Νίκος Μακρής Η σύσκεψη που βρίσκεται σε εξέλιξη σήμερα, Τρίτη 3 Φεβρουαρίου 2026, στο Μαξίμου για το Εθνικό Απολυτήριο έρχεται ακριβώς να ανοίξει αυτόν τον φάκελο – όχι ως τεχνική διόρθωση, αλλά ως συνολική αναδιάταξη του Λυκείου και της πρόσβασης στα ΑΕΙ.
Στη σημερινή σύσκεψη, υπό τον Κυριάκο Μητσοτάκη, συμμετέχουν –σύμφωνα με τα δημοσιεύματα– ο Κωστής Χατζηδάκης και η Σοφία Ζαχαράκη.
Το πολιτικό μήνυμα είναι καθαρό: το θέμα ανεβαίνει στο ανώτατο κυβερνητικό επίπεδο και μπαίνει σε τροχιά θεσμικού και κοινωνικού διαλόγου μέσα στον Φεβρουάριο.
Το χρονοδιάγραμμα που «κλειδώνει» ως τώρα
Η υπουργός έχει τοποθετήσει την εφαρμογή του νέου πλαισίου από τους μαθητές της Α’ Λυκείου το σχολικό έτος 2027–2028, ώστε να υπάρχει χρονικό περιθώριο προετοιμασίας και –κυρίως– να μη γίνει αιφνιδιασμός μαθητών και σχολείων.
Παράλληλα, γίνεται προσπάθεια να εξασφαλιστεί ευρύτερη πολιτική συναίνεση (με ορίζοντα 6–9 μήνες για ολοκληρωμένη πρόταση).
Τι «λέει» η υπουργός ότι είναι το Εθνικό Απολυτήριο (και τι δεν είναι)
Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία στις δημόσιες τοποθετήσεις της κ. Ζαχαράκη είναι ότι το Εθνικό Απολυτήριο δεν παρουσιάζεται ως απλή αλλαγή εξετάσεων, αλλά ως μέρος μιας συνολικής αρχιτεκτονικής, με πέντε άξονες:
εκπαιδευτικό περιεχόμενο (κοινός κορμός γνώσεων/δεξιοτήτων),
σχολική ζωή,
επιμόρφωση εκπαιδευτικών,
σχολικές και ψηφιακές υποδομές,
διακυβέρνηση/σαφείς ρόλοι και λογοδοσία.
Με άλλα λόγια: το στοίχημα δεν είναι μόνο «πώς θα εξετάζονται», αλλά τι Λύκειο θέλουμε να υπηρετεί το απολυτήριο.
Ο μηχανισμός αξιοπιστίας: Εθνικό Σώμα Αξιολογητών και Εθνική Αρχή Εξετάσεων
Η κυβέρνηση γνωρίζει ότι κάθε απόπειρα να αποκτήσει βάρος ο βαθμός του Λυκείου σκοντάφτει στο ίδιο ερώτημα: θα είναι δίκαιο και αξιόπιστο;
Γι’ αυτό προβάλλονται ως κεντρικές θεσμικές τομές:
Εθνικό Σώμα Αξιολογητών (έμπειροι εκπαιδευτικοί με γνώση της εξεταστικής διαδικασίας)
Εθνική Αρχή Εξετάσεων και νέα Τράπεζα Θεμάτων, μέσω νομοπαρασκευαστικής δουλειάς που έχει ήδη ανακοινωθεί δημοσίως.
Στα σενάρια που έχουν παρουσιαστεί στον δημόσιο λόγο/ρεπορτάζ, περιγράφεται και ένα μοντέλο όπου τα γραπτά διορθώνονται ενδοσχολικά, αλλά ψηφιοποιούνται και ελέγχονται δειγματοληπτικά από εξωτερικούς αξιολογητές για να αποφεύγονται φαινόμενα υπερβαθμολόγησης ή μεγάλες αποκλίσεις προφορικών–γραπτών. Αυτό προβάλλεται ως «δίχτυ ασφαλείας» για να σταθεί το νέο απολυτήριο.
Τι προβλέπει το «προσχέδιο» που κυκλοφορεί – και τι πρέπει να διαβάζεται ως υπό διαβούλευση
Με βάση τα στοιχεία που αναφέρεις (και τα οποία εμφανίζονται και σε σχετικά δημοσιεύματα/προσχέδια στον δημόσιο διάλογο), η εικόνα που σκιαγραφείται έχει τέσσερα βασικά σημεία. Επειδή όμως η κυβέρνηση μιλά για πολυμήνα διαβούλευση και «εναλλακτικά σενάρια», αυτά πρέπει να αντιμετωπίζονται ως σχέδιο σε εξέλιξη, όχι ως τελικό κείμενο.
1) Πιο ισχυρός ρόλος της Τράπεζας Θεμάτων στις προαγωγικές
Αναφέρεται ότι στις προαγωγικές εξετάσεις Α’ και Β’ Λυκείου τα θέματα θα προκύπτουν με κλήρωση από την Τράπεζα Θεμάτων.
2) Κατάργηση της ΕΒΕ και «βάση 10» για το απολυτήριο
Στα σενάρια που έχουν δημοσιοποιηθεί, περιλαμβάνεται κατάργηση της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής και καθιέρωση βάσης 10 ως προϋπόθεσης μέσω του Εθνικού Απολυτηρίου.
3) Γενικός Μέσος Όρος με στάθμιση τριετίας
Έχει παρουσιαστεί η ιδέα ο ΓΜΟ να προκύπτει από στάθμιση των τριών τάξεων (π.χ. 20%–30%–50% για Α’, Β’, Γ’).
4) Τέσσερα «ειδικά» μαθήματα ανά επιστημονικό πεδίο, σε πανελλαδικό επίπεδο
Επίσης εμφανίζεται το σενάριο ειδικών απολυτήριων εξετάσεων σε τέσσερα μαθήματα ανά πεδίο, με πανελλαδικά χαρακτηριστικά, ενώ οι συντελεστές βαρύτητας των μαθημάτων ανά τμήμα παραμένουν εργαλείο επιλογής των ΑΕΙ.
Σημείωση ουσίας: αν ισχύσει αυτό το μοντέλο, τότε η μεγάλη συζήτηση θα είναι πού ακριβώς μεταφέρεται το “βάρος”: μειώνεται πραγματικά η εξεταστική πίεση ή απλώς αλλάζει μορφή και απλώνεται σε περισσότερα χρόνια;
«Επιτροπή Σοφών»: γιατί επιδιώκεται και τι μπορεί να κρίνει
Η πρόθεση για μια «Επιτροπή Σοφών» (προσωπικοτήτων κύρους) λειτουργεί ως μηχανισμός:
να δοθεί τεκμηρίωση,
να εξασφαλιστούν ελάχιστες γραμμές συνέχειας,
να χτιστεί πολιτική νομιμοποίηση για μια αλλαγή που θα εφαρμοστεί σε βάθος χρόνου.
Κρίσιμα θέματα που λογικά θα κρίνει:
πώς θα θωρακιστεί η ισοτιμία μεταξύ σχολείων (κέντρο–περιφέρεια, γενικά–επαγγελματικά),
πώς θα αποφευχθεί νέα «βιομηχανία» προετοιμασίας,
πώς θα συνδεθεί ο ρόλος των πανεπιστημίων με τις προϋποθέσεις εισαγωγής χωρίς να τιναχτεί η διαφάνεια στον αέρα.
Το πραγματικό διακύβευμα: να αποκτήσει αξία το Λύκειο χωρίς να γίνει “μαραθώνιος επιτήρησης”
Η κυβέρνηση λέει ότι θέλει να αποδεσμεύσει το Λύκειο από τη μονοκαλλιέργεια των Πανελλαδικών και να μειώσει την εξάρτηση από τα φροντιστήρια.
Αυτό, όμως, θα κριθεί από λεπτομέρειες που δεν είναι τεχνικές – είναι βαθιά ανθρώπινες:
Θα δοθεί πραγματικός χρόνος μάθησης ή θα γεμίσει το σχολείο με «φακέλους, ελέγχους, αποκλίσεις και διορθώσεις»;
Θα ενισχυθεί η εμπιστοσύνη ή θα μετατραπεί η καθημερινότητα σε συνεχές άγχος απόδειξης;
Θα μειωθούν οι ανισότητες ή θα κερδίζουν όσοι μπορούν να “αγοράσουν” καλύτερη προετοιμασία σε ένα νέο, πιο σύνθετο σύστημα;
Αν το Εθνικό Απολυτήριο καταφέρει να κάνει κάτι απλό και δύσκολο μαζί —να δώσει αξία στο Λύκειο χωρίς να πολλαπλασιάσει τον φόβο— τότε πράγματι αλλάζει το παιχνίδι. Αν όχι, κινδυνεύει να γίνει ακόμη ένα όνομα πάνω στο ίδιο βάρος που κουβαλούν χρόνια μαθητές, γονείς και εκπαιδευτικοί.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
