαιδευτικούς, που μετατρέπει το σχολείο από χώρο συνεργασίας σε πεδίο σύγκρουσης.
Σε μια κοινωνία που πιέζεται και φοβάται, ο θυμός βρίσκει διέξοδο στον πιο αδύναμο.
Βία είναι όμως και η αδικία. Βία είναι η συγκάλυψη, η καθυστέρηση, η ατιμωρησία. Τρία χρόνια μετά το Σιδηροδρομικό έγκλημα στα Τέμπη, η δικαιοσύνη για τα θύματα παραμένει ζητούμενο για τις οικογένειες και την κοινωνία. Και βία είναι επίσης όταν φιμώνεται η φωνή των γονέων που ζητούν δικαίωση παλεύοντας με τη συγκάλυψη όπως όταν δεν επιτράπηκε στην πρώην πρόεδρο του ΔΣ των συγγενών των θυμάτων Μαρία Καρυστιανού να μιλήσει στην επέτειο της 28ης Φεβρουαρίου.
Και πάνω από όλα υπάρχει η βία του πολέμου, που προβάλλεται καθημερινά σαν εικόνα κανονικότητας. Παιδιά που βλέπουν βομβαρδισμούς και νεκρούς να γίνονται αριθμοί στα δελτία ειδήσεων.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κάποιοι θυμούνται ξαφνικά τη σχολική βία μία μέρα τον χρόνο. Δηλώσεις, αφίσες, καμπάνιες και την επόμενη μέρα όλα συνεχίζουν όπως πριν στο δρόμο της βίας.
Φυσικά, τα σχολεία δε μένουν αδρανή. Υπάρχουν πρακτικές που μπορούν να βοηθήσουν:
• Προγράμματα ευαισθητοποίησης και συζητήσεων μέσα στην τάξη για τον σεβασμό και τη διαφορετικότητα.
• Σχολικοί κανονισμοί και μηχανισμοί αναφοράς περιστατικών, ώστε τα παιδιά να μπορούν να μιλούν.
• Συνεργασία σχολείου, γονέων και ειδικών επιστημόνων για πρόληψη και στήριξη των μαθητών.
Όμως ας είμαστε ειλικρινείς:
Αυτά μπορούν να βοηθήσουν. Δεν μπορούν να θεραπεύσουν μια κοινωνία που παράγει καθημερινά βία.
Η αλήθεια είναι ότι το σχολείο δε δημιουργεί τη βία· την καθρεφτίζει.
Όταν η κοινωνία ανέχεται την επιθετικότητα, τη χυδαιότητα, την ταπείνωση και την αδικία, τότε το bullying είναι το σύμπτωμα.
Αν θέλουμε πραγματικά σχολεία χωρίς εκφοβισμό, πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε τον καθρέφτη της κοινωνίας.
Γιατί τα παιδιά δεν αντιγράφουν μόνο όσα τους λέμε.
Αντιγράφουν κυρίως τον κόσμο που τους παραδίδουμε.
* Μέλος Δ.Σ. Ζ΄ Σ.Ε.Π.Ε. «Φίλιππος» Θεσσαλονίκης
Όλες οι σημαντικές ειδήσεις
Αναδρομικά έως 3.500 ευρώ και αυξήσεις συντάξεων: Ποιοι πληρώνονται
Πανελλήνιες 2026: Θέματα, Λύσεις, Αποτελέσματα και Bάσεις στο google
