Συνεχείς είναι οι εξελίξεις σχετικά με την υπόθεση της διευθύντριας Γυμνασίου στις Σέρρες, η οποία φίμωσε κι έδεσε με χαρτοταινία μαθητή.
Κάτοικος της περιοχής, μιλώντας στο MEGA, αναφέρει για τη συμπεριφορά της καθηγήτριας και διευθύντριας του σχολείου ότι: «Το μαρτύριο που ζούσαν τα παιδιά και οι καθηγητές επιδεινώθηκε τα τελευταία τρία χρόνια. Από την αρχή συνέβαιναν αλλοπρόσαλλα πράγματα, αλλά λέγαμε ότι ίσως ήταν υπερβολή των παιδιών και των γονιών. Διαπληκτιζόταν συνεχώς με τους καθηγητές, είχε συνέχεια εχθρική συμπεριφορά απέναντί τους. Έφερνε τις καθηγήτριες σε κατάσταση να μην θέλουν να πάνε στο σχολείο και να ζητάνε τη μετάθεσή τους».
Κακοποιητικές συμπεριφορές στη διοίκηση και οι ευθύνες που δεν μπορούν άλλο να σιωπούν
Το περιστατικό στις Σέρρες, όπου διευθύντρια σχολικής μονάδας φίμωσε μαθητή με χαρτοταινία, δεν είναι απλώς ένα «μεμονωμένο συμβάν». Είναι ένα σοκ που ράγισε τη συλλογική συνείδηση της εκπαιδευτικής κοινότητας. Όχι μόνο για την πράξη αυτή καθαυτή, αλλά για όσα αποκαλύπτει: ότι η κακοποίηση μπορεί να φωλιάσει στον ίδιο τον πυρήνα της σχολικής εξουσίας. Και ότι, πολύ συχνά, δεν γεννιέται ξαφνικά—προϋπάρχει, κανονικοποιείται, καλύπτεται.
Γιατί μια τέτοια πράξη δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Είναι το ακραίο σύμπτωμα μιας νοοτροπίας.
Από τον αυταρχισμό στην κακοποίηση
Υπάρχουν στελέχη της εκπαίδευσης που συγχέουν τη διοίκηση με την επιβολή. Που αντιλαμβάνονται το σχολείο ως προσωπικό τους βασίλειο και τον ρόλο τους ως άνευ όρων εξουσία. Εκεί γεννιούνται οι κακοποιητικές συμπεριφορές:
οι δημόσιες προσβολές εκπαιδευτικών, οι απειλές πειθαρχικών, η στοχοποίηση «ανεπιθύμητων», η απαξίωση παιδιών, η χρήση φόβου ως εργαλείου «πειθαρχίας».
Καταγγελίες εκπαιδευτικών σε όλη τη χώρα περιγράφουν επαναλαμβανόμενα μοτίβα: διευθυντές που υπονομεύουν συναδέλφους, που δημιουργούν κλίμα τρομοκρατίας στους συλλόγους διδασκόντων, που ακυρώνουν παιδαγωγικές πρωτοβουλίες επειδή «δεν πέρασαν από αυτούς». Και, δυστυχώς, μαθητές που βιώνουν την αυθαιρεσία ως καθημερινότητα.
Οι καταγγελίες υπάρχουν. Η ανταπόκριση;
Το πιο ανησυχητικό δεν είναι ότι υπάρχουν τέτοιες συμπεριφορές—καμία κοινωνία δεν είναι άτρωτη. Το ανησυχητικό είναι ότι, σε πολλές περιπτώσεις, υπήρξαν καταγγελίες. Εγγράφως. Επώνυμα. Τεκμηριωμένα. Κι όμως, είτε αγνοήθηκαν είτε «δεν κρίθηκαν επαρκείς».
Εδώ αναδύεται η βαριά ευθύνη των θεσμών: των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, των Συμβουλίων Κρίσεων, των ΠΥΣΔΕ και ΠΥΣΠΕ, που είτε έκριναν θετικά τέτοια στελέχη είτε επέλεξαν τη σιωπή. Όταν οι καταγγελίες δεν λαμβάνονται σοβαρά υπόψη, όταν η «διοικητική επάρκεια» υπερισχύει της παιδαγωγικής και ανθρώπινης επάρκειας, τότε η κακοποίηση αποκτά θεσμική κάλυψη.
Και τότε δεν ευθύνεται μόνο ο θύτης. Ευθύνεται και το σύστημα που τον αναπαράγει.
Η μαζική φυγή ως κραυγή
Υπάρχει ένα στοιχείο που δεν διαψεύδεται εύκολα: η μαζική φυγή εκπαιδευτικών από συγκεκριμένες σχολικές μονάδες.
Όταν ένα σχολείο «αδειάζει» κάθε χρόνο από έμπειρους, ικανούς εκπαιδευτικούς που ζητούν μετάθεση ή αποφεύγουν με κάθε τρόπο να επιστρέψουν, αυτό δεν είναι σύμπτωση. Είναι ένδειξη τοξικότητας.
Οι εκπαιδευτικοί δεν εγκαταλείπουν εύκολα τα σχολεία τους. Όταν το κάνουν μαζικά, στέλνουν ένα μήνυμα που κανένα υπηρεσιακό συμβούλιο δεν δικαιούται να αγνοεί.
Το σχολείο δεν αντέχει άλλη βία, ούτε «σιωπηλή»
Η κακοποίηση στο σχολείο δεν είναι μόνο σωματική. Είναι και λεκτική, ψυχολογική, θεσμική. Είναι η απαξίωση, ο φόβος, η αίσθηση ότι «δεν έχεις πού να απευθυνθείς».
Και όταν αυτά προέρχονται από τη διοίκηση, τότε διαβρώνουν τα πάντα: το κλίμα, τη συνεργασία, την ίδια τη μάθηση.
Το σχολείο οφείλει να είναι χώρος ασφάλειας. Για τα παιδιά πρώτα—αλλά και για τους εκπαιδευτικούς που καλούνται να τα προστατεύσουν.
Η ευθύνη είναι συλλογική
Αν κάτι μας δίδαξε το περιστατικό στις Σέρρες, είναι ότι δεν αρκεί να καταδικάζουμε την πράξη όταν πια έχει συμβεί. Πρέπει να αναρωτηθούμε:
- Πόσες προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν;
- Πόσες καταγγελίες «μπήκαν στο συρτάρι»;
- Πόσες κρίσεις στελεχών έγιναν με κριτήρια που δεν άγγιξαν ποτέ την ουσία;
Γιατί το σχολείο δεν χρειάζεται «ισχυρούς διευθυντές». Χρειάζεται ανθρώπους που να ξέρουν πότε η εξουσία τελειώνει και αρχίζει η ευθύνη. Και αυτή η γραμμή δεν πρέπει ποτέ ξανά να ξεπεραστεί.
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Μήπως έχετε κλήσεις που αγνοείτε; Πώς να τις ελέγξετε online
Voucher 750 ευρώ σε εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα - Ανοίγουν οι αιτήσεις
Χρήστος Κάτσικας