Στις 17 Σεπτεμβρίου 1982, η Ελλάδα αποχαιρέτησε τον Μάνο Λοΐζο, έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της νεότερης μουσικής μας ιστορίας. Στις 18 Σεπτεμβρίου 2013, τριάντα ένα χρόνια αργότερα, η χώρα συγκλονίστηκε από τη δολοφονία του Παύλου Φύσσα από το μαχαίρι του Χρυσαυγίτη Γιώργου Ρουπακιά. Δύο ημερομηνίες που, αν και απέχουν δεκαετίες, συνδέονται με έναν αόρατο αλλά ισχυρό δεσμό: τον αγώνα ενάντια στον φασισμό.
Ο Μάνος Λοΐζος άφησε πίσω του έργα που έδωσαν φωνή στις αγωνίες και στα όνειρα του λαού. Με το τραγούδι «Το ακορντεόν», διακήρυττε το αθάνατο μήνυμα: «δε θα περάσει ο φασισμός». Ένας στίχος που γεννήθηκε σε άλλες εποχές αλλά παραμένει τρομακτικά επίκαιρος, θυμίζοντας ότι η μάχη απέναντι στο σκοτάδι είναι διαρκής.
Τρεις δεκαετίες μετά τον θάνατο του Λοΐζου, ο Παύλος Φύσσας, ένας νέος άνθρωπος που με τη μουσική του ύψωνε τη φωνή της ελευθερίας και της αξιοπρέπειας, έπεσε νεκρός από το χέρι ενός φασίστα της Χρυσής Αυγής. Η δολοφονία του ανέδειξε ξανά πόσο βαθιά οι μηχανισμοί του φασισμού ριζώνουν όταν βρίσκουν έδαφος σε ένα σύστημα που τους ανέχεται ή τους τρέφει.
Παρόλα αυτά, όσο κι αν ο φασισμός και το σύστημα που τον γεννά συνεχίζουν να λυμαίνονται την κοινωνία, η ιστορία δείχνει ότι ο λαός δεν σκύβει το κεφάλι. Από τα τραγούδια του Λοΐζου μέχρι τις αντιφασιστικές πορείες μνήμης για τον Παύλο Φύσσα, η αντίσταση ζει και μεγαλώνει. Ο λαός θα ορθώνει ανάστημα, θα αγωνίζεται και θα μάχεται μέχρι να τσακίσει τον φασισμό, κάνοντας πράξη τον στίχο που τραγούδησαν γενιές: δε θα περάσει ο φασισμός.
Η μνήμη του Μάνου Λοΐζου και του Παύλου Φύσσα δεν είναι απλώς φόρος τιμής. Είναι υπόσχεση αγώνα. Για να γίνει ο Παύλος Φύσσας το τελευταίο θύμα του φασισμού. Για να συνεχίσει το ακορντεόν του Λοΐζου να παίζει μελωδίες ελευθερίας, ώσπου να νικήσει οριστικά το φως το σκοτάδι.
