Πολιτική 0

Αν η Ιστορία μάς διδάσκει, γιατί επαναλαμβάνουμε τα ίδια λάθη;

istoria
Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Χωρίς γνώση των γεγονότων δεν υπάρχει ιστορικός αναστοχασμός, αλλά χωρίς αναστοχασμό η ιστορική γνώση μετατρέπεται σε απλή αποθήκευση πληροφοριών.

Συχνά ακούμε ότι «η Ιστορία μάς διδάσκει». Αν όμως αυτό ισχύει, γιατί οι πόλεμοι, και οι κοινωνικές ανισότητες επανέρχονται; Ο Χέγκελ είχε παρατηρήσει ότι το μόνο που μας διδάσκει η Ιστορία είναι πως οι λαοί και οι κυβερνήσεις δεν διδάχθηκαν ποτέ τίποτε από αυτήν. Η Ιστορία, επομένως, δεν είναι ένα εγχειρίδιο με έτοιμες οδηγίες για το παρόν.

Ο Μαρξ, στη 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη (1852), αναφέρεται στον Χέγκελ για να διατυπώσει την περίφημη φράση ότι τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα και πρόσωπα εμφανίζονται δύο φορές: «τη μία ως τραγωδία και την άλλη ως φάρσα». Αναφέρεται στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη και στον ανιψιό του, Ναπολέοντα Γ΄, ο οποίος επιχείρησε να νομιμοποιήσει την εξουσία του επικαλούμενος το μεγαλείο του θείου του. Για τον Μαρξ, οι άνθρωποι συχνά αντιμετωπίζουν νέες ιστορικές συνθήκες χρησιμοποιώντας σύμβολα και ιδέες του παρελθόντος.

Μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα επισήμανση έκανε ο καθηγητής Ιστορίας Δημήτρης Σταματόπουλος, σε μια εξαιρετική τοποθέτησή του κατά την παρουσίαση του βιβλίου του Βασίλη Παναγιωτόπουλου Πάντα εκ των υστέρων. Αναφέρθηκε στο αυτοκρατορικό «Ν» που διακρίνεται ακόμη στη γέφυρα Pont au Change του Παρισιού. Παρότι πολλοί τουρίστες θεωρούν ότι παραπέμπει στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη, στην πραγματικότητα αναφέρεται στον ανιψιό του, Ναπολέοντα Γ΄, επί της βασιλείας του οποίου κατασκευάστηκε η σημερινή γέφυρα. Πρόκειται, δηλαδή, για τον Ναπολέοντα που ο Μαρξ συνέδεσε με τη «φάρσα» της ιστορικής επανάληψης. Στην ίδια περιοχή του Σηκουάνα, ο Βίκτωρ Ουγκώ τοποθετεί την αυτοκτονία του Ιαβέρη στους Αθλίους. Ο αστυνομικός, που έχει ταυτίσει τη δικαιοσύνη με την απόλυτη υπακοή στον νόμο, αδυνατεί να συμφιλιώσει τις πεποιθήσεις του με την καλοσύνη του Γιάννη Αγιάννη και οδηγείται στην αυτοκτονία. Η σκηνή, βέβαια, διαδραματίζεται το 1832, πριν από την κατασκευή της σημερινής γέφυρας. Έτσι, ένα φαινομενικά ασήμαντο γράμμα πάνω σε μια γέφυρα γίνεται αφορμή για ιστορικό αναστοχασμό, συνδέοντας τον Μαρξ με τον Ουγκώ και θέτοντας ερωτήματα για την εξουσία, τον νόμο και την ανθρώπινη συνείδηση.

Αυτή είναι και η ουσία της ιστορικής εκπαίδευσης. Η Ιστορία δεν πρέπει να περιορίζεται στην απομνημόνευση γεγονότων ούτε στην αναζήτηση εύκολων ηθικών διδαγμάτων. Χρειάζεται να βοηθά τους μαθητές να κατανοούν τις ιστορικές συνθήκες, τις κοινωνικές συγκρούσεις και τις ανθρώπινες επιλογές. Χωρίς γνώση των γεγονότων δεν υπάρχει ιστορικός αναστοχασμός, αλλά χωρίς αναστοχασμό η ιστορική γνώση μετατρέπεται σε απλή αποθήκευση πληροφοριών.

 

0 Δείτε τα σχόλια

Όλες οι σημαντικές ειδήσεις στο alfavita.gr

Το βίντεο του alfavita με 700.000 προβολές για σχολείο της Κυψέλης! Πώς θα στείλετε την δικιά σας σχολική ιστορία

Νέος Συναγερμός σε σχολείο της Αττικής για πιθανή διαρροή αερίου 

Google Logo Μάθε πρώτος όλες τις σημαντικές ειδήσεις. Βάλε το alfavita.gr στα αποτελέσματα αναζήτησης της Google
Viber Ακολουθήστε το Αlfavita στο Viber

πολιτική