Alfavita Newsroom Το «σκονάκι» των μαθητών έχει αλλάξει μορφή. Στη θέση του μικρού χαρτιού με σημειώσεις, εμφανίζεται πλέον μια εφαρμογή στο κινητό ή μια καρτέλα στον υπολογιστή με το ChatGPT να περιμένει τις ερωτήσεις. Η χρήση των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ) είναι ήδη παρούσα στην καθημερινότητα των μαθητών, από την προετοιμασία για ένα διαγώνισμα μέχρι την παραγωγή ολόκληρων εργασιών.
Ο Διονύσης, μαθητής της Γ’ Λυκείου, περιγράφει πώς αξιοποιεί το ChatGPT για σχεδιαγράμματα, απαντήσεις σε θεωρητικά μαθήματα και βοήθεια σε δύσκολες ασκήσεις. «Πρέπει απλώς να ξέρεις να του δώσεις τις κατάλληλες εντολές», λέει. Η μητέρα του, Ελένη, δηλώνει ρεαλιστικά: «Δεν μπορούμε ούτε να την απαγορέψουμε, ούτε να την ελέγξουμε». Αυτή είναι η νέα εκπαιδευτική καθημερινότητα, και γονείς και εκπαιδευτικοί καλούνται να προσαρμοστούν.
Οι εκπαιδευτικοί ανάμεσα στην άρνηση και την προσαρμογή
Οι αντιδράσεις στους κόλπους των εκπαιδευτικών ποικίλλουν. Υπάρχουν εκείνοι που αντιμετωπίζουν την τεχνητή νοημοσύνη με καχυποψία, ως μια νέα μορφή «αντιγραφής», και άλλοι που προσπαθούν να ενσωματώσουν δημιουργικά τα νέα εργαλεία στη διδασκαλία. Ο Στάθης Κλήμης, καθηγητής Φυσικής στην Κάλυμνο, επιλέγει τον δεύτερο δρόμο: «Το στοίχημα δεν είναι αν θα το χρησιμοποιούν – το κάνουν ήδη. Το θέμα είναι αν θα μάθουν να το αξιολογούν σωστά».
Όπως εξηγεί, δεν αρκεί η παθητική χρήση. Η ουσία βρίσκεται στην ικανότητα να θέτεις σωστές ερωτήσεις, να καταλαβαίνεις τι σου απαντά η μηχανή και –το σημαντικότερο– να αναπτύσσεις κριτική σκέψη. Στο τέλος, όπως παρατηρεί, η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να υποκαταστήσει την προσωπική μελέτη: «Πρέπει να έχεις διαβάσει, να ξέρεις τι ζητάς».
Το πανεπιστήμιο στη νέα εποχή: από τη λογοκλοπή στη μεταρρύθμιση
Στο πανεπιστήμιο, όπου η ανεξαρτησία των φοιτητών είναι μεγαλύτερη και ο έλεγχος πιο περιορισμένος, το ChatGPT εγείρει νέα ερωτήματα. Είναι λογοκλοπή ή απλώς έξυπνη χρήση ενός εργαλείου; Μπορεί να γίνει δημιουργικό μέσο, ή υπονομεύει τη διαδικασία της μάθησης;
Ο Χρήστος Φραγκονικολόπουλος, κοσμήτορας στο ΑΠΘ, τονίζει την ανάγκη ενός επαναπροσδιορισμού του τι σημαίνει «εκπαιδευτική εργασία» στην εποχή των ΑΙ. «Το ChatGPT μπορεί να σου κάνει τη ζωή πιο εύκολη. Αλλά αν το χρησιμοποιείς άκριτα, χάνεται η προσωπική σου σκέψη», λέει. Και προτείνει: «Ας δηλώνουν οι φοιτητές πώς το χρησιμοποιούν, όπως γίνεται ήδη σε ορισμένα διεθνή πανεπιστήμια».
Ποια είναι η σωστή χρήση του ChatGPT στην εκπαίδευση;
Η βασική πρόκληση σήμερα δεν είναι η απαγόρευση – άλλωστε κάτι τέτοιο είναι ανεφάρμοστο. Η πρόκληση είναι η ενσωμάτωση του ChatGPT ως εργαλείου που ενισχύει τη μάθηση, όχι ως υποκατάστατο της.
Η τεχνολογία δεν είναι από μόνη της ούτε «καλή» ούτε «κακή». Είναι το πώς τη χρησιμοποιούμε που καθορίζει το αποτέλεσμα. Το ερώτημα για το 2025 και μετά δεν είναι «πώς θα τους πιάσουμε» – είναι «πώς θα τους εκπαιδεύσουμε να χρησιμοποιούν σωστά τα εργαλεία της εποχής τους».
Με στοιχεία από άρθρο της Μαρίνας Καρπόζηλου στην Καθημερινή
Όλες οι σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις σήμερα
Voucher 750€: Βγήκε το Μητρώο Ωφελουμένων - Μάθετε αν είστε μέσα και ξεκινήστε
Αλλαγή νόμου: ΝΕΑ εξ αποστάσεως Πιστοποίηση Η/Υ για Προσλήψεις Εκπαιδευτικών
