Τα χαρτονομίσματα του ευρώ δεν είναι απλά κομμάτια χαρτιού, αλλά βιομηχανικά προϊόντα υψηλής ασφάλειας. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) βρίσκεται ήδη σε διαδικασία σχεδιασμού της νέας γενιάς τραπεζογραμματίων, η οποία συνδυάζει αυξημένη ανθεκτικότητα, περιβαλλοντική βιωσιμότητα και νέες τεχνολογίες κατά της παραχάραξης.
Ο διαγωνισμός σχεδιασμού και το χρονοδιάγραμμα
- Ψηφοφορία κοινού: Τον Ιούλιο του 2026, η ΕΚΤ παρουσίασε 10 επικρατέστερες προτάσεις, δίνοντας τη δυνατότητα στους Ευρωπαίους πολίτες να ψηφίσουν έως τις 21 Σεπτεμβρίου.
- Τελική επιλογή: Αναμένεται στα τέλη του 2026.
- Κυκλοφορία: Τα νέα χαρτονομίσματα δεν θα εμφανιστούν άμεσα στην αγορά (όχι το 2027 ή το 2028), καθώς απαιτούνται αρκετά χρόνια για δοκιμές, προσαρμογή των μηχανημάτων και μαζική εκτύπωση.
Κλίμακα παραγωγής και στατιστικά στοιχεία
Η παραγωγή των τραπεζογραμματίων κατανέμεται στις εθνικές κεντρικές τράπεζες της Ευρωζώνης, ανάλογα με τις ετήσιες ανάγκες αντικατάστασης φθαρμένων τεμαχίων και τη ζήτηση:
- Κυκλοφορία το 2025: Στο τέλος του έτους κυκλοφορούσαν 31,3 δισεκατομμύρια χαρτονομίσματα, συνολικής αξίας 1,6195 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Η μεγαλύτερη παραγωγή εστιάζει στα χαρτονομίσματα των 10 ευρώ (1,01 δισ. τεμάχια), των 20 ευρώ (1,26 δισ. τεμάχια) και των 50 ευρώ (643 εκατ. τεμάχια).
- Προγραμματισμός για το 2027: Σχεδιάζεται η παραγωγή 3,112 δισεκατομμυρίων χαρτονομισμάτων συνολικής αξίας 120,1 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τη μερίδα του λέοντος κατέχουν τα χαρτονομίσματα των 50 ευρώ (1,08 δισ. τεμάχια), των 20 ευρώ (563,5 εκατ. τεμάχια) και των 5 ευρώ (500,9 εκατ. τεμάχια).
- Ελληνικό ενδιαφέρον: Η Τράπεζα της Ελλάδος συμμετέχει ενεργά στην παραγωγή, αναλαμβάνοντας για το 2026 και το 2027 μέρος της εκτύπωσης των χαρτονομισμάτων των 5 ευρώ, μαζί με χώρες όπως το Βέλγιο, η Αυστρία και η Πορτογαλία.
Υλικά κατασκευής και κόστος παραγωγής
Τα τραπεζογραμμάτια κατασκευάζονται από 100% βαμβακερές ίνες (υπολείμματα της κλωστοϋφαντουργίας) και περνούν από εξειδικευμένες τεχνικές εκτύπωσης (Offset, Μεταξοτυπία, Χαλκογραφία για την ανάγλυφη αίσθηση).
- Κόστος ανά μονάδα: Υπολογίζεται σε λίγα λεπτά του ευρώ, με το μεγαλύτερο μέρος του κόστους να μην αφορά το χαρτί, αλλά τα ειδικά χαρακτηριστικά ασφαλείας.
- Υλικά υψηλού κόστους: Η μεταβλητή μελάνη (OVI) που αλλάζει χρώμα και η ιριδίζουσα ταινία αποτελούν τα ακριβότερα συστατικά σε σχέση με το ίδιο το υπόστρωμα.
- Ταχύτητα παραγωγής: Ένα τυπογραφείο μπορεί να παράγει περίπου 40.000 φύλλα (2 εκατομμύρια χαρτονομίσματα) ανά οκτάωρο.
