Χρήστος Κάτσικας Δεν είναι όλες οι εξετάσεις ίδιες. Κάποιες δεν κρίνονται από τη γνώση της ύλης, αλλά από το βάρος της πραγματικότητας που κουβαλά ο μαθητής μέχρι το θρανίο. Το χειρόγραφο κείμενο που ακολουθεί γράφτηκε σε διαγώνισμα Χημείας σε δημόσιο σχολείο της Θεσσαλονίκης, το σχολικό έτος 2012–2013, και τα τελευταία χρόνια επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση ως ένα σκληρό αλλά αποκαλυπτικό στιγμιότυπο της σχολικής ζωής.
Ο μαθητής δεν απαντά σε καμία ερώτηση. Δεν ζητά εξαίρεση, δεν διεκδικεί επιείκεια. Περιγράφει, με τον τρόπο και το λεξιλόγιο ενός παιδιού, ένα βίαιο οικογενειακό επεισόδιο, μια νύχτα αγωνίας, νοσοκομεία, φόβο, εξάντληση. Και στο τέλος, παραδίδει τον εαυτό του στην κρίση του εκπαιδευτικού.
Το κείμενο παρατίθεται αυτούσιο, όπως γράφτηκε, χωρίς καμία διόρθωση:
**«Κυριε δεν προλαβα να διαβασω γιατι την Παρασκευη που εσκασε τη νυχτα
η μανα μου να παει προς νερου της ειπε του πατερα μου στο σαλονι να βλεπει
μια ταινια πορνο και τον πεταξε μια πιπερια στο κεφαλι και τον πηρε τα ξημερα
και σηκωθηκε και εφυγε. Τον ψαχναμε ολο το Σαββατο σε ολα τα νοσοκομεια
αλλα δεν τον βρηκαμε πουθενα. Χθες το βραδυ γυρισε σπιτι και μας ειπε πως
ηταν στη θεια Ελενη (χρονια) και χθες το απογευμα ειχε παει γηπεδο να
δει τον ΠΑΟΚ. Η μανα μου τα πηρε και τον πεταξε ενα μπωλ τον πατερα
που τον βρηκε παλι στο κεφαλι πανω στα ραφακια. Επεσε ξερος και φωναξα-
με ασθενοφορο και τον πηγαμε στο Παπαγεωργιου. Ολη τη νυχτα τη βγαλαμε
στο νοσοκομειο.
Βαλτε με οτι βαθμο νομιζετε.»**
Το γραπτό αυτό δεν είναι «αξιοπερίεργο». Είναι μαρτυρία. Μια υπενθύμιση ότι το σχολείο δεν λειτουργεί σε κοινωνικό κενό και ότι οι μαθητές δεν προσέρχονται στην αξιολόγηση ως ουδέτερες μονάδες, αλλά ως παιδιά με εμπειρίες, φόβους και τραύματα.
Σε μια περίοδο όπου η εκπαιδευτική συζήτηση κυριαρχείται από όρους όπως «επιδόσεις», «αποτελεσματικότητα» και «μετρήσιμα δεδομένα», το συγκεκριμένο διαγώνισμα θέτει ένα απλό αλλά αμείλικτο ερώτημα: τι αξιολογούμε τελικά; Τη γνώση ή την αντοχή; Την κατανόηση της ύλης ή την ικανότητα ενός παιδιού να συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά μέσα στο χάος;
Η παιδαγωγική δεν εξαντλείται στη βαθμολόγηση. Αρχίζει εκεί που ο εκπαιδευτικός καλείται να διακρίνει πότε το λάθος δεν είναι αδυναμία και πότε η σιωπή δεν είναι αδιαφορία. Και ίσως αυτό το χειρόγραφο, περισσότερο από οποιοδήποτε διαγώνισμα, να μας θυμίζει ότι η εκπαίδευση είναι πρώτα απ’ όλα σχέση ανθρώπων – και μόνο μετά σύστημα κανόνων.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Ιδιωτικά σχολεία: Γείτονας, Ιόνιος και Εράσμειος σε επαφές με μεγάλα funds
Έρχονται πρόστιμα μέχρι και 1.000 ευρώ σε χιλιάδες κατόχους οχημάτων
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
