Η λέξη «τζιβαέρι» κρύβει μέσα της ιστορία και συναίσθημα. Προέρχεται από την τουρκική λέξη cevahir, που σημαίνει «πολύτιμος λίθος» ή «κόσμημα», και πέρασε στη γλώσσα μας για να περιγράψει κάτι ή κάποιον εξαιρετικά πολύτιμο.
Στην καθημερινή χρήση, η λέξη έχει διπλή διάσταση:
Κυριολεκτικά, αναφέρεται σε κόσμημα ή πολύτιμο λίθο.
Μεταφορικά, χρησιμοποιείται για να εκφράσει στοργή και αγάπη, όταν κάποιος αποκαλεί «τζιβαέρι μου» το παιδί του, τον σύντροφό του ή ένα αγαπημένο πρόσωπο.
Η λέξη «τζιβαέρι» έχει αφήσει έντονο αποτύπωμα και στην ελληνική μουσική παράδοση. Το γνωστό παραδοσιακό τραγούδι «Τζιβαέρι μου», ένα μικρασιάτικο μοιρολόι για την απώλεια και την αγάπη που βρίσκεται μακριά, έχει τραγουδηθεί από δεκάδες ερμηνευτές, με πιο διάσημη εκτέλεση αυτή της Δόμνας Σαμίου.
